H είδηση που δεν είναι ευαγγέλιο. Το θέμα που δεν χρήζει πολιτικάντικης εκμετάλλευσης είναι οι πρόσφυγες, γιατί πρόσφυγες είναι όσοι εκπατρίζονται από τον τόπο τους, με τη διαρκή μετατόπιση που δημιουργεί ο πόλεμος στο νεωτερικό μοντέλο του στο οποίο η ιδεολογία παίζει έναν ξεκάθαρα προσχηματικό ρόλο (πάντα αυτόν τον ρόλο έπαιζε, απλά δεν ήταν ενσυνείδητο, όπως και ακόμα δεν είναι στους περισσότερους). Σε μια χώρα που σταδιακά οι υπεράριθμοι, οι «δυσλειτουργικοί» που δεν σκέπτονται θετικά και αδυνατούν να υπομένουν αισιόδοξα και αγόγγυστα την περιθωριοποίηση και τον αργό θάνατο που είναι και το μοναδικό τους προνόμιο σε σχέση με τους πρόσφυγες που πνίγονται, στρατοπεδοποιούνται, άγονται και φέρονται σαν res, πράγματα δηλαδή της τωρινής Ρώμης, δεν κολλάει πια το «λαθρο-» αλλά ούτε και το «μετανάστες».

Στο «όπου γης και πατρίς» στρατηγικό σχέδιο της Αυτοκρατορίας που αντεπιτίθεται στο ένα και μοναδικό άστρο που μπορεί προς το παρόν να κυριαρχεί, στο «όπου γης και πατρίς» του ανθρώπινου εμπορεύματος η λέξη «μετανάστης» είναι πια παρωχημένη και παραπειστική. Θύματα της αδυναμίας τους να αντιδράσουν με αποτελεσματικό τρόπο. Θύματα της αδράνειας, της συνήθειας που πια δεν επιτρέπεται και δεν χωράει σε κανένα σενάριο, οι άνθρωποι που διαδοχικά τους βρίσκει το «κακό» – άλλη λανθασμένη έκφραση και νοοτροπία, το κακό είναι πάντα εδώ, ενωμένο, δυνατό- προσφεύγουν. Προσφεύγουν παρά την ιστορική εμπειρία που καταδεικνύει τον άνθρωπο πάντα φονιά, πάντα κυριαρχικό, πάντα βολεμένο συνειδησιακά σε ιδεολογίες που ξεπλένουν τον φόνο και επιλέγουν μεταξύ δικαίων και αδίκων. Δεν είναι φυσικά όλοι οι άνθρωποι έτσι, αλλά αυτοί που διαχειρίζονται την κατάσταση είναι.

Προσφεύγουν πανικόβλητοι οι άνθρωποι, στο όριο των αντοχών και των ελπίδων τους. Χωρίς λογική, χωρίς τη λογική του Σωκράτη ας πούμε, που πίνει κώνειο επιτόπου γνωρίζοντας ότι κάθε συνθήκη που δεν δομείται από κοινά αποδεκτές εξουσιαστικές εντολές, δεν αρθρώνει λόγο, δεν αρθρώνει κοινωνία, δεν αρθρώνει νόημα, γνωρίζοντας ότι «σαν βγει απ΄ αυτή τη φυλακή κανείς δεν θα τον περιμένει». Το νόημα όμως του πρόσφυγα είναι εντελώς διαφοροποιημένο από αυτό του Σωκράτη, είναι ένα νόημα που απορρέει από το χαοτικό, παράλογο στοιχείο, από την τύχη που μπορεί να είναι με το μέρος του, από τη ζωή στο τελευταίο της σκαλοπάτι, τη ζωή με την έννοια του έμβιου όντος, ούτε από την ιδιότητα του πολίτη, ούτε των δικαιωμάτων, ούτε της ανάπτυξης.

Aν ο πρόσφυγας σταθεί κάπου μπορεί και να θυμηθεί ρίζες και παραδόσεις, αλλά τη στιγμή του πανικού και της εντελώς αμφίβολης επιβίωσης είναι σαλιγκάρι σε κατακλυσμό χωρίς το κέλυφος. Μόνο με την πιθανότητα του παράλογου, μόνο την ελπίδα της τύχης, που αν θελήσουμε να της δώσουμε και μια ηθική χροιά έτσι για να απαλύνουμε και λίγο τις τύψεις μας που επιβιώνουμε παράλογα από τη γυναίκα, το παιδί μας, τον άντρα μας, τα αδέλφια, τους φίλους μας, μπορεί και να την ονομάσουμε Θεό. Και μετά αρχίζει το άλλο παραμύθι. Γιατί ο Θεός να έχει εκλεκτούς; Ποια είναι η μεγαλύτερη δοκιμασία; O αργός θάνατος του σκλάβου, ο ας πούμε σύντομος του πνιγμένου που δεν πιάστηκε ούτε απ΄ τα μαλλιά του, ο αναμενόμενος θάνατος ενός κρατούμενου σε στρατόπεδο και πάει λέγοντας, όσο και ό,τι μπορεί να λέει.

Μη μου το ιδεολογικοποιείτε αυτό, την ανάγκη του res, του ανθρώπινου εμπορεύματος, να αποδώσει στις δοκιμασίες του νόημα, στις ιδιότητές του ψυχή, μη μου το αποδομείτε, παρακαλώ σας, άρχοντες, μην επιχειρείτε μάταια να το ταξινομείτε. Αν είστε όπως διατείνεστε ανθρωπιστές, αν δεν εκλογικεύετε δηλαδή τον φόνο. Και μην μπαίνετε αν είναι δυνατόν εσείς στη θέση του Θεού που απορρίπτετε, κρίνοντας επί δικαίων και αδίκων, εκτός κι αν πράγματι η ενασχόλησή σας με την πολιτική υπερβαίνει το στάδιο του αγανακτισμένου και του κλασικού ελληνικού καφενείου, το ανάλογο της χάβρας, δηλαδή, επί το ελληνικότερο.

*Ο Ισαάκ Σούσης είναι στιχουργός.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News