Μπορούμε να πάρουμε 18 δισ. ευρώ και να φτάσουν στην οικονομία μέσα σε 17 μήνες; Αυτό είναι πλέον το μεγάλο στοίχημα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας για να μη χαθούν οι πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και μαζί η αξιοπιστία της χώρας, καθώς στο τέλος του 2026 τελειώνουν όλα και στη θέση του ΤΑΑ η Ευρώπη θα ενεργοποιήσει το Ταμείο Αμυνας, που αποτελεί τη νέα προτεραιότητά της.

Σε αυτή την εξίσωση πρέπει να προστεθούν και άλλες παράμετροι, όπως:

• Η κυβέρνηση δεν θέλει να χάσει την ευκαιρία να μοιράζει ουσιαστικά ένα δισ. ευρώ κάθε μήνα σε μικρομεσαίους και νοικοκυριά προτού φτάσει στις κάλπες του 2027.
• Να αλλάξει το κλίμα περί «χρηστής διαχείρισης» των ευρωπαϊκών κονδυλίων και η εικόνα που δημιουργήθηκε μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Η βασική, όμως, παράμετρος, αυτή που θα κρίνει την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης, είναι ο χρόνος. Ηδη, από τα 36 δισ. ευρώ που είναι το συνολικό πρόγραμμα, η Ελλάδα έχει λάβει πάνω από 21 δισ. ευρώ (μετά και την έκτη δόση), αλλά έχει να πάρει ακόμη (διεκδικεί) 18 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τον τελευταίο επίσημο απολογισμό (στοιχεία Ιουλίου), συμπληρώθηκαν τέσσερα χρόνια υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, δηλαδή στο 80% του χρόνου, και εισπράξαμε το 58% των πόρων. Απομένουν 17 μήνες έως το τέλος του 2026, που λήγει το πρόγραμμα, και μέσα σε αυτή την περίοδο θα πρέπει η Ελλάδα να εισπράξει και να διαχειριστεί 18 δισ. ευρώ. 

Προϋπόθεση αποτελεί, βέβαια, να υλοποιήσει ή να ολοκληρώσει 256 ορόσημα και στόχους (τα λεγόμενα προαπαιτούμενα), τα οποία αφορούν στον εκσυγχρονισμό του κράτους – από την ολοκλήρωση του κτηματολογίου μέχρι την επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης και, κυρίως, τη μείωση της γραφειοκρατίας.

Το έργο αυτό είναι δύσκολο, καθώς σύμφωνα με τα μέχρι τώρα επίσημα απολογιστικά στοιχεία, στα τέσσερα χρόνια που τρέχει το πρόγραμμα υλοποιήθηκαν 138 στόχοι και ορόσημα και στον ενάμιση, ουσιαστικά, χρόνο που απομένει πρέπει να υλοποιηθούν 256 στόχοι και ορόσημα.

«Τώρα τρέχουμε» το σύνθημα Παπαθανάση

Ας επιστρέψουμε στο χρήμα. Μέχρι τώρα η χώρα μας έχει υποβάλει και εισπράξει πέντε (διπλές) δόσεις από το Ταμείο. 

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας, Νίκος Παπαθανάσης, είπε ότι το έκτο διπλό αίτημα πληρωμών της χώρας από το Ταμείο, που αφορά δόση δανείων 1,94 δισ. ευρώ και επιδοτήσεων ύψους 2,44 δισ. ευρώ (σύνολο 4,38 δισ. ευρώ), θα υποβληθεί μέχρι τέλος Ιουλίου.

Τον ερχόμενο Νοέμβριο θα υποβληθεί το έβδομο διπλό αίτημα πληρωμών, έτσι ώστε να ακολουθήσουν μέσα στο 2026 τα υπόλοιπα δύο (διπλά) αιτήματα.

Πρακτικά, η χώρα στο αμέσως επόμενο διάστημα θα πρέπει κάθε τρίμηνο να υποβάλλει και ένα αίτημα πληρωμών. Αναλυτικά οι δόσεις που εκκρεμούν είναι οι εξής:

• Δ’ Τρίμηνο 2025: 7η δόση δανείων 1,94 δισ. ευρώ και 7η δόση επιδοτήσεων ύψους 1,95 δισ. ευρώ (3,89 δισ. ευρώ).
• Α’ Τρίμηνο 2026: 8η δόση δανείων 0,4 δισ. ευρώ.
• Β’ Τρίμηνο 2026: 9η δόση δανείων ύψους 2,61 δισ. ευρώ και 8η δόση επιδοτήσεων ύψους 1,7 δισ. ευρώ (4,31 δισ. ευρώ) και τέλος,
• Γ’ Τρίμηνο 2026: 9η δόση επιδοτήσεων ύψους 3,5 δισ. ευρώ.

Ο προγραμματισμός αυτός συμφωνήθηκε με την Κομισιόν τον Ιούνιο, όπως και η αναθεώρηση των προγραμμάτων που θα χρηματοδοτηθούν στο εξής από το Ταμείο. Με την αναθεώρηση το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας έκανε μια μεγάλη στροφή στις επιλογές της, καθώς στην πρώτη φάση του προγράμματος οι περισσότερες επιδοτήσεις (ζεστό χρήμα), αλλά και τα φθηνά δάνεια, πήγαν στους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους της χώρας και στους μεγάλους πελάτες των τραπεζών που ήταν φερέγγυοι, χωρίς να διαχέονται στην οικονομία.

Επειδή όμως δεν είναι ώρα για την κυβέρνηση «να κλαίει πάνω από χυμένο γάλα» και την ευκαιρία που κλώτσησε να στηριχθεί η πρωτογενής παραγωγή αναπτύσσοντας πχ. τη βιομηχανία τροφίμων ή να στηρίξει και να δημιουργήσει ένα «κορμό» μικρομεσαίων επιχειρήσεων καινοτόμων ιδεών και υψηλής τεχνολογίας.   

Τι απομένει ακόμη

Το ερώτημα είναι τι θα κάνει τώρα.

Tο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι μέχρι το τέλος του 2026 θα έρθουν από το Ταμείο  18,4 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 10,2 δισ. ευρώ αφορούν το σκέλος των επιδοτήσεων και τα 8,2 δισ. ευρώ το σκέλος των δανείων. 

Οι επενδύσεις που επιδοτούνται και οι επιδοτήσεις που τους αναλογούν θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τον Αύγουστο του 2026, που λήγει η περίοδος εφαρμογής του Ταμείου Ανάκαμψης. 

Για τις ενισχύσεις μέσω φθηνού δανεισμού, τα περιθώρια είναι μεγαλύτερα.

Οι επιχειρήσεις που θα επιλεγούν θα πρέπει να έχουν υπογράψει συμβάσεις με τις τράπεζες μέχρι το τέλος του 2026, αλλά αυτές θα τρέχουν και το 2027 και το 2028.

Στην κατεύθυνση αυτή, για να μην χαθούν πόροι, πολύτιμα εργαλεία θεωρούνται τα προγράμματα «Σπίτι μου ΙΙ», το «ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ» και άλλα τέτοιου είδους προγράμματα, τα οποία δεν αποκλείεται να ενισχυθούν με επιπλέον πόρους, προκειμένου να ολοκληρωθεί η απορρόφηση των πόρων. 

Πού θα πάνε τα λεφτά

Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του κ. Παπαθανάση οι πόροι – επιδοτήσεις και φθηνά δάνεια –  θα κατευθυνθούν σε επενδύσεις που αφορούν:

-Έξυπνα Συστήματα με χρήση νέων τεχνολογιών, για την ασφάλεια 10 μεγάλων σιδηροδρομικών σηράγγων.

– Έξυπνες διαβάσεις σε σχολεία και έξυπνα δίκτυα LED φωτισμού με απομακρυσμένη διαχείριση.

– Προμήθεια δύο επιπλέον αεροσκαφών για την ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας του Πυροσβεστικού Σώματος και υπηρεσιών πολιτικής προστασίας.

– Χρήση προηγμένων τεχνολογιών για τον εντοπισμό και την αποτροπή της παράνομης δόμησης.

– 175 ηλεκτροκίνητα λεωφορεία για τις δημόσιες συγκοινωνίες

-2.900 διαδραστικά συστήματα μάθησης

-70 εκ.€ για 74 κοινά μεταπτυχιακά προγράμματα με Διεθνή Πανεπιστήμια.

Αυτή είναι η σιγουριά (καθώς μεσολαβεί το Δημόσιο και οι αρμόδιοι φορείς) ότι δεν θα χαθούν χρήματα.

Όμως η στροφή φαίνεται αλλού. Καθώς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας έχει κατηγορηθεί από την αντιπολίτευση, ακόμη και από τα Επιμελητήρια, ότι μέχρι τώρα τα χρήματα πήγαν στους «μεγάλους» – μετρημένες στα δάχτυλα επιχειρήσεις στο χώρο της ενέργειας και της τεχνολογίας – έκανε απολογισμό και ανακοίνωσε νέα προγράμματα για μικρομεσαίους.

Σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση μέχρι τώρα 11.017 ΜμΕ έλαβαν συνολικά δάνεια ύψους 1,95 δισ. ευρώ για κεφάλαιο κίνησης ή για επενδυτικά σχέδια με εγγυήσεις ΤΑΑ και επιδοτήσεις 1,4 δισ. ευρώ.

Στο στόχο για τον ψηφιακό μετασχηματισμό εγκρίθηκαν (άρα περιμένουν) ή καταβλήθηκαν επιδοτήσεις σε 263.924 επιδοτήσεις μικρομεσίους για ψηφιακά εργαλεία και συστήματα, ψηφιακές συναλλαγές και  νέα ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες.

Με τη δράση αλλάζω συσκευή – Εξοικονομώ δόθηκαν 4.118 εγκρίσεις σε βιοτεχνίες και μικρές βιομηχανίες.

Προγράμματα για τον μετασχηματισμό του αγροδιατροφικού τομέα: εγκρίθηκαν επενδύσεις 474 ΜμΕ και για φωτοβολταϊκά στο χωράφι για αγρότες δόθηκαν 3.182 εγκρίσεις

Στη μεταποίηση, στο στόχο «Εξυπνη Μεταποίηση» εκρίθηκαν ενισχύσεις σε μόλις 151 επιχειρήσεις.

Αυτά που έτρεξαν είναι οι κλασικές δράσεις της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) όπως οι επιδοτήσεις σε επιχειρήσεις για απασχόληση 18.883 ανέργων, χρήματα τα οποία δίνονται για δεκαετίες από εθνικούς πόρους και δεν χρειαζόταν το Ταμείο Ανάκαμψης που έχει άλλο σκοπό.

Παράλληλα μέχρι το τέλος του προγράμματος, και  τις κάλπες καθώς ουσιαστικά συμπίπτουν οι χρόνοι, θα τρέχουν οι ενεργές δράσεις του Ταμείου για τους πολίτες και τα νοικοκυριά που είναι:

Η ενεργειακή αναβάθμιση και εξοικονόμηση ενέργειας για επιχειρήσεις, το Εθνικό Πρόγραμμα Προληπτικών Εξετάσεων «Προλαμβάνω», τα δανειακά προγράμματα για τη στέγαση «Σπίτι μου ΙΙ» και «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», τα προγράμματα Ψηφιακού Μετασχηματισμού ΜμΕ, καθώς και τα προγράμματα Κατάρτισης και Επανακατάρτισης.

Ο στόχος πλέον είναι να φτάσουν χρήματα στους «μικρούς επιχειρηματίες» αλλά και να αισθανθούν και οι πολίτες ότι  λεφτά πιάνουν τόπο.

. 

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News