Ποιος μπορεί να διαφωνήσει με τα όσα εξήγγειλε ο πρωθυπουργός προ ημερών για τη «σημαντική», όπως τη χαρακτήρισε, «εκκαθάριση των καταλόγων των ανενεργών φοιτητών, πολλοί εκ των οποίων βρίσκονται εγγεγραμμένοι στους καταλόγους των δημοσίων πανεπιστημίων από τις δεκαετίες του 1950 και του 1960»;

Οπως είπε, «αυτή η εκκαθάριση των καταλόγων των πανεπιστημίων» (σ.σ.: όπου βρίσκονται εγγεγραμμένοι 290.000 φοιτητές οι οποίοι έχουν ξεπεράσει το όριο του διπλάσιου χρόνου σπουδών της σχολής τους) θα έχει σημαντικά οφέλη ως προς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των πανεπιστημίων, ως προς τους δείκτες αξιολόγησης, καθώς για πρώτη φορά θα έχουμε μια ουσιαστική εικόνα για το ποιοι είναι οι φοιτητές που πραγματικά φοιτούν.

Είναι γεγονός ότι οι εγγεγραμμένοι «αιώνιοι» φοιτητές από τις δεκαετίες του 1960, του 1970 και του 1980 ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς των ΑΕΙ ή το κράτος.

Το αντίθετο, μάλλον, συμβαίνει, αφού το κάθε πανεπιστημιακό ίδρυμα παρουσιάζει κάθε χρονιά τον ανώτατο επιτρεπτό αριθμό φοιτούντων, ώστε να έχει την ανάλογη πρόσβαση στην κρατική χρηματοδότηση και σε ορισμένα (ερευνητικά κυρίως) ευρωπαϊκά προγράμματα και κονδύλια.

Βέβαια, η λύση δόθηκε και αυτή είναι η μέση οδός: Παλιοί φοιτητές που έχουν ολοκληρώσει τουλάχιστον το 75% του προγράμματος σπουδών τους θα έχουν το δικαίωμα να παρατείνουν τη φοίτησή τους για έως δύο επιπλέον εξάμηνα, ενώ σε περιπτώσεις όπου απαιτείται πρακτική, πτυχιακή ή διπλωματική εργασία, η παράταση μπορεί να ανέλθει σε τρία εξάμηνα. Οπως εκτιμά το υπουργείο Παιδείας, η ρύθμιση αφορά περισσότερους από 35.000 παλιούς αλλά ενεργούς σπουδαστές.

Υπεραιωνόβιοι εκλογείς

Αφού πήρε αυτή την πρωτοβουλία η κυβέρνηση, με κάθε επικοινωνιακό μέσο, προφανώς, για να αποδείξει ότι προχωρά στον (αναγκαίο) εκσυγχρονισμό του κράτους και εν προκειμένω των ΑΕΙ, το ερώτημα που προκύπτει αβίαστα είναι γιατί δεν προχωρά και στη γενική εκκαθάριση των εκλογικών καταλόγων, στους οποίους παραμένουν εγγεγραμμένοι χιλιάδες εκλογείς, παρότι έχουν αποβιώσει ή ζουν στο εξωτερικό αλλά δεν έχουν υποβάλει φορολογική δήλωση και δεν διαθέτουν ελληνικό διαβατήριο.

Για να είμαστε ακριβείς, πράγματι, το 2024 έγινε από το υπουργείο Δημόσιας Διοίκησης (το παλιό Εσωτερικών, στην πλατεία Κλαυθμώνος) μια μερική εκκαθάριση, η οποία οδήγησε στη διαγραφή από τους εκλογικούς καταλόγους 441.042 ατόμων, τα περισσότερα εκ των οποίων έχουν πλέον αποβιώσει, κυρίως στο εξωτερικό, αλλά και στην Ελλάδα, και ουδέποτε κάποια δημόσια υπηρεσία είχε ενημερώσει το υπουργείο ώστε να διαγραφούν. 

Ενα μικρότερο ποσοστό ατόμων που εκκαθαρίστηκε βρίσκεται εν ζωή και πρόκειται κυρίως για κατοίκους του εξωτερικού που δεν υπέβαλαν φορολογική δήλωση και δεν έχουν ελληνικό διαβατήριο. Η διαδικασία ξεκίνησε πέρυσι τον Νοέμβριο και η εκκαθάριση αφορούσε εκλογείς 80 ετών και άνω, οι οποίοι πληρούν αθροιστικά τις εξής προϋποθέσεις: Δεν έχουν υποβάλει οι ίδιοι φορολογική δήλωση ή δεν εμφανίζονται ως εξαρτώμενα πρόσωπα σε δηλώσεις του 2023, δεν έχουν ελληνικό διαβατήριο και, προφανώς, δεν λαμβάνουν σύνταξη.

Πόσοι τελικά  ψηφίζουμε;

Μετά την πρώτη αυτή εκκαθάριση των εκλογικών καταλόγων άλλαξαν και τα αριθμητικά δεδομένα των ευρωεκλογών. Από 9.814.685 εγγεγραμμένους στους εκλογικούς καταλόγους, οι πολίτες που συμμετείχαν στις κάλπες του Ιουνίου του 2024 ήταν 4.062.092.

Με άλλα λόγια, το ποσοστό συμμετοχής ανήλθε μόλις στο 41,3%.

Και αυτό το στοιχείο, όμως, δεν είναι πραγματικό, καθώς σύμφωνα με την τελευταία απογραφή του πληθυσμού της χώρας οι μόνιμοι κάτοικοι είναι 10.400.070. Τα βρέφη και τα παιδιά έως 17 ετών –το ηλικιακό όριο για να αποκτήσουν εκλογικό δικαίωμα– είναι περισσότερα από 1.800.000.

Σε αυτόν τον αριθμό θα πρέπει να προστεθούν και οι χιλιάδες μετανάστες που ζουν στην Ελλάδα χωρίς να έχουν εκλογικό δικαίωμα. Οι νόμιμοι μετανάστες ανέρχονται σε 470.000.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, που παρακολουθεί στενά τόσο τις μεταναστευτικές ροές όσο και τις άδειες παραμονής που δίνει η Πολιτεία, την περίοδο από το 2017 μέχρι το 2024 ο αριθμός αδειών διαμονής μειώθηκε σε πάνω από 100.000, πέφτοντας έτσι στις 472.000 – από 580.000 που ήταν.  

Αρα το ασφαλές συμπέρασμα, με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, είναι ότι το εκλογικό σώμα σήμερα, δηλαδή ο αριθμός των Ελλήνων που έχουν δικαίωμα στο εκλέγειν και στο εκλέγεσθαι, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα οκτώ εκατομμύρια (αν σε αυτό προστεθούν και οι Ελληνες της διασποράς που διατηρούν τα δικαιώματα τους στην Ελλάδα και δεν έχουν αλλάξει διαβατήριο). 

Γιατί 12 εκατομμύρια ΑΜΚΑ;

Και επειδή το ένα θέμα φέρνει το άλλο, ασφαλείς πληροφορίες θέλουν εδώ και έναν χρόνο να γίνεται προσπάθεια ώστε να ξεκαθαριστούν τα ΑΜΚΑ (οι Αριθμοί Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης), καθώς ο συνολικός αριθμός ενεργών ΑΜΚΑ προσέγγισε στα τέλη του 2024 τα 12 εκατομμύρια, όταν ο νόμιμος πληθυσμός είχε υποχωρήσει στα 10,4 εκατομμύρια.

Οι κίνδυνοι που κρύβονται πίσω από ένα τέτοιο γεγονός (παράνομες συνταγογραφήσεις και έκδοση παραπεμπτικών σε μετανάστες που κάποτε εργάζονταν στην Ελλάδα και στη συνέχεια έφυγαν, υποψίες έκδοσης ακόμη και παράνομων συντάξεων) κινητοποίησε από πέρυσι το υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αλλά και τον ΕΦΚΑ, προς την κατεύθυνση της καταγραφής των πραγματικών δικαιούχων ώστε να ξεκαθαρίσει το Μητρώο.

Για τον σκοπό αυτόν εκδόθηκε η Κοινή Απόφαση εννέα (!) υπουργών για την αναμόρφωση του καθεστώτος χορήγησης, έτσι ώστε να ορίζονται με σαφήνεια οι δικαιούχοι, να διαχωρίζεται το στάδιο της αρχικής έκδοσης του ΑΜΚΑ από το στάδιο ενεργοποίησης και να ξεκινήσουν διασταυρώσεις για την αντιμετώπιση φαινομένων καταστρατήγησης.

Οπως ανακοίνωσε τότε το υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, βασικοί στόχοι της αναμόρφωσης είναι η ψηφιοποίηση των ΑΜΚΑ και η διασύνδεση των φορέων, ο περιορισμός φαινομένων καταστρατήγησης, όπως έκδοση ΑΜΚΑ για μη δικαιούχους και συνέχιση της χρήσης του αριθμού από μη δικαιούχους, για δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ή λήψη προνοιακών παροχών.

Τι ισχύει για Ευρωπαίους και μετανάστες

Δικαιούχοι ΑΜΚΑ είναι έλληνες πολίτες, πολίτες κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, πολίτες τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς, και ανήλικοι.

Ο ΑΜΚΑ, μετά την έκδοσή του παραμένει ανενεργός και ενεργοποιείται με την απόδειξη ύπαρξης νόμιμης παραμονής και πραγματικής κατοικίας του δικαιούχου στη χώρα, μέσω φορολογικής δήλωσης ή βεβαίωσης πρόσληψης ή σύμβασης εργασίας αναρτημένης στο ΕΡΓΑΝΗ.

Για τους αιτούντες άσυλο, μόλις έρθουν στην Ελλάδα εκδίδεται Προσωρινός Αριθμός Ασφάλισης και Υγειονομικής Περίθαλψης Αλλοδαπού (ΠΑΑΥΠΑ). Αν η αίτηση ασύλου γίνει αποδεκτή, ο προσωρινός αριθμός μετατρέπεται σε ΑΜΚΑ, ενώ αν η αίτηση απορριφθεί, απενεργοποιείται αυτόματα.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News