Οι στενές σχέσεις του Νικολάς Μαδούρο με την Τουρκία ίσως θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια ομαλή έξοδό του από τη Βενεζουέλα, εάν τελικά αποφασίσει – ή αναγκαστεί – να εγκαταλείψει την εξουσία. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήταν από τους ελάχιστους ηγέτες που επικοινώνησαν αμέσως μαζί του, μετά τις εκλογές του 2023, τις οποίες οι περισσότερες χώρες αμφισβήτησαν, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία φορά τη στενή σχέση τους.

Η εξοικείωση και η εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο ανδρών δεν είναι καινούργια, γράφει η Washington Post. Ο Μαδούρο συνηθίζει να αποκαλεί τον Ερντογάν «αδελφό», ενώ το 2023 ταξίδεψε στην Αγκυρα για την τρίτη ορκωμοσία του τούρκου προέδρου. Εχουν γίνει εκατέρωθεν δεκάδες επισκέψεις υψηλού επιπέδου τα τελευταία χρόνια, συχνά με αφορμή κάποιες συμφωνίες στρατηγικής συνεργασίας, που ενίσχυσαν όχι μόνο τις πολιτικές αλλά και τις εμπορικές σχέσεις Τουρκίας – Βενεζουέλας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία μοιάζει η πιο φυσική επιλογή από οποιονδήποτε άλλο προορισμό, αν ο Μαδούρο αναζητήσει τόπο αυτοεξορίας.

Σύμφωνα με πηγές της αμερικανικής κυβέρνησης που επικαλείται η Washington Post, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διαμηνύσει ότι θέλει να απομακρύνει τον Μαδούρο από την εξουσία στη Βενεζουέλα «με τον εύκολο ή τον δύσκολο τρόπο». Ο «δύσκολος τρόπος» πιθανώς συνδέεται με τις αμερικανικές ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί κοντά στις ακτές της χώρας. Η πιθανότητα στρατιωτικής πίεσης ή ακόμη και επιχείρησης σύλληψης του Μαδούρο κάνει τους αναλυτές να θεωρούν ότι ο Μαδούρο ίσως να εξετάζει σοβαρά μια συμφωνία εξόδου που θα του εγγυάται την προσωπική του ασφάλεια.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία παρουσιάζεται ως «το τέλειο μέρος» για να ζητήσει άσυλο, σύμφωνα με πηγή της αμερικανικής πλευράς. Η εμπιστοσύνη του Μαδούρο προς τον Ερντογάν, αλλά και το γεγονός ότι ο τελευταίος διατηρεί καλές σχέσεις με τον Τραμπ, δημιουργούν ένα τρίγωνο πιθανής συνεννόησης που θα μπορούσε να εξυπηρετήσει όλες τις πλευρές. Εάν προέκυπτε συμφωνία, είναι πιθανό να συνοδευόταν από εγγυήσεις ότι ο Μαδούρο δεν θα εκδοθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου αντιμετωπίζει κατηγορίες για εμπόριο ναρκωτικών, διαφθορά και ναρκοτρομοκρατία. Οι ΗΠΑ, μάλιστα, τον έχουν επικηρύξει έναντι 50 εκατ. δολαρίων.

Παράλληλα, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξακολουθεί να ερευνά καταγγελίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Βενεζουέλα, συμπεριλαμβανομένων παράνομων συλλήψεων και βασανιστηρίων. Οι νομικές αυτές εκκρεμότητες καθιστούν έναν προορισμό όπως η Τουρκία ιδιαίτερα ελκυστικό.

Η πλευρά Μαδούρο αρνείται ότι εξετάζει την αυτοεξορία. Σε πρόσφατη ομιλία του στο Καράκας, ο ίδιος τόνισε ότι οι πολίτες πρέπει να υπερασπιστούν «κάθε εκατοστό της ευλογημένης πατρίδας» απέναντι σε κάθε ιμπεριαλιστική απειλή, εκφράζοντας τη δέσμευσή του να παραμείνει στη χώρα και να παλέψει. Ωστόσο, η οικονομική και πολιτική πραγματικότητα της χώρας, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη διεθνή πίεση, τροφοδοτούν συνεχώς τα σενάρια φυγής του.

Η αμερικανική κυβέρνηση κατηγορεί τον Μαδούρο ότι ηγείται δύο εγκληματικών καρτέλ που χρησιμοποιούν τα έσοδα από διακίνηση ναρκωτικών για να χρηματοδοτήσουν ενέργειες εναντίον των ΗΠΑ. Παράλληλα, ο Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι ο Μαδούρο άδειασε φυλακές και ψυχιατρικά ιδρύματα για να στείλει «εκατομμύρια» παράτυπους μετανάστες στις ΗΠΑ. Οι ισχυρισμοί αυτοί, σύμφωνα με την WP, έχουν προκαλέσει αντιδράσεις από μέλη και των δύο κομμάτων στο Κογκρέσο, τα οποία αμφιβάλλουν για την ακρίβειά τους και για τη νομιμότητα των ενεργειών που υπονοείται ότι πρέπει να ακολουθήσουν.

Την ίδια στιγμή, δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία των Αμερικανών αντιτίθεται σε στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα. Ακόμη και μέσα στον στενό κύκλο του Τραμπ υπάρχουν ανησυχίες ότι μια σύγκρουση θα αμφισβητούσε το προεκλογικό του μήνυμα «όχι άλλοι πόλεμοι».

Ο Μαδούρο, ωστόσο, δεν είναι διεθνώς απομονωμένος. Η Κούβα προσφέρει προστασία σε κορυφαία στελέχη του καθεστώτος, η Ρωσία έχει προμηθεύσει οπλισμό και οικονομική βοήθεια στο Καράκας, ενώ το Ιράν καταδικάζει σθεναρά την αμερικανική στρατιωτική στάση. Πρόσφατα μάλιστα, σύμφωνα με αναφορές, ο Μαδούρο ζήτησε πρόσθετη βοήθεια από Ρωσία, Κίνα και Ιράν για ενίσχυση του στρατού του.

Παρόλα αυτά, αναλυτές θεωρούν ότι Ρωσία, Κούβα και Ιράν δεν αποτελούν βιώσιμες επιλογές σε περίπτωση που αποφασίσει να φύγει από τη χώρα. Η Ρωσία τείνει να «εξαφανίζει» πολιτικά τους εξόριστους ηγέτες, η Κούβα βρίσκεται σε βαθιά οικονομική κρίση και το Ιράν έχει αυστηρούς περιορισμούς που δύσκολα θα δέχονταν ο Μαδούρο και το περιβάλλον του.

Αντίθετα, η Τουρκία προσφέρει μια ισορροπία ασφάλειας, οικονομικών διασυνδέσεων και πολιτικής ευελιξίας. Επί χρόνια, σύμφωνα με αμερικανικές αναφορές, σημαντικές ποσότητες χρυσού από τη Βενεζουέλα μεταφέρονταν στην Τουρκία, ενώ υπάρχει η υποψία ότι μέρος τους κατέληξε στο Ιράν ή σε προσωπικούς λογαριασμούς αξιωματούχων της Βενεζουέλας σε κάποια απροσδιόριστα μέρη του πλανήτη. Η Τουρκία επίσης έχει εξασφαλίσει δικαιώματα σε μεγάλα τμήματα των αποθεμάτων χρυσού της χώρας, γεγονός που προσφέρει επιπλέον οικονομικό υπόβαθρο σε μια πιθανή συμφωνία.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε και να ενισχύσει τη διεθνή θέση του Ερντογάν, γράφει η Washington Post. Η Τουρκία έχει ήδη αναλάβει ρόλο μεσολαβητή σε διάφορες κρίσεις, από την Ουκρανία έως τη Γάζα, και εμφανίζεται συχνά ως απαραίτητος συνομιλητής για την αμερικανική διπλωματία. Το να συμβάλει στη «λύση» της βενεζουελανής κρίσης θα μπορούσε να της αποφέρει πολιτικά οφέλη, ίσως ακόμη και υποστήριξη στην προσπάθειά της να επανενταχθεί στο πρόγραμμα των F-35, από το οποίο αποκλείστηκε λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News