1085
| REUTERS/Shannon Stapleton/File Photo

Ρουθ Μπέιντερ Γκίνσμπεργκ: με τη ζωή της ένωσε τις ΗΠΑ, ο θάνατός της τις διχάζει

Protagon Team Protagon Team 19 Σεπτεμβρίου 2020, 08:30
ΕΝΗΜΕΡΩΘΗΚΕ: 19/09/2020, 18:00

Ρουθ Μπέιντερ Γκίνσμπεργκ: με τη ζωή της ένωσε τις ΗΠΑ, ο θάνατός της τις διχάζει

Protagon Team Protagon Team 19 Σεπτεμβρίου 2020, 08:30
ΕΝΗΜΕΡΩΘΗΚΕ: 19/09/2020, 18:00

Υπάρχουν ορισμένες προσωπικότητες που οι Αγγλοσάξονες αποκαλούν «larger than life», θα μπορούσαμε να πούμε επικές. Συνήθως είναι πολιτικοί, ή αστέρες του θεάματος. Αλλά δικαστές; Πόσες φορές έχει ακούσει κανείς να αποκαλούν επική φυσιογνωμία έναν δικαστικό; Ε, λοιπόν, μια τέτοια «larger than life» προσωπικότητα υπήρξε η Ρουθ Μπέιντερ Γκίνσμπεργκ: μέλος του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ από το 1993, ανυποχώρητη υπερασπιστής των δικαιωμάτων των γυναικών, των μειονοτήτων και των φιλελεύθερων αξιών στον πανίσχυρο αυτό πυλώνα της αμερικανικής Δικαιοσύνης επί σχεδόν τρεις δεκαετίες, μια γυναίκα που τόσο ως νομικός όσο και ως δικαστής αποτέλεσε παράδειγμα για τις γενιές που ακολούθησαν, ένας άνθρωπος που πάλεψε γενναία και με τον καρκίνο επί 20 χρόνια. Η RBG, όπως ήταν ευρέως γνωστή στην αμερικανική κουλτούρα, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών.

Η Γκίνσμπεργκ πέθανε εξαιτίας «επιπλοκών του μεταστατικού καρκίνου στο πάγκρεας» από τον οποίο είχε διαγνωστεί πως έπασχε, ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Έφυγε από τη ζωή «στην κατοικία της, με την οικογένειά της γύρω της». Η κηδεία της θα γίνει σε στενό οικογενειακό κύκλο στο Εθνικό Νεκροταφείο Άρλινγκτον, σύμφωνα με την ανακοίνωση του δικαστηρίου, στην οποία δεν διευκρινίζεται η ημερομηνία.

Η είδηση του θανάτου της Γκίνσμπεργκ συγκλόνισε τις ΗΠΑ, μολονότι η περιπέτεια της υγείας της ήταν γνωστή. Οι New York Times σταμάτησαν την έκδοσή τους για να αλλάξουν το πρωτοσέλιδό τους, που το πρωί του Σαββάτου είχε πια το γεγονός που στέκεται μόνο του ως ακόμη ένα μεγάλο τραύμα του 2020.

Η Γκίνσμπεργκ, παιδί φτωχής οικογένειας από το Μπρούκλιν, ήταν εκπληκτικά δημοφιλής στις ΗΠΑ, κάτι ιδιαίτερα σπάνιο για οποιοδήποτε μέλος του εννεαμελούς Ανώτατου Δικαστηρίου. Και ήταν δημοφιλής διότι ήταν μια νομικός που προφήτευσε το μέλλον: υπήρξε πρωτοπόρος στον αγώνα για τη χειραφέτηση των γυναικών τη δεκαετία του 1970, ενώ παράλληλα στρατεύτηκε σε όλα τα καίρια ζητήματα προόδου των κοινωνιών όσον αφορά στα δικαιώματα των πολιτών, ιδίως των μειονοτήτων, όπως για παράδειγμα οι αμβλώσεις, ή οι γάμοι μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου. Έχαιρε μεγάλης εκτίμησης και από τους συντηρητικούς συναδέλφους της που συχνά τη συμβουλεύονταν για τα κείμενα τους, την ίδια ώρα που οι πρωτοποριακές θέσεις της την είχαν κάνει είδωλο για την αμερικανική νεολαία και όχι μόνο —η εικόνα της κυκλοφορούσε σε αντικείμενα καθημερινής χρήσεως, ένα ποτήρι με την RBG έχει στο γραφείο της η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου.

Δεν είναι δε τυχαίο ότι με την ανακοίνωση του θανάτου της αμέτρητοι ανώνυμοι πολίτες συγκεντρώθηκαν στα σκαλιά του Ανώτατου Δικαστηρίου για να ανάψουν ένα κερί και να πενθήσουν.

Ο θάνατός της όμως δεν μπορούσε να βρει την Αμερική πιο διχασμένη. Είναι βέβαιο πια ότι αυτή η θλιβερή εξέλιξη της απώλειας μιας ξεχωριστής γυναίκας που έφυγε στα 87 της, θα ορίσει και θα πολώσει ακόμα περισσότερο την προεκλογική εκστρατεία, καθώς ο μεν Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να διαμηνύσει ότι θα προτείνει «άμεσα», τις επόμενες ημέρες, ο ίδιος το ποιος ή ποια δικαστικός θα καλύψει τη θέση της Γκίνσμπεργκ στο Ανώτατο Δικαστήριο, ενώ ο Τζο Μπάιντεν είπε ότι το σωστό είναι να επιλέξει ο νικητής των εκλογών της 3ης Νοεμβρίου. Ήδη δε κάποια ακροδεξιά στοιχεία, φανατικοί οπαδοί του Τραμπ, έκαναν την εμφάνισή τους στην ολονυκτία για την RBG, φορτίζοντας πολιτικά το πένθος.

Με τον προεδρικό υποψήφιο των Δημοκρατικών συμφώνησε και ο Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος στο μήνυμά του για τον θάνατο της RBG, υπενθύμισε ότι κάτι αντίστοιχο είχαν απαιτήσει και επιβάλει πριν από τεσσεράμιση χρόνια οι πλειοψηφούντες Ρεπουμπλικανοί στη Γερουσία, καθώς ο ίδιος ολοκλήρωνε τότε τη θητεία του στον Λευκό Οίκο. «Είναι δίκαιο να γίνει τώρα το ίδιο» είπε ο 44ος πρόεδρος των ΗΠΑ, αλλά είναι γνωστό ότι το δίκαιο δεν πολυενδιαφέρει τον αμετροεπή διάδοχό του.

Ο Ομπάμα με την RBG στον Λευκό Οίκο, τα χρόνια της θητείας του

Η ίδια η Γκίνσμπεργκ είχε ζητήσει ως μια από τις τελευταίες επιθυμίες της να μην πληρωθεί η θέση της παρά μόνο από τον νικητή των εκλογών, ελπίζοντας ότι αυτός θα είναι ο Μπάιντεν. «Ο πιο διακαής πόθος μου είναι να μην αντικατασταθώ προτού αναλάβει νέος πρόεδρος», είχε πει στην οικογένειά της, σύμφωνα με το NPR.

Αλλά ο Τραμπ έχει ξαφνικά μια χρυσή ευκαιρία να ορίσει και τρίτο μέλος του Ανώτατου Δικαστηρίου —ένα τέτοιο «προνόμιο» που θα αφήσει αποτύπωμα στην αμερικανική κοινωνία για τις επόμενες δεκαετίες, είχε μόνο ο Ρόναλντ Ρίγκαν, ο οποίος όμως υπηρέτησε οκτώ χρόνια ως πρόεδρος, ο Τραμπ μπορεί να το έχει στα τέσσερα. Αφού διόρισε τον Νιλ Γκόρσατς (2017) και τον Μπρετ Κάβανο (2018), τώρα θέλει να βάλει άλλον έναν, δηλαδή να έχει αλλάξει το ένα τρίτο του σώματος! Πιθανολογείται ότι θα προτείνει γυναίκα δικαστικό και οι Ρεπουμπλικανοί της Γερουσίας ήδη ανακοίνωσαν ότι θα ορίσουν σχετική ψηφοφορία, μόλις ο πρόεδρος ανακοινώσει την επιλογή του. Πολλοί δε συντηρητικοί ευελπιστούν ότι με μια νέα σύνθεση το Ανώτατο Δικαστήριο θα ανατρέψει παλαιότερες αποφάσεις του, την κληρονομιά δηλαδή της Γκίνσμπεργκ, η οποία είχε διοριστεί στο σώμα από τον Μπιλ Κλίντον, σε μια από τις πιο σημαντικές κινήσεις της προεδρίας του.

Ο Τραμπ στις πρώτες του δηλώσεις για τον θάνατο της RBG. Τη χαρακτήρισε «σπουδαία γυναίκα», αλλά θέλει να ξεθεμελιώσει την κληρονομιά της (Reuters)
Ο Τζο Μπάιντεν πένθησε την Γκίνσμπεργκ. Και είπε ότι ο αμερικανικός λαός πρέπει να επιλέξει πρόεδρο και μετά ο πρόεδρος να επιλέξει το ποιος θα πάρει τη θέση της RBG στο Ανώτατο Δικαστήριο (Reuters)

Στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, το σώμα των εννέα δικαστικών που κρίνει πάρα πολλά για τη ζωή των Αμερικανών (από την οπλοκατοχή ως το δικαίωμα στην άμβλωση και τα δικαιώματα των LGBT), ήδη επικρατούσε μια εύθραυστη ισορροπία ελαφρά συντηρητική. Συχνά ο πρόεδρος Τζον Ρόμπερτς, διορισμένος το 2005 από τον Τζορτζ Μπους τον νεότερο, ήταν η κρίσιμη ψήφος και συχνά συντασσόταν με τους τέσσερις θεωρούμενους προοδευτικούς του σώματος. Με την απώλεια της RBG αυτή η ισορροπία πλέον δεν υπάρχει. Ακόμη και αν η θέση μείνει κενή μέχρι την εκλογή του νέου προέδρου —αν πειστούν δηλαδή ο Τραμπ και οι Ρεπουμπλικανοί της Γερουσίας ότι το δίκαιο είναι να περιμένουν— το Ανώτατο Δικαστήριο των οκτώ πια δικαστικών ενδεχομένως να κληθεί να αποφασίσει ακόμα και για το αποτέλεσμα. Και όσοι το θεωρούν αυτό ένα απίθανο σενάριο, μπορούν να ανατρέξουν στο τι συνέβη πριν από 20 χρόνια, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε τελικά το αποτέλεσμα της εκλογής Τζορτζ Μπους εναντίον Αλ Γκορ…