Τρία βασικά πρόσωπα του 2015, ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης, ο υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας Παναγιώτης Λαφαζάνης και η πρόεδρος της Βουλής Ζωή Κωνσταντοπούλου παρουσιάζονται από τον πρωθυπουργό που τα επέλεξε ως πρόσωπα εντελώς ακατάλληλα για τους ρόλους που ανέλαβαν (αναλυτικά εδώ).

Στο βιβλίο του με τίτλο «Ιθάκη» ο Αλέξης Τσίπρας τα περιγράφει ως περίπου ιλαρές φιγούρες του μοιραίου πρώτου εξαμήνου. Αυτή τη διάσταση, όμως, δεν την είχε αποκαλύψει σε πραγματικό χρόνο, όταν με θεσμικό και ενίοτε βαρύ ύφος υπερασπιζόταν τα εν λόγω πρόσωπα απέναντι στην κριτική όσων αντιδρούσαν. Τώρα όμως παρουσιάζει αναδρομικά τον εαυτό του ως αρχηγό ενός καρναβαλικού θιάσου, με προφανή στόχο να τραβήξει μια γραμμή με το παρελθόν.

Πού να το φαντάζονταν όσοι έλεγαν το 2015 πως «είναι απίστευτο να μας κυβερνούν αυτοί», ότι το ίδιο έλεγε, αλλά από μέσα του, εκείνος που τους επέλεξε και τότε κατακεραύνωνε/στοχοποιούσε με τον μηχανισμό του (των τρολ, τον φορολογικό και τον παραδικαστικό) όσους σημείωναν το προφανές.

Επειδή όμως έχουμε φρέσκους μόνο τους χαρακτηρισμούς και τη διάσταση του… πώς είναι ποτέ δυνατόν που αναδεικνύει τώρα ο κ. Τσίπρας για τους πρώην συνεργάτες του, ας κάνουμε μια σύγκριση του 2025 με το 2015 σε ό,τι αφορά τον Γιάνη Βαρουφάκη.

Γιάνης Βαρουφάκης

Τσίπρας 2015: «Ο Γιάνης Βαρουφάκης έδωσε μια μεγάλη δυναμική στη διαπραγματευτική δύναμη της χώρας το πρώτο διάστημα. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για αυτό. Και σε μεγάλο βαθμό η στοχοποίηση και η πολεμική που έγινε εις βάρος του, έγινε ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο»

«Ακούστε: το ότι ο Γιάνης Βαρουφάκης είναι ένας εξαιρετικός οικονομολόγος και ένας εξαιρετικά ευφυής άνθρωπος δεν αλλάζει με το ότι έκανε λάθη κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης»

Αυτά ειπώθηκαν on camera από τον κ. Τσίπρα σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ στις 15 Ιουλίου 2015 (επίσημη ιστοσελίδα του Πρωθυπουργού)

Τσίπρας 2025: Στο βιβλίο του ο κ. Τσίπρας γράφει ότι «στην πραγματικότητα ήταν περισσότερο σελέμπριτι και λιγότερο οικονομολόγος» και αναφέρει πως «πολύ γρήγορα ο Βαρουφάκης από “asset” μετατράπηκε σε αρνητικό πρωταγωνιστή. Που δεν τον άντεχαν στο Eurogroup, όχι μόνο οι απέναντι, αλλά ούτε οι πιθανοί μας σύμμαχοι, ακόμα και οι ίδιοι οι συνεργάτες του». (Ιθάκη, εκδ. Gutenberg).

Σχολιάζει επίσης τη φωτογράφιση του Γιάνη Βαρουφάκη μετά της συζύγου του Δανάης Στράτου στο γαλλικό περιοδικό Paris Match το πρώτο εξάμηνο του 2015: «Ενώ δίναμε λοιπόν έναν υπαρξιακό αγώνα, την ίδια ώρα, ο υπουργός Οικονομικών έκανε φωτογραφίσεις προώθησης των βιβλίων του στο εξωτερικό και είχε επιδοθεί σε ένα επικοινωνιακό παιχνίδι προσωπικής προβολής, το οποίο φλέρταρε απροκάλυπτα με τη ματαιοδοξία».  

Στις επόμενες σελίδες, που περιγράφουν την περίοδο μετά τον Απρίλιο του 2015, ο κ. Τσίπρας σημειώνει ότι θεωρούσε τον κ. Βαρουφάκη «εγωκεντρικό» και «αναξιόπιστο» και υπογραμμίζει πως ο τότε υπουργός Οικονομικών που χειρίστηκε τη διαπραγμάτευση, «από ένα σημείο και μετά δεν αντάλλασσε ούτε “καλημέρα” με τους ευρωπαίους συναδέλφους του».

«Ηθελε […] να δοκιμάσει τα μαθηματικά του μοντέλα και τις θεωρίες παιγνίων που δίδασκε στα ακαδημαϊκά αμφιθέατρα, στο πεδίο της μάχης. Συνοπτικά, υπήρχε σε αυτόν μια επιστημονική εμμονή, μια διάθεση να φτάσει μέχρι το τέλος, ακόμη και αν αυτό θα προκαλούσε την κατάρρευση του σχεδιασμού μας, την κατάρρευση της κυβέρνησης ή ακόμα και της χώρας», γράφει για τον κ. Βαρουφάκη, ενώ σε άλλο σημείο αναφέρει ότι ο πρώην ΥΠΟΙΚ ήθελε την έκδοση των λεγόμενων IOU (I Owe You), δηλαδή παράλληλου νομίσματος, για να αντιμετωπιστεί το έλλειμμα της ρευστότητας.

Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Τσίπρας αναφέρει πώς ο κ. Βαρουφάκης πρότεινε να τυπωθούν κουπόνια και να δίνονται αντί για χρήματα στους συνταξιούχους και στους μισθωτούς.  Και ότι ο ίδιος απάντησε ως εξής: «Καλά, είσαι με τα καλά σου; Πώς θα δίνουμε κουπόνια αντί για συντάξεις; Δεν θα σταθούμε ούτε μια μέρα. Ποιος συνταξιούχος θα δεχθεί να πάρει κουπόνια αντί για συντάξεις;»

Η απάντηση Βαρουφάκη: Απαντώντας, σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ (25/11), ο κ. Βαρουφάκης ανέφερε ότι ο βασικός λόγος που ο κ. Τσίπρας τον επέλεξε για υπουργό Οικονομικών ήταν αυτό το σύστημα πληρωμών.

«Οταν άκουσα για όσα γράφει γέλασα πικρά. Κανείς δεν μίλησε για κουπόνια. Εκείνο το πρωτοποριακό σύστημα πληρωμών που θα βασιζόταν στο taxisnet, που έχει εφαρμοστεί σε χώρες όπως στη Βραζιλία, ήταν πολύ μπροστά από την εποχή του», επέμεινε. «Το να το λέει κουπόνια είναι αυτοεξευτελισμός για τον ίδιο», σχολίασε.

Μια κυβέρνηση χαρωπής γραφικότητας 

Ο κ. Τσίπρας αποδίδει σε διάφορα σημεία μια εικόνα γραφικότητας στην πρώτη κυβέρνηση του 2015. Σχολιάζοντας το πρώτο υπουργικό συμβούλιο, που συνεδρίασε στις 28 Ιανουαρίου 2015, αναφέρει (σελ. 135) πως «το πιο σοβαρό πρόβλημα δεν ήταν η ενδυμασία, αλλά οι δηλώσεις τους πριν και μετά την ορκωμοσία. Μέχρι να προσέλθουν στο Υπουργικό Συμβούλιο, ορισμένοι πρέπει να είχαν ανεβάσει ο καθένας τους από μία μονάδα τουλάχιστον τα spreads των ελληνικών ομολόγων. Ο ένας κοινωνικοποιούσε Υπηρεσίες, ο άλλος προσλάμβανε απολυμένους, ο τρίτος έδιωχνε τους Κινέζους από τον Πειραιά».

Ο σύντροφος Μεντβέντεφ 

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός εκείνης της κυβέρνησης γράφει ακόμη πως «από την πρώτη στιγμή άρχισε να διαφαίνεται ότι κάποιοι Υπουργοί μου δεν είχαν συνειδητοποιήσει την κρισιμότητα της κατάστασης, για να το πω κομψά».

Περιγράφοντας το ταξίδι στη Μόσχα το πρώτο εξάμηνο του 2015, ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρεται στο «γραφικό σκέλος της Ιστορίας» (σελ. 203) και αφηγείται μια συνάντηση στη Μόσχα με τον τότε πρωθυπουργό Ντμίτρι Μεντβέντεφ:

«Οταν ολοκληρώσαμε τις τοποθετήσεις μας με τον Μεντβέντεφ, πήραν τον λόγο οι δικοί μου Υπουργοί, ο Λαφαζάνης, η Βαλαβάνη, ο Ησυχος, οι οποίοι με απόλυτη φυσικότητα και κατ’ επανάληψή τον προσφωνούσαν “σύντροφε πρωθυπουργέ”».

Ο κ. Τσίπρας σχολιάζει ειρωνικά τη στάση τους γράφοντας ότι στο πρόσωπο του Μεντβέντεφ «φάνηκε για μία στιγμή εκείνο το μειδίαμα της ήπιας αμηχανίας – η σιωπηλή γλώσσα του διπλωμάτη που αναρωτιέται πού ακριβώς έχει μπλέξει»…

Βεβαίως, εκείνη την εποχή πολλοί άνθρωποι στην Αθήνα αναρωτιούνταν ακριβώς το ίδιο πράγμα για τον κ. Τσίπρα και την κυβέρνησή του. Αν το έλεγαν όμως ανοιχτά, θα είχαν να κάνουν με τον επιθετικό μηχανισμό στοχοποίησης της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, που δεν δεχόταν μύγα στο σπαθί του.

Σήμερα, οι παραδοχές του πρώην πρωθυπουργού στο βιβλίο του αποτελούν και μια καθυστερημένη δικαίωση για όσους εγκαίρως και με θάρρος εξέφρασαν αντιρρήσεις και απόγνωση για κάτι που τους φαινόταν αδιανόητο. Τη στιγμή που συνέβαινε, και όχι δέκα χρόνια μετά…

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News