466
Ο γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί | EPA/SEBASTIAN SILVA

Κεφάλαιο και ιδεολογία: ο Πικετί επιστρέφει για την κοινωνική ανισότητα

Protagon Team Protagon Team 8 Σεπτεμβρίου 2019, 18:01
Ο γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί
|EPA/SEBASTIAN SILVA

Κεφάλαιο και ιδεολογία: ο Πικετί επιστρέφει για την κοινωνική ανισότητα

Protagon Team Protagon Team 8 Σεπτεμβρίου 2019, 18:01

Το νέο βιβλίο του Τομά Πικετί «Κεφάλαιο και ιδεολογία», που θα κυκλοφορήσει στη Γαλλία στις 12 του μήνα –ένας τόμος 1.200 σελίδων–, καταγράφει τα αίτια της αυξανόμενης ανισότητας στον δυτικό κόσμο και, καταθέτοντας μια πρόταση για ένα νέο και πιο δίκαιο οικονομικό σύστημα, αναζητεί τις συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσαν να αποκαταστήσουν την αστική δημοκρατία.

Στο «Κεφάλαιο και ιδεολογία» ο συγγραφέας διατείνεται ότι η πρόοδος των κοινωνιών, διαχρονικώς, οφείλεται στον αγώνα για ισότητα και όχι, όπως συχνά υποστηρίζεται, στον αγώνα για ιδιοκτησία.

Με το θέμα της παρουσίασης του νέου βιβλίου καταπιάστηκε η κοινωνική επιστήμων Νόνα Μάγιερ στη γαλλική εφημερίδα Le Monde. 

Αν και στο βιβλίο του «Το κεφάλαιο στον 21ο αιώνα», μία έκδοση του 2013, ο γάλλος οικονομολόγος ασχολήθηκε ήδη με το θέμα της ανισότητας –ένα έργο μπεστ σέλερ, με δυόμισι εκατομμύρια πωλήσεις αντιτύπων παγκοσμίως–, στο νέο του πόνημα ανατέμνει τις ιδεολογίες που τη στηρίζουν, σημειώνει η Μάγιερ. Και «μπορούμε μετά βεβαιότητος να το συμπεριλάβουμε στη λίστα με τα πολιτιστικά γεγονότα της χρονιάς».

Με το «Κεφάλαιο και ιδεολογία» ο Πικετί, παίρνοντας το νήμα από το προηγούμενο βιβλίο του, δημιουργεί ένα μνημειώδες έργο, διαρθρωμένο σε τέσσερα μέρη και 17 κεφάλαια. Φτιάχνει μία τεράστια τοιχογραφία, από την αρχαιότητα του δουλοκτητικού συστήματος μέχρι την αποικιοκρατία και τον υπερ-καπιταλισμό της εποχής μας, περνώντας από όλα τα στάδια της κεφαλαιοκρατικής ανάπτυξης. Ο συγγραφέας στηλιτεύει τον «άνισο κόσμο μας» και τις αναποτελεσματικές προσπάθειες της πολιτικής για τη δόμηση κάποιου κοινωνικού μοντέλου.

Ο συγγραφέας υποστηρίζει ένα νέο «συμμετοχικό σοσιαλισμό», ένα σύστημα που βασίζεται στην ιδεολογία της ισότητας, της κοινωνικής ιδιοκτησίας, της εκπαίδευσης και της ανταλλαγής γνώσεων και εξουσίας

Οι ιδιότητες που χαρακτηρίζουν τη δουλειά του Πικετί υπάρχουν και στο νέο βιβλίο του: οι σοβαρές πηγές, η δομημένη μεθοδολογία, ο πλούτος των γραφημάτων και των πινάκων.

Χωρίς φυσικά θεμέλια

Μικρό δείγμα της σκέψης του συγγραφέα:

«Η ανισότητα δεν είναι οικονομική ή τεχνολογική, είναι ιδεολογική και πολιτική. Αυτό είναι το προφανές συμπέρασμα της ιστορικής έρευνας που παρουσιάζεται σε αυτό εδώ το βιβλίο. Με άλλα λόγια, η αγορά και ο ανταγωνισμός, τα κέρδη και οι μισθοί, το κεφάλαιο και το χρέος, οι ειδικευμένοι και ανειδίκευτοι εργαζόμενοι, οι ντόπιοι και οι αλλοδαποί, οι φορολογικοί παράδεισοι και η ανταγωνιστικότητα, όλα τους είναι κοινωνικές και ιστορικές κατασκευές που εξαρτώνται αποκλειστικά από το νομικό, φορολογικό, εκπαιδευτικό και πολιτικό σύστημα.

»Αυτές οι επιλογές αφορούν πρωτίστως τις αντιλήψεις που κάθε κοινωνία έχει για την κοινωνική δικαιοσύνη, την οικονομία και τις σχέσεις μεταξύ των διαφόρων ομάδων. Το σημαντικό είναι ότι αυτές οι σχέσεις δεν είναι μόνο υλικές: είναι επίσης και πάνω από όλα διανοητικές και ιδεολογικές. Με άλλα λόγια, οι ιδέες και οι ιδεολογίες μετρούν στην Ιστορία. Μας επιτρέπουν να επινοούμε και να οικοδομούμε νέους κόσμους και διαφορετικές κοινωνίες. Πολλαπλές τροχιές είναι πάντοτε δυνατές. Αυτή η προσέγγιση διαφέρει από τις συντηρητικές θέσεις που αποσκοπούν στο να εξηγήσουν ότι οι ανισότητες έχουν, τάχα, φυσικά θεμέλια».