Οι ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν βία και δακρυγόνα εναντίον διαδηλωτών σε όλη τη χώρα, καθώς οι μουλάδες αγωνίζονται να περιορίσουν τις μεγαλύτερες ταραχές των τελευταίων ετών.

Διαδηλώσεις για την οικονομική κρίση ξέσπασαν στην Τεχεράνη την Κυριακή, όταν το ιρανικό ριάλ σημείωσε ιστορικό χαμηλό έναντι του δολαρίου, αναγκάζοντας τον επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας να παραιτηθεί.

Οι διαμαρτυρίες σύντομα μετατράπηκαν σε έκρηξη θυμού κατά του Αλί Χαμενεΐ και των δρακόντειων μέτρων του εναντίον των γυναικών, με φοιτητές και καταστηματάρχες να διαδηλώνουν σε μια σπάνια συμμαχία κατά της κυβέρνησης.

Την Τρίτη, μέλη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) με πολιτικά, εγκλώβισε φοιτητές που φώναζαν «ελευθερία» και «θάνατος στον δικτάτορα» μέσα στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης και τους επιτέθηκαν. Δεν είναι γνωστό πόσοι τραυματίστηκαν, όπως ανέφερε η Telegraph.

Αποκλείστηκαν δρόμοι, έκλεισαν καταστήματα στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης και οι αστυνομικοί συγκρούστηκαν με διαδηλωτές έξω από τη βρετανική πρεσβεία σε εκτεταμένα επεισόδια.

Οι ταραχές έχουν εξαπλωθεί ραγδαία σε όλο το Ιράν και θυμίζουν τις διαδηλώσεις του 2022 που ακολούθησαν τον θάνατο της 22χρονης Μαχσά Αμινί, η οποία είχε συλληφθεί και στη συνέχεια δολοφονήθηκε από την αστυνομία ήθους, επειδή «δεν φορούσε σωστά» το χιτζάμπ της.

Ο Νάφας, φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, δήλωσε στην Telegraph: «Οι φοιτητές φωνάζουν συνθήματα από χθες το βράδυ. [Οι δυνάμεις ασφαλείας] περικύκλωσαν την πανεπιστημιούπολη χθες το βράδυ και οδήγησαν τις μοτοσικλέτες τους γύρω της. Επέστρεψαν σήμερα με γκλομπ, όπλα κρότου-λάμψης και δακρυγόνα.

»Οι φοιτητές συγκρούστηκαν μαζί τους και τους ανάγκασαν να φύγουν, αλλά οι πύλες είναι τώρα κλειστές. Φοιτητές σε πολλά πανεπιστήμια έχουν δηλώσει ότι δεν θα παρακολουθήσουν μαθήματα και θα συνεχίσουν να διαμαρτύρονται. Ποιο είναι το νόημα να σπουδάζουμε όταν δεν υπάρχει μέλλον και το καθεστώς δίνει τα χρήματά μας στη Γάζα και τον Λίβανο;», πρόσθεσε.

Οι φοιτητές κάλεσαν τους πολίτες να κάνουν πορεία προς την πανεπιστημιούπολη για να σπάσουν τον αστυνομικό κλοιό, το βράδυ της Τρίτης.

Η συμμετοχή των φοιτητών αποτελεί σημαντική εξέλιξη στις διαμαρτυρίες.

Τα πανεπιστήμια στο Ιράν ιστορικά έχουν χρησιμεύσει ως σημεία εκκίνησης για μεγάλες πολιτικές αναταραχές, συμπεριλαμβανομένης της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979, του Πράσινου Κινήματος του 2009, το οποίο αμφισβήτησε τα εκλογικά αποτελέσματα, και των διαδηλώσεων με κεντρικό σύνθημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» του 2022 που πυροδοτήθηκαν από τον θάνατο της Αμινί.

Μία από τις πρώτες μεγάλες προκλήσεις για το κληρικό κατεστημένο ξέσπασε στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης τον Ιούλιο του 1999, όταν φοιτητές διαμαρτυρήθηκαν για το κλείσιμο της μεταρρυθμιστικής εφημερίδας Salam.

Τη Δευτέρα, οι φοιτήτριες τουλάχιστον ενός πανεπιστημίου έβγαλαν τις μαντίλες τους και φώναζαν συνθήματα για τον θάνατο του αγιατολάχ, ενώ άλλες συνέκριναν το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης με το ISIS.

Τουλάχιστον πέντε φοιτήτριες συνελήφθησαν, ενώ άλλες φώναζαν «ελευθερία» στα περσικά και «ούτε Γάζα ούτε Λίβανος, θυσιάζομαι για το Ιράν».

Κάτοικοι σε αρκετές γειτονιές της Τεχεράνης και κοντινές πόλεις δήλωσαν στην Telegraph ότι οι ένοπλες δυνάμεις είχαν αποκλείσει δρόμους καθώς έπεσε η νύχτα και συγκρούστηκαν με φοιτητές που ζητούσαν την ανατροπή του Χαμενεΐ.

Ο Αχμαντρεζά, κάτοικος του Μαλάρντ, δήλωσε στην Telegraph: «Περιπολούν με μηχανές σε όλη την πόλη όλη μέρα. Επίσης, έστησαν σημεία ελέγχου και κάνουν επιδρομές σε κάθε συγκέντρωση ανθρώπων, ακόμα κι αν δεν πρόκειται για διαμαρτυρία -έχουν υπάρξει έντονες μετακινήσεις δυνάμεων τώρα».

Οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν το απόγευμα της Κυριακής, όταν οι καταστηματάρχες κινητών τηλεφώνων και ηλεκτρονικών ειδών στην Τεχεράνη έκλεισαν τα καταστήματά τους, καθώς το ριάλ έπεσε στο ιστορικό χαμηλό του 1,45 εκατομμυρίου ανά δολάριο ΗΠΑ, μια πτώση 40% από τον Ιούνιο.

Η κρίση προκάλεσε την παραίτηση ενός μέλους του συμβουλίου πληροφοριών του ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν την Τρίτη, λέγοντας ότι δεν μπορούσε πλέον να υπερασπιστεί την κυβέρνηση.

Ο Μεχντί Μπεκ, πολιτικός συντάκτης της μεταρρυθμιστικής εφημερίδας Etemad, αγνοείται, αφού ταξίδεψε σε διάφορα μέρη για να καλύψει τις διαδηλώσεις, σύμφωνα με τη σύζυγό του.

Οι ιρανικές αρχές έχουν συλλάβει συστηματικά δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια διαμαρτυριών, χαρακτηρίζοντας τις αναταραχές υποκινούμενες από ξένες δυνάμεις.

Οι Αρχές ανακοίνωσαν ότι επιβάλουν lockdown σε όλη τη χώρα την Τετάρτη, επικαλούμενες το αναμενόμενο ψύχος και την ανάγκη εξοικονόμησης ενέργειας.

Ολα τα κυβερνητικά γραφεία, οι αγορές, τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και οι τράπεζες θα παρέμεναν κλειστά.

Η υπηρεσία πληροφοριών του IRGC είχε στείλει μηνύματα στους κατοίκους της Τεχεράνης, προειδοποιώντας ότι η παρουσία τους κοντά σε «παράνομες συγκεντρώσεις» είχε «καταγραφεί από τις υπηρεσίες πληροφοριών» και τους προέτρεπε να αποφεύγουν τέτοιες εκδηλώσεις.

Αρκετές φιλοκαθεστωτικές συγκεντρώσεις πραγματοποιήθηκαν επίσης στην Τεχεράνη.

Τραγική η κατάσταση της οικονομίας

Η κατάρρευση του νομίσματος του Ιράν επιδεινώνει τον σοβαρό πληθωρισμό.

Το κρατικό στατιστικό κέντρο ανέφερε ότι ο πληθωρισμός έφτασε το 42,2% τον Δεκέμβριο, σημειώνοντας αύξηση 1,8 ποσοστιαίων μονάδων από τον Νοέμβριο.

Οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 72% και τα είδη υγιεινής και ιατρικών ειδών αυξήθηκαν κατά 50% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι.

Η ανεργία πλήττει τους νέους, οι οποίοι έχουν περάσει χρόνια σπουδάζοντας για ένα μέλλον που αισθάνονται ότι δεν υπάρχει πια. Πολλοί απόφοιτοι πανεπιστημίου καταλήγουν να οδηγούν ταξί ή να εργάζονται σε καφετέριες, αν καταφέρουν να βρουν δουλειά.

Οικογένειες σε όλη τη χώρα βασίζονται σε κυβερνητικές κάρτες σίτισης μόνο και μόνο για να αγοράσουν βασικά τρόφιμα όπως ρύζι και ψωμί.

Κάποτε ακρογωνιαίος λίθος του κοινωνικού συμβολαίου της Ισλαμικής Δημοκρατίας, το σύστημα επιδοτήσεων έχει καταστεί αναξιόπιστο μετά την αφαίρεση εκατομμυρίων ανθρώπων από τη λίστα.

Οι οικονομικές δυσκολίες επιδεινώνονται από τα περιβαλλοντικά προβλήματα.

Στην Τεχεράνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις, τα παιδιά συχνά μένουν σπίτι όταν η ατμοσφαιρική ρύπανση φτάνει σε επικίνδυνα επίπεδα.

Οι αγρότες στις κεντρικές και ανατολικές επαρχίες βλέπουν τη γη τους να αχρηστεύεται, καθώς η ξηρασία, που επιδεινώνεται από την κλιματική αλλαγή και την κακή διαχείριση των υδάτων, στεγνώνει ποτάμια και υδροφόρους ορίζοντας.

«Οι άνθρωποι είναι θυμωμένοι και πεινασμένοι», δήλωσε στην Telegraph ο Μαχμούντ, οδηγός ταξί στο Καράτζ, κοντά στην Τεχεράνη,: «Είμαι σίγουρος ότι δεν έχουμε φάει κόκκινο κρέας από [την Περσική Πρωτοχρονιά] τον Μάρτιο, και το ίδιο ισχύει για πολλούς ανθρώπους που γνωρίζω.

»Οταν τα πράγματα άρχισαν να ακριβαίνουν, στραφήκαμε στο κοτόπουλο και μετά στα αυγά. Τώρα δεν μπορούμε καν να αντέξουμε οικονομικά. Οι άνθρωποι είναι θυμωμένοι, πολύ θυμωμένοι. Λένε ότι είναι καλύτερο να πεθάνεις στον δρόμο προς την ελευθερία παρά να πεθάνεις στο σπίτι από θυμό», τόνισε.

Οι έμποροι στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης, έκλεισαν τα καταστήματά τους. Πρόκειται για ένα παραδοσιακό βαρόμετρο του δημόσιου αισθήματος, το οποίο όταν κλείνει, ιστορικά σηματοδοτεί σοβαρά πολιτικά προβλήματα για τις ιρανικές κυβερνήσεις.

Ο Μοχεσέν, καταστηματάρχης στο παζάρι, είπε: «Το κοινό πρόβλημα είναι ότι αν κλείσουμε τα καταστήματά μας, το κέρδος μας είναι μεγαλύτερο από ό,τι όταν πουλάμε αγαθά, επειδή αύριο δεν μπορούμε να αγοράσουμε τίποτα στη σημερινή τιμή.

»Ακόμα κι αν θέλαμε, δεν μπορούμε να συνεχίσουμε με την τρέχουσα κατάσταση. Οι άνθρωποι είναι θυμωμένοι και πεινασμένοι, και οι πωλήσεις μας έχουν μειωθεί απότομα φέτος».

Βίντεο από τη δυτική Κερμανσάχ έδειχναν εμπόρους να φωνάζουν «κλείστε το» καθώς παρότρυναν τους καταστηματάρχες να συμμετάσχουν στην απεργία.

Οι δυνάμεις ασφαλείας εξαπέλυσαν απειλές, ενώ ο Πεζεσκιάν, ένας σχετικά μετριοπαθής πρόεδρος, υποσχέθηκε διάλογο.

Το IRGC προειδοποίησε για «στάση» και δήλωσε ότι θα «αντιμετωπίσει δυναμικά οποιαδήποτε αναταραχή ή λάθος υπολογισμό από τους εχθρούς».

Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης αναφέρθηκαν στις διαμαρτυρίες, αλλά ανέφεραν ότι οι καταστηματάρχες ανησυχούσαν μόνο για τις οικονομικές συνθήκες.

Η Φατεμέχ Μοχαζεράνι, εκπρόσωπος της κυβέρνησης, δήλωσε ότι οι Αρχές λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τις διαδηλώσεις, αναγνωρίζοντας τις ανησυχίες του κοινού για τον πληθωρισμό και το κόστος ζωής. «Τα αιτήματα του ιρανικού λαού είναι σαφή και νόμιμα, και τα ακούμε και τα αναγνωρίζουμε», είπε.

Μήνυμα της Μοσάντ στους διαδηλωτές

Η ισραηλινή Μοσάντ προσκάλεσε τους ιρανούς διαδηλωτές να ενισχύσουν τις κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας και τους διαβεβαίωσε για την παρουσία της μαζί τους «επί τόπου», καθώς οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας έχουν επεκταθεί από χθες σε τουλάχιστον 10 πανεπιστήμια.

«Βγείτε μαζί στους δρόμους. Ηρθε η ώρα. Είμαστε μαζί μας», δηλώνουν μέσω του λογαριασμού τους στο Χ οι μυστικές υπηρεσίες του Ισραήλ που απευθύνονται στην γλώσσα φαρσί στους ιρανούς διαδηλωτές.

«Οχι μόνο από μακριά ή με λόγια. Είμαστε επίσης μαζί σας επί τόπου», αναφέρεται στο μήνυμα που μεταδόθηκε στα εβραϊκά από τον ραδιοφωνικό σταθμό του ισραηλινού στρατού.

Ζημιές σε κυβερνητικό κτίριο

Την Τετάρτη, πολίτες επιτέθηκαν σε κυβερνητικό κτίριο στο νότιο Ιράν, σύμφωνα με τις Αρχές.

«Η πύλη εισόδου (…) του κτιρίου του επαρχιακού κυβερνήτη υπέστη ζημιές σε επίθεση που πραγματοποίησαν πολλά άτομα», δήλωσε ο Χαμέντ Οστοβάρ, επικεφαλής της Δικαστικής Αρχής στην πόλη Φάσα, όπως αναφέρεται από τον δικαστικό ιστότοπο Mizan, χωρίς να διευκρινίσει τις συνθήκες ή να κάνει λόγο για διαδηλωτές.

Η Φάσα βρίσκεται 780 χιλιόμετρα νότια της πρωτεύουσας, Τεχεράνης, όπου ξεκίνησε την Κυριακή ένα αυθόρμητο κίνημα κατά του υψηλού κόστους ζωής μεταξύ εμπόρων πριν εξαπλωθεί σε ορισμένα πανεπιστήμια, αποκτώντας γρήγορα δυναμική σε πολλές περιοχές της χώρας.

Σήμερα, ο γενικός εισαγγελέας προειδοποίησε ότι η ιρανική δικαστική εξουσία θα επιδείξει «αυστηρότητα» αν οι διαδηλώσεις εργαλειοποιηθούν με σκοπό την αποσταθεροποίηση. «Από δικαστική άποψη, οι ειρηνικές διαδηλώσεις για την υπεράσπιση των μέσων διαβίωσης (…) είναι κατανοητές», δήλωσε ο Μοχάμαντ Μοβαχέντι-Αζάντ, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.

«Κάθε απόπειρα μετατροπής των οικονομικών διαδηλώσεων σε εργαλείο ανασφάλειας, καταστροφής των δημοσίων αγαθών ή υλοποίησης σεναρίων κατασκευασμένων στο εξωτερικό θα συνοδευθεί από νόμιμη, αναλογική και αυστηρή απάντηση», προειδοποίησε.

Παναχί: Ο λαός απαιτεί αλλαγή

Οι διαδηλώσεις που συγκλονίζουν το Ιράν τις τελευταίες ημέρες είναι μια «εξέγερση» για να «προχωρήσει η ιστορία μπροστά», δήλωσε ο 65χρονος σκηνοθέτης, Τζαφάρ Παναχί που έχει φυλακιστεί δύο φορές στο Ιράν, και ο οποίος απέσπασε τον περασμένο Μάιο τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών για την ταινία του «Ένα απλό ατύχημα».

«Ο κοινός πόνος έχει μετατραπεί σε κραυγή στους δρόμους. Για τέσσερις ημέρες, ο λαός ξεσηκώθηκε, όχι για να παραπονεθεί, αλλά για να απαιτήσει αλλαγή», έγραψε στο Instagram.

«Αυτή η επανάσταση είναι μια θέληση που αποφάσισε να επιμείνει, να προχωρήσει μπροστά και να προωθήσει την ιστορία», πρόσθεσε ο σκηνοθέτης, αντίπαλος του ιρανικού καθεστώτος. «Όταν δεν μένει τίποτα να χάσεις,, ο φόβος εξαφανίζεται. Οι φωνές ενώνονται, η σιωπή σπάει και η επιστροφή είναι αδύνατη», συνέχισε ο Παναχί.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News