Δύο τρένα συγκρούστηκαν στην Ισπανία και 39 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Θα περίμενε κανείς ότι σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, που θρήνησε, πρόσφατα, 57 ζωές σε σιδηροδρομική τραγωδία, θα υπήρχε μεγάλη και ευρεία ευαισθητοποίηση για το θέμα. Ή, έστω, στοιχειώδης ενσυναίσθηση.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πολλοί άνθρωποι ταράχτηκαν στο άκουσμα της είδησης. Τα Τέμπη είναι ένα συλλογικό τραύμα για την ελληνική κοινωνία. Είναι, ταυτόχρονα, κι ένα πεδίο δράσης λαμπρό για όσους έχουν απωλέσει κάθε ανθρωπιά και βλέπουν τα πάντα σαν πολιτική αντιπαράθεση, αυτοδικαίωση, ή απλώς ως ευκαιρία να πουν τα δικά τους.

Σκοτώνονται, λοιπόν, 39 άνθρωποι, υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες και πριν καλά καλά βγει η είδηση, διαβάζουμε στα ελληνικά σόσιαλ για ξυλόλια, πυρόσφαιρες, μπαζώματα κ.λπ. Ειρωνείες, αστειάκια, συγκρίσεις, χαζομαρούλες και παχιά, αγνή σκατοψυχιά, πάνω στα ζεστά πτώματα.

Θα ήταν κάπως παρήγορο εάν όλα αυτά προέρχονταν από μια συγκεκριμένη πλευρά. Θα μπορούσαμε, τουλάχιστον, να σκεφτούμε, ότι υπάρχουν «καλοί» και «κακοί» στο έργο. Εδώ, όμως, η ζημιά είναι καθολική. Ορισμένοι βρήκαν την ευκαιρία να πουν ότι «ορίστε, γίνονται κι αλλού αυτά», άρα δεν τρέχει τίποτε που στα Τέμπη δύο τρένα πήγαιναν σε πορεία μετωπικής σύγκρουσης επί δέκα λεπτά. Υπερθεμάτισαν, δε, ρωτώντας ειρωνικά «είχε κι εκεί ξυλόλιο»; Στον αντίποδα, κάποιοι άλλοι άρχισαν να αναρωτιούνται ειρωνικά εάν η ισπανική κυβέρνηση έσπευσε να «μπαζώσει» τον χώρο και γιατί τα ισπανικά τρένα δεν κάνουν πυρόσφαιρα όταν συγκρούονται.

Κοινός παρονομαστής σε όλες τις περιπτώσεις, η «άγρια χαρά» για μια τραγωδία που μας έδωσε μια ακόμη ευκαιρία να κάνουμε αναγωγές στα δικά μας, να δώσουμε ρεσιτάλ αυτοαναφορικότητας, να αποδείξουμε ότι «εμείς» έχουμε δίκιο και να «χτυπήσουμε» τον πολιτικό εχθρό μας.

Σαν κοράκια πάνω από το φρεσκοχυμένο αίμα, κανείς από όλους αυτούς δεν ενδιαφέρεται για το τι προκάλεσε αυτό το δυστύχημα, αλλά δεν έχει και καμία ηθική συστολή απέναντι σε ένα πολλαπλό ανθρώπινο δράμα.

Δεν χρειάζεται, βέβαια, να πάει κανείς μέχρι την Ισπανία για να τα καταλάβει όλα αυτά. Τα βλέπουμε εδώ και τρία χρόνια να συμβαίνουν καθημερινά και στα καθ’ ημάς. Η υπόθεση των Τεμπών έξυσε την βαθιά πληγή της κρατικής ανεπάρκειας και αδιαφορίας, όμως άνοιξε και μια άλλη: Η κοινωνία παρακολουθεί αμήχανη όλους εκείνους που έχουν στήσει έναν μακάβριο χορό πάνω στα θύματα, πάνω στον πόνο και το πένθος.

Πολιτικές φιλοδοξίες, καριέρες «εμπειρογνωμόνων», σοσιαλμιντιακές μάχες χωρίς φραγμούς, ηθικά πλεονεκτήματα, ύβρεις και ειρωνείες, όλα αυτά βολτάρουν αχαλίνωτα γύρω μας, με το πρόσχημα της ηθικής και νομικής δικαίωσης. Η τραγωδία μετατρέπεται σε ευκαιρία. Οχι για να διορθωθούν τα κακώς κείμενα που οδήγησαν σε αυτήν, αλλά για να οξυνθούν τα πνεύματα και να εργαλειοποιηθεί το μίσος.

Το μίσος είναι αχόρταγο: Θέλει θανάτους, δράματα, περισσότερο μίσος. Δεν σου επιτρέπει να σταθείς ούτε μια στιγμή για να αναλογιστείς τι συνέβη και να δεις τα πράγματα στην κανονική τους διάσταση.

Τα όρια μεταξύ κυνισμού και θεμιτής κριτικής έχουν θολώσει εντελώς. Η οργή, από κινητήρια δύναμη για αλλαγή, έχει μετατραπεί σε αυτοσκοπό.

Δεν δικαιωνόμαστε πια μέσα από τη βελτίωση κανενός πράγματος. «Δικαιωνόμαστε» μέσα από μια ακόρεστη δίψα για περισσότερο αίμα· μέσα σε αυτό θα βουτήξουμε τις πένες μας και θα γράψουμε έναν ακόμη λίβελο, μια ακόμη εξυπνάδα, ένα ακόμη μανιφέστο.

Μέχρι να έρθει το επόμενο δράμα, η επόμενη ευκαιρία.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News