του Ηλία Τσαουσάκη
Πολύς λόγος γίνεται τις τελευταίες ημέρες για τον ρόλο των social media_ και όχι μόνο_ στις Δημοτικές Εκλογές, κυρίως στο Δήμο της Αθήνας. Καθ’ υπερβολή αρκετοί υποστηρίζουν ότι περάσαμε από την ντουντούκα στο twitter και από τις αφίσες στο facebook.

Τι άλλαξε τελικά σε αυτές τις εκλογές; Καταρχήν η δυναμική των «εργαλείων» επικοινωνίας, με πρώτο και κύριο το διαδίκτυο. Αρκετοί πολιτικοί αδιαφορούσαν, ορισμένοι λοιδορούσαν και ακόμα περισσότεροι χρησιμοποιούσαν το διαδίκτυο με τρόπο καθαρά μηχανιστικό. Αυτοί ήταν οι off line Πολιτικοί. Σήμερα μάλλον θα το ξανασκέφτονται. Αν και το μέγεθος της συμβολής του διαδικτύου στην καμπάνια Καμίνη για παράδειγμα, δύσκολα μπορεί να εκτιμηθεί στην παρούσα φάση, ωστόσο είναι προφανές, ότι έπαιξε κυρίαρχο ρόλο τόσο στη δικτύωση μεγάλου αριθμού ανθρώπων που αντιδρούσαν στον Ν. Κακλαμάνη, όσο και στην αποδόμηση της Δημαρχίας του. Πως; Με χιλιάδες post που αναπαρήγαγαν θέσεις και κείμενα, με ερασιτεχνικά αυτοσχέδια βίντεο, σαρκαστικές φωτογραφίες και «κακές» τηλεοπτικές στιγμές του απερχόμενου Δημάρχου. Μια αυθόρμητη, άναρχη, στην αρχή αντίδραση, πήρε μορφή, δομήθηκε, όσο μπόρεσε, και έγινε μέρος της εκστρατείας. Δημιουργήθηκε έτσι μια νέα συλλογικότητα, μια νέα κοινότητα ανθρώπων, on line, με κοινό σκοπό την αλλαγή Δημάρχου στην Αθήνα.

Στα αξιοσημείωτα της προεκλογικής περιόδου, η εντυπωσιακή δυναμική που απέκτησαν κείμενα αρθρογράφων, όπως για παράδειγμα ένα άρθρο της Ευφροσύνης Δοξιάδη στη Lifo, ή μια συνέντευξη του Ν. Κακλαμάνη στο περιοδικό We της Ελευθεροτυπίας. Και τα δύο κείμενα διακινήθηκαν σε χιλιάδες παραλήπτες δημιουργώντας από μόνα τους μια αυτονομημένη, παράλληλη καμπάνια πλήρους αμφισβήτησης του προφίλ και του έργου του Δημάρχου Αθηναίων.
Εξίσου σημαντικό ρόλο έπαιξαν συγκεκριμένα free press και ένα δίκτυο διαμορφωτών κοινής γνώμης, που έγραψαν, κατήγγειλαν, πήραν ανοιχτά θέση με απόψεις που αποκτούσαν δυναμική και οντότητα μέσα από blog και portal όπως για παράδειγμα το protagon.

Αντίθετα, ο παραδοσιακός τύπος δεν ήταν ο πρωταγωνιστής της ιστορίας. Παρακολούθησε τον οργασμό των social media και την άμεση παρέμβαση – θέση των free press, τα οποία λειτούργησαν χωρίς προσχήματα, εκθέτοντας ανοιχτά τα προβλήματα της πόλης, φτιάχνοντας μια προεκλογική ατζέντα που αφορούσε τον Δήμο της Αθήνας.

Όσο για την τηλεόραση, παρατηρούσε τις εκλογές αδιάφορα και σε πολλές περιπτώσεις αμήχανα. Ουσιαστικά δεν ενδιαφέρθηκε να καταγράψει ή να διερευνήσει τα διακυβεύματα των εκλογών, ρίχνοντας περισσότερο βάρος στις περιφερειακές εκλογές που θύμιζαν κάτι από το παρελθόν.

Τελικά το μόνο σίγουρο είναι ότι μετά από αυτές τις εκλογές, δύσκολα κάποιος σοβαρός υποψήφιος στο μέλλον δεν θα λάβει σοβαρά υπόψη του τα νέα δεδομένα. Δύσκολα θα υποτιμήσει τη δύναμη νέων μέσων έκφρασης όπως τα free press ή τα portal γνώμης. Ή δεν θα σχεδιάσει μια αυτόνομη καμπάνια στο ιντερνετ. Αυτή, σίγουρα δεν θα περιλαμβάνει ένα blog, με ‘ξύλινα’ posts, μια σελίδα του υποψηφίου που ανανεώνεται σπάνια και μια σελίδα στο facebook με οικογενειακές φωτογραφίες και πολλά «καλή επιτυχία» από φίλους και γνωστούς.

Το διαδίκτυο πλέον δεν προσφέρεται για τέτοιου είδους προσεγγίσεις. Οι διαδικτυακά παρόντες υποψήφιοι κρίνονται κα μάλιστα σκληρά. Οι ψεύτικες διαδικτυακές βιτρίνες σπάνε εύκολα. Τα νέα μέσα είναι εδώ, τα social media δημιουργούν δυναμική και οι νέες on line κοινότητες έχουν και φωνή και δύναμη.

*Ο Ηλίας Τσαουσάκης είναι πολιτικός επιστήμονας, σύμβουλος Έρευνας και Στρατηγικής.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News