Μιλάμε συχνά για σωστό και λάθος. Τι είναι όμως το λάθος; Πώς το καταλαβαίνουμε; Ό,τι μπορεί να διατυπωθεί δεν μπορεί να είναι λάθος. Κάθε τι που μπορεί να εκφραστεί είναι αναγκαστικά σωστό, έστω και με ανεπάρκεια. Και ο λόγος είναι πολύ απλός.

Λάθος, όπως λέγεται, είναι «ό,τι έπρεπε να συλληφθεί από την συνείδηση αλλά διέλαθε από αυτήν». Λάθος είναι αυτό που προσπαθεί να συλλάβει η συνείδηση αλλά διαρκώς της ξεφεύγει. Και γιατί της ξεφεύγει; Της ξεφεύγει γιατί δεν είναι εκπεφρασμένο. Κάτι διατυπωμένο δεν θα διαφύγει ποτέ την προσοχή της συνείδησης, επομένως δεν θα είναι λάθος.

Ο μόνος τρόπος για να συλλάβει η συνείδηση το αντικείμενο της είναι το αίτημα σχέσης με το αντικείμενο να γίνει σχέση, δηλαδή η σκέψη, που είναι η αφετηρία της σχέσης, να γίνει λόγος, δηλαδή να αποτυπωθεί με τη γλώσσα.

Όταν κάτι γίνει λόγος, αυτό υποτάσσεται στην διατύπωση του, το μη οικείο γίνεται οικείο, δηλαδή το άγνωστο γνωστό.
Όταν κάτι δεν είναι διατυπωμένο είναι για την συνείδηση ωσάν να μην υπάρχει. Όταν όμως γίνει λόγος, γίνεται αυτόματα σωστό. Το συλλαμβάνει η συνείδηση και έτσι δεν βρίσκεται σε καθεστώς αγνωσίας ακριβώς επειδή προικίστηκε με το νόημα της διατύπωσης.

Το λάθος εμφανίζεται όταν προκύπτει αποτυχία της συνείδησης να συλλάβει ό,τι επιδιώκει. Και αυτό συνήθως οφείλεται σε ανεπάρκεια της υποκειμενικής διατύπωσης, ωστόσο κάποιες φορές μαρτυρά την εξάντληση της δύναμης του λόγου. Όπως έχει λεχθεί, «η γνώση του κόσμου εξαντλείται στα όρια της γλώσσας».

Λάθος είναι το μη υποταγμένο στη γλωσσική διατύπωση. Υποταγή στην γλωσσική διατύπωση σημαίνει ορθότητα γιατί ο λόγος είναι αποτύπωση της πραγματικότητας.          

Ο Γιώργος Κουσούλης έχει σπουδάσει μαθηματικά.
                      

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News