Μου είναι δύσκολο να συλλάβω και να ταυτιστώ με το όλο πνεύμα της «εθνικής υπερηφάνειας». Θεωρώ μάλιστα τις έννοιες εθνικότητα και υπερηφάνεια εξ ορισμού ασύμβατες. Διότι η υπερηφάνεια, όπως την αντιλαμβάνομαι εγώ τουλάχιστον, προκύπτει από κάτι που το άτομο ως μονάδα ή η κοινωνία ως σύνολο επιτυγχάνει. Ένα συναίσθημα βαθιάς ικανοποίησης και ευφορίας για κάτι που καταφέρνεις, κάτι που συνήθως απαιτεί προσπάθεια και αφοσίωση. Και όταν ο κόπος και η προσήλωσή σου τελεσφορήσουν έχεις κάθε λόγο να ξεχειλίζεις από υπερηφάνεια. Πώς όμως μπορεί ένα τυχαίο γεγονός όπως η χώρα καταγωγής να αποτελέσει έρεισμα για περηφάνια; Δεν επιλέξαμε να είμαστε Έλληνες όπως ακριβώς οι Ιταλοί, οι Άγγλοι και οι Σουηδοί δεν διάλεξαν τη δική τους εθνικότητα και βαθύ ένστικτο μου ψιθυρίζει ότι αν τα 11 εκατομμύρια Έλληνες είχαν γεννηθεί Τούρκοι, Γερμανοί και Αλβανοί (αναφέρω τις πλέον προσφιλείς στους Έλληνες εθνικότητες) θα ήταν εξίσου υπερήφανοι για την εθνική τους ταυτότητα. Δεν επαφίεται σε εμάς να επιλέξουμε εθνικότητα, είναι κάτι που συμβαίνει χωρίς την έγκριση ή τη συγκατάθεσή μας. Το να είσαι Έλληνας, Βέλγος, Ιρλανδός, ούτε ικανότητα ούτε κεκτημένο είναι. Είναι γενετικό ατύχημα. Δεν το επιλέγουμε, το δεχόμαστε. Ένα χαρακτηριστικό για το οποίο καμία ευθύνη δεν φέρουμε κι όμως μας ακολουθεί πάντα και παντού, ένα εγγενές χαρακτηριστικό. Αλήθεια, πόσα ακόμα εγγενή χαρακτηριστικά εκθειάζουμε; Πόσο συχνά ακούς τη φράση νιώθω περήφανος που είμαι 1,85, που έχω βαθυπράσινα μάτια… νιώθω περήφανος που έχω προδιάθεση για καρκίνο στο συκώτι; Σίγουρα όχι όσο συχνά ακούς «είμαι περήφανος που είμαι Έλληνας». Κι όμως για τίποτα από τα προηγούμενα δεν ευθυνόμαστε. Ούτε τα επιλέγουμε, ούτε τα επιδιώκουμε, ούτε τα κερδίζουμε. Κινούνται πέρα και πάνω από το πεδίο δράσης μας. Απλώς συμβαίνουν.

Φυσικά μπορούμε να αισθανόμαστε υπέρμετρη χαρά και τιμή που είμαστε. Χαρά και Τιμή. Αλλά μου φαίνεται τουλάχιστον ανορθόδοξο να φουσκώνουμε από περηφάνια για περιστατικά στα οποία καμία ανάμιξη δεν είχαμε, όπως η πολιτισμική και πνευματική άνθιση που γνώρισε η Αθήνα πριν από 2.500 χρόνια, η απελευθέρωση από τον τούρκικο ζυγό ή η σθεναρή αντίσταση των ελληνικών στρατευμάτων στο αλβανικό μέτωπο. Επέτειοι όπως η 28η Οκτωβρίου φυσικά και δεν θα πρέπει να λησμονηθούν. Αντιθέτως, μπορούν να αποτελούν μια υπενθύμιση προηγούμενων επιτευγμάτων και εφαλτήριο για εκ νέου πρόοδο, όχι αντιστάθμισμα στη σημερινή μας κατάσταση. Να είναι οι δικές μας πράξεις πηγή της περηφάνιας μας και το γεγονός ότι γεννηθήκαμε σε μια χώρα με τόσο πλούσιο και αξιόλογο παρελθόν ας μας προσφέρει απλώς ευχαρίστηση.    

*Ο Ιάσονας Μουρέλλος είναι φοιτητής στη Νομική Σχολή Αθηνών

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News