873
|

Η Ιθάκη του Τζόυς, δική μου Οδύσσεια

Avatar Λαθρόβιος Απάχης 5 Ιουλίου 2013, 00:43

Η Ιθάκη του Τζόυς, δική μου Οδύσσεια

Avatar Λαθρόβιος Απάχης 5 Ιουλίου 2013, 00:43

Ήταν περασμένες δέκα το βράδυ. Είχα μόλις τελειώσει όλες τις εκκρεμότητες της ημέρας. Όλες; Μη βαυκαλίζομαι. Αν είχα κουράγιο, ήταν πολλά να γίνουν ακόμη. Αλλά συχνά, το ομολογώ, μου αρέσει να ακολουθώ μια από τις εντολές του δεκάλογου του τεμπέλη που έχει καταγράψει ένας παιδικός μου φίλος: «Ποτέ μην κάνεις σήμερα ό,τι μπορεί να αναβληθεί για αύριο».

Καθάρισα την επιφάνεια του γραφείου μου με τον αγαπημένο μου τρόπο. Έσπρωξα όλα τα χαρτιά και τα έριξα στο πάτωμα. Πόσο απελευθερωτική και αγχολυτική είναι μέσα στην αγένεια και την τσαπατσουλιά της αυτή η κίνηση. Το συνεργείο καθαρισμού του γραφείου θα πρέπει να με μισεί. Κι εγώ θα με μισούσα αλλά έχω την τύχη να μην τους συναντώ ποτέ. Έπιασα το ποντίκι για να κλείσω το κομπιούτερ. Πριν πατήσω το Shut down, το μάτι μου έπεσε σε ένα URL που μου είχε στείλει μια φίλη. Δεν το είχα ανοίξει μέχρι τότε. Έκανα διπλό κλικ και μια σελίδα γέμισε την οθόνη μου. Ο τίτλος έπιασε το μάτι μου όπως το αγκίστρι το ψάρι: «Μικρή, γυμνή γαμιόλα μου…». Ήταν οι ερωτικές επιστολές του Τζέημς Τζόυς προς τη σύντροφο του Νόρα Μπάρνακλ.
     
Έχω ένα απωθημένο με τον Τζόυς που από πολλούς θεωρείται ο κορυφαίος συγγραφέας του 20ού αιώνα. Ένα καλοκαίρι πριν από αρκετά χρόνια, όταν η νεότητα σε οδηγεί σε αποκοτιές, πήρα τη μεγάλη απόφαση να διαβάσω την Οδύσσεια. Το βιβλίο δεν τελείωσε ποτέ. Το εγκατέλειψα μετά από μερικές σελίδες. Η δική μου Οδύσσεια κατέληξε αύτανδρο ναυάγιο από τα πρώτα μίλια. Νικήθηκα κατά κράτος. Ο Τζόυς ήταν άπιαστος για μένα… Και απωθημένο μου.

Άρχισα να διαβάζω μερικά αποσπάσματα από τις επιστολές που δημοσιεύονταν στο site. Αμέσως με συνεπήρε το πυρετώδες, χειμαρρώδες και έντονα πορνογραφικό του στυλ. Ο Τζόυς αποκαλυπτόταν μπροστά μου όπως δεν τον είχα ποτέ φανταστεί.
– Τζέημς, κανάγια, σε έπιασα, αναφώνησα. Αυτός είναι ο δικός μου Τζόυς. Αυτή την Οδύσσεια θα τη ρουφήξω. Αυτή τη φορά θα σε νικήσω.
 
Έβγαλα από το συρτάρι τον φίλο μου Jack Daniels στον οποίο καταφεύγω σε ευχάριστες αλλά και δύσκολες στιγμές.
Άρχισα πυρετωδώς να αναζητώ περισσότερα κείμενα από τις επιστολές στη Νόρα. Η προσπάθειά μου δεν απέδωσε πολλά. Μικρά αποσπάσματα από δω κι από κει. Δεν απογοητεύτηκα. Η πρώτη μου δουλειά την επόμενη μέρα, θα ήταν να αγοράσω το βιβλίο.
    
Κάπου εκεί το βλέμμα μου έπεσε στην ημερομηνία της επιστολής: 8 Δεκεμβρίου 1909. Αμέσως ανέτρεξα στην ημερομηνία γνωριμίας τους: 16 Ιουνίου 1904.
«Τι διάβολο», αναρωτήθηκα. Πώς είναι δυνατόν ένα έρωτας, ένα πάθος να μένει τόσο ζωντανό επί πεντέμισι χρόνια και μάλιστα αφού είχαν αποκτήσει κι ένα παιδί. Η έκπληξη έγινε ακόμα μεγαλύτερη όταν κατάλαβα ότι ανάλογες επιστολές υπήρχαν και μερικά χρόνια αργότερα, το 1912. Τι σημασία έχει αν σε μεγάλες περιόδους της ζωής τους έμεναν χωριστά. Το πάθος με το οποίο εξέφραζε τον έρωτά του δεν μειωνόταν καθώς τα χρόνια περνούσαν. Αντίθετα, έδειχνε να γιγαντώνεται. Ένιωσα δέος και θαυμασμό για αυτόν τον άντρα. Μου ήρθε στο μυαλό μια φράση που είχα διαβάσει: "Αληθινή αγάπη δεν είναι αυτή που αντέχει στον μακροχρόνιο χωρισμό, είναι αυτή που αντέχει την μακροχρόνια οικειότητα.».

Ο Τζόυς είχε βρει τη δική του Ιθάκη και έδειχνε ότι απολάμβανε όλο το ταξίδι μέχρι εκεί. Όποια κι αν ήταν η ύβρις που είχε διαπράξει, όποια κι αν ήταν η Νέμεσις που τον κατέτρεχε, αυτός είχε καταφέρει να κρατήσει την Πηνελόπη του βαθιά μέσα του. Σε όλο το ταξίδι του, από τη χώρα των Κικόνων μέχρι το νησί των Φαιάκων, εκείνη ήταν πάντα εκεί. Μέσα στο μυαλό του, μέσα στην καρδιά του, σε κάθε κύτταρο του κορμιού του. Αυτή η Πηνελόπη ήταν η πραγματική και μόνη δοκιμασία του. Ταυτόχρονα ο αισθησιασμός αυτής της γυναίκας ήταν η πηγή από την οποία ετροφοδοτείτο το πνεύμα ενός μεγάλου άντρα. Ο Τζόυς ανέβηκε και πάλι στο βάθρο από το οποίο είχα την ψευδαίσθηση ότι μπορούσα να τον κατεβάσω. Δεν υπήρχε τίποτα το μικρό, το πεζό, το πρόστυχο. Αντίθετα, υπήρχε δέος, λατρεία και ψυχική ταύτιση. Φαίνεται πως η μόνη ανωμαλία που υπάρχει στον έρωτα είναι να μην μπορείς να ερωτευθείς. Να μην μπορείς να ζήσεις τη ζωή σου με πάθος.

Η δόνηση του κινητού με έβγαλε απο τις σκέψεις. Ηταν μήνυμα απο εκείνη, περιπεκτικό και σκανδαλιστικό όπως παντα: "Εεελα μην  αργεις άλλο σε θέλω πολυ. Η μικρή σου πουτανιτσα". Χαμογέλασα. Ηταν η δική μου πηγή που με αναζοωγονεί και ανανεώνει το "πράνα" μου όπως λένε οι ινδιουστες. "Ερχομαι μωρό μου" απάντησα ξερωντας οτι οι λέξεις στο κινητό δεν μπορούσαν να αποτυπώσουν τη λαχτάρα και την προσμονή που ένοιωθα καθώς σκεφτόμουν ο,τι θα επακολουθουσε μόλις συναντιόμασταν. Είμαι πια σε μια ηλικία που το σώμα μου δεν μπορεί να διαπράξει όλες τις αμαρτίες του πνεύματος. Αλλά αυτή έχει ένα τρόπο να το ξυπνά. Ισως είναι και τα χρόνια της. Ακόμα σκέφτομαι το σοκ όταν μου είπε " Είσαι τέσσερα χρόνια μεγαλύτερος απο τη μητέρα μου κι ένα απο τον πατέρα μου". Η ματαιοδοξία των ανδρών ειναι αυτη που αναδεικνύει τη μεγάλη δύναμη των γυναικών.

Κατέβασα τη τελευταία γουλιά Jack και έσβησα το τσιγάρο που συνεχίζω να απολαμβάνω παρά τις διαμαρτυρίες, τις παραινέσεις και τις απειλές του γιατρού μου. “Θα πεθάνεις νωρίς”, μου λέει. Σκέφτηκα τον Τζέημς Τζόυς και έστειλα στον γιατρό μου ένα μήνυμα: "Αν κόψω το ποτό, το τσιγάρο και τις γυναίκες δεν θα ζήσω περισσότερο. Απλά, αυτό που θα μείνει και θα αποκαλείται ζωή θα διαρκέσει περισσότερο.», Clement Freud.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News