885
| CreativeProtagon

Τι μας διδάσκουν οι Δανοί στη μάχη τους να αποφύγουν την Μεγάλη Υφεση

Protagon Team Protagon Team 26 Μαρτίου 2020, 12:00
|CreativeProtagon

Τι μας διδάσκουν οι Δανοί στη μάχη τους να αποφύγουν την Μεγάλη Υφεση

Protagon Team Protagon Team 26 Μαρτίου 2020, 12:00

Την ώρα που οι ηγέτες των πιο ισχυρών κρατών του πλανήτη αναζητούν απεγνωσμένα (λόγω των τρομακτικών προβλέψεων των ειδικών) τα κατάλληλα μέτρα για τη διάσωση των οικονομιών τους από την πανδημία του νέου κορονοϊού, η κυβέρνηση ενός μικρού κράτους με μόλις 5,7 εκατομμύρια κατοίκους αποφάσισε να βάλει πραγματικά βαθιά το χέρι στην τσέπη. Πρόκειται για την κυβέρνηση της Δανίας η οποία την προηγούμενη εβδομάδα ανακοίνωσε πως πρόκειται να καλύψει (μεταξύ πολλών άλλων) το 75% των μισθών των εργαζόμενων σε ιδιωτικές επιχειρήσεις με στόχο την αποφυγή των μαζικών απολύσεων.

Για να μπορέσουν οι κυβερνώντες της Δανίας να τηρήσουν το σύνολο των δεσμεύσεών τους, θα πρέπει κατά τους επόμενους τρεις – τέσσερις μήνες μήνες να δαπανήσουν συνολικά ποσό που αντιστοιχεί κατά προσέγγιση στο 13% του ΑΕΠ της χώρας. Αναλογικά οι ΗΠΑ θα έπρεπε να ξοδέψουν για τη στήριξη της οικονομίας τους περί τα 2,5 τρισεκατομμύρια δολάρια μέσα σε διάστημα μόλις 13 εβδομάδων, ποσό εξαιρετικά υψηλό, ακόμα και για τα δεδομένα της αμερικανικής οικονομίας, εξηγεί ο Ντέρεκ Τόμσον του The Atlantic.

Ο αμερικανός δημοσιογράφος αναγνωρίζει πως οι αποφάσεις της κυβέρνησης της Δανίας θα μπορούσαν να εκληφθούν από πολλούς ως μια υπερβολική αντίδραση με απρόβλεπτες και πιθανώς καταστροφικές συνέπειες. Ο ίδιος, ωστόσο, πιστεύει πως η άκρως επιθετική απάντηση των Δανών στην πανδημία του κορονοϊού θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση για τα υπόλοιπα κράτη του κόσμου με στόχο την αποφυγή μιας νέας Μεγάλης Υφεσης ανά την υφήλιο. Και επιθυμώντας να μάθει περισσότερα για την τολμηρή στρατηγική της μικρής αλλά πλούσιας Δανίας, επικοινώνησε εκτενώς τις προηγούμενες ημέρες με τον Φλέμινγκ Λάρσεν, καθηγητή στο Κέντρο Ερευνών για την Αγορά Εργασίας του Πανεπιστημίου του Αλμποργκ.

Η κυβέρνηση δεσμεύτηκε για την κάλυψη του 75% των μισθών, καταβάλλοντας έως και 3.000 ευρώ τον μήνα (και επιτρέποντας έτσι σε όσους κερδίζουν έως 48.000 ευρώ τον χρόνο να διατηρήσουν άθικτα τα εισοδήματά τους) με την προϋπόθεση να μην γίνουν απολύσεις. Μέσω του εν λόγω μέτρου «επιθυμεί οι εταιρείες να διατηρήσουν τις σχέσεις τους με τους εργαζομένους τους (θεωρώντας) πως στη συνέχεια θα δυσκολευτούν περισσότερο να ανακάμψουν εάν θα πρέπει να δαπανήσουν χρόνο για να επαναπροσλάβουν απολυμένους εργαζόμενους», εξήγησε ο δανός ειδικός.

Οι μισθοί όλων όσοι συνεχίσουν να εργάζονται κανονικά δεν πρόκειται να επιδοτηθούν από το κράτος. Σε αντίθεση με το Kurzarbeit, το αντίστοιχο πλάνο της Γερμανίας το οποίο προβλέπει τον περιορισμό των ωρών εργασίας των εργαζομένων και την κάλυψη μέρους των μισθών τους από την κυβέρνηση με στόχο τη στήριξη των εταιρειών, το σχέδιο των Δανών προβλέπει την κάλυψη του 75% των μισθών των εργαζομένων που θα αναγκαστούν να σταματήσουν να εργάζονται και θα πρέπει να πάνε στα σπίτια τους. «Αυτοί οι εργαζόμενοι θα πληρώνονται για να μην κάνουν τίποτα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Φλέμινγκ.

Η κυβέρνηση της Δανίας επιδιώκει να αποφύγει τις μαζικές απολύσεις, θεωρώντας πως μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελέσει τροχοπέδη στη συνέχεια για την ανάκαμψη της οικονομίας της χώρας. Επιτρέπει, οπότε, μέσω του εν λόγω μέτρου στις επιχειρήσεις να διατηρήσουν ακέραιο το προσωπικό τους κατά τη διάρκεια της νέας αυτής παγκόσμιας κρίσης, προσφέροντας στους εργαζόμενους τα ¾ του μισθού τους, ως αποζημίωση επειδή δεν μπορούν να εργαστούν. Με λίγα λόγια, «η Δανία βάζει την οικονομία της στον καταψύκτη», για διάστημα τουλάχιστον τριών μηνών, μας εξηγεί ο αμερικανός δημοσιογράφος, πληρώνοντας όλους αυτούς που δεν θα μπορούν να εργαστούν, με την προϋπόθεση ότι δεν θα απολυθούν, ούτως ώστε μετά το τέλος της κρίσης να επιστρέψουν κανονικά στις δουλειές τους.

Συγχρόνως οι Δανοί, για να διασφαλίσουν την ομαλή λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος δεσμεύτηκαν επίσης για την κάλυψη του 70% των νέων τραπεζικών δανείων που θα χορηγηθούν σε επιχειρήσεις, «μέτρο που θα ενθαρρύνει τον περαιτέρω δανεισμό ακόμη και εάν σημειωθούν πολλές χρεοκοπίες» ενώ για την προστασία των ανέργων αποφασίστηκε η άνευ όρων καταβολή των επιδομάτων ανεργίας σε όσους το δικαιούνται για όσο διάστημα κριθεί απαραίτητο. Τέλος το κράτος συμφώνησε να καλύψει σημαντικό μέρος των σταθερών εξόδων των επιχειρήσεων, ανάλογα με το ύψος της απώλειας των εσόδων τους. Αθικτοι θα παραμείνουν και οι μισθοί των δημόσιων υπαλλήλων που θα σταλούν στα σπίτια τους ενώ ανεστάλησαν και όλες οι φορολογικές υποχρεώσεις των εταιρειών.

Οσον αφορά το κόστος, είναι 287 δισεκατομμύρια κορόνες Δανίας, περί τα 38 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που δεν διστάζουν να δαπανήσουν οι Δανοί με σκοπό να αποφύγουν τα χειρότερα. Εχοντας διδαχτεί από την κρίση του 2008, όταν η τότε κυβέρνηση της Δανίας ανησυχούσε μόνον για το δημόσιο χρέος, περιορίζοντας σημαντικά τις δημόσιες δαπάνες, με αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά στη συνέχεια η ανεργία, αυτήν τη φορά οι Δανοί, έχοντας ένα τεράστιο πλεόνασμα και αρνητικό επιτόκιο δανεισμού, αποφάσισαν θα αντιδράσουν με τον πλέον γενναιόδωρο τρόπο.

Εάν θα έχει επιτυχία η συνταγή τους, κανένας δεν μπορεί να το προβλέψει, δεδομένου ότι κανένας δεν μπορεί να προβλέψει ούτε πώς θα εξελιχθεί η πανδημία του νέου κορονοϊού. Ο δανός εργατολόγος θεωρεί, ωστόσο, πως πρόκειται περί μιας «σοφής απόφασης» καθώς στην περίπτωση που καταστραφούν οι ζωές των πολιτών και οι εταιρείες χρεοκοπήσουν, στη συνέχεια η ανάκαμψη της κοινωνίας αλλά και της οικονομίας θα είναι εξαιρετικά δύσκολη και επώδυνη.

Ενδεικτικό της πρόθεσης των Δανών να κάνουν πραγματικά ό,τι μπορούν για τον μετριασμό της κρίσης στην οικονομία, είναι το γεγονός πως όλες οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας, από την άκρα Αριστερά έως την άκρα Δεξιά, συμφωνούν σχεδόν απόλυτα για την ανάγκη λήψης των εν λόγω μέτρων, όπως συμφωνεί και η πλειονότητα των πολιτών. Εχοντας αντιληφθεί πως είναι προτιμότερο να ξοδέψουν πολλά σήμερα, παρά κατά πολύ περισσότερα σε λίγους μήνες.