Χτισμένο στις αρχές του προηγούμενου αιώνα για λογαριασμό των Julius C.Bunge και C. Hirschler, διευθυντών της Εμπορικής Εταιρείας Bunge, το Bungehuis αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα αρχιτεκτονικής της «Σχολής του Άμστερνταμ» και του ορθολογιστικού-χρηστικού προσανατολισμού της. Τοποθετημένο σε περίοπτη θέση στο κέντρο της πόλης, το κτίριο χρησιμοποιείται από το 1971 από το τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ (UvA) στεγάζοντας μεταξύ άλλων αίθουσες διδασκαλίας, βιβλιοθήκη, κέντρο πληροφοριών και γραφεία καθηγητών και προσωπικού του πανεπιστημίου.

Θυμάμαι ακόμα πόση εντύπωση μου είχε κάνει η επιβλητική πρόσοψη του Bungehuis όταν πριν αρκετά χρόνια το πρωτοεπισκέφτηκα ως μεταπτυχιακός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ. Περνώντας την μεγάλη μπρούτζινη είσοδo και ανεβαίνοντας τις φαρδιές μαρμάρινες σκάλες μέχρι να φτάσω στη βιβλιοθήκη για να δανειστώ κάποιο πόνημα, παρατηρούσα με ενδιαφέρον τις διάφορες λεπτομέρειες που κοσμούσαν τον εσωτερικό χώρο και το υψηλό επίπεδο αισθητικής που τον χαρακτήριζε. Ο συνδυασμός αυτός λειτουργικότητας και κομψότητας δεν ήταν εύκολο να περάσει απαρατήρητος.

Φαίνεται όμως πως το Bungehuis δεν πρόκειται να συνεχίσει για πολύ ακόμα τη λειτουργία του ως πανεπιστημιακός χώρος, καθώς όπως έγινε πρόσφατα γνωστό υπάρχουν σχέδια να μετατραπεί σε πολυτελές ξενοδοχείο. Παράλληλα, νωρίς το πρωί της Παρασκευής 13 Φεβρουαρίου, μια ομάδα φοιτητών από το Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ κατέλαβε το κτίριο σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις προγραμματισμένες περικοπές στον προϋπολογισμό για τις ανθρωπιστικές σπουδές, την επικείμενη κατάργηση ορισμένων μαθημάτων και τμημάτων διδασκαλίας ξένων γλωσσών, καθώς και την περαιτέρω μείωση του αριθμού των διδακτορικών φοιτητών. Ετοίμασαν έτσι μία λίστα από αιτήματα που είχε να κάνει κυρίως με τον τρόπο λειτουργίας και οργάνωσης του πανεπιστημίου, καθώς και με την κυρίαρχη λογική που ακολουθείται από τη διεύθυνση του ιδρύματος και που τελικά οδήγησε στην λήψη των επώδυνων αυτών μέτρων, χωρίς να ληφθούν υπόψη σημαντικές παράμετροι και ανησυχίες μεγάλου μέρους τόσο των φοιτητών όσο και των καθηγητών του τμήματος.

Σύμφωνα με τον πρύτανη του πανεπιστημίου, Frank van Vree, οι περικοπές του προϋπολογισμού στο τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών ήταν αναγκαίες λόγω της πτώσης στον αριθμό εγγραφών νέων φοιτητών κατά τα προηγούμενα έτη, ενώ όπως υποστήριξε είναι αναγκαία μια «αυστηρή αναδιοργάνωση» του τμήματος. Κατά τη διάρκεια των ημερών που ακολούθησαν οι καταληψίες συναντήθηκαν δύο φορές με αντιπροσωπεία από το Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, καθώς και τον δήμαρχο Eberhard van der Laan, με στόχο την εύρεση μιας κοινά αποδεκτής λύσης, αλλά και οι δύο συναντήσεις έληξαν χωρίς να επιτευχθεί κάποια συμφωνία. Επίσης, αρνήθηκαν να εκκενώσουν το κτίριο παρά το γεγονός πως το πανεπιστήμιο κατέθεσε μήνυση εναντίον τους, ενώ με επακόλουθη δικαστική απόφαση βρέθηκαν να αντιμετωπίζουν πρόστιμο 1.000 ευρώ ανά άτομο, για κάθε μέρα παραμονής στο κτίριο. Στις 9:15 το πρωί της Τρίτης 24 Φεβρουαρίου, η αστυνομία απομάκρυνε τελικά τους καταληψίες από το κτίριο ύστερα από μια περίοδο 11 συνολικά ημερών – διάρκεια αξιοσημείωτη για τα ολλανδικά πανεπιστημιακά δεδομένα.

Μένει να δούμε κατά πόσο τα αιτήματα που διατύπωσαν (τα οποία εκφράζουν και όλους εκείνους τους φοιτητές και καθηγητέςπου έμπρακτα έδειξαν την συμπαράστασή τους τις τελευταίες ημέρες) θα χρησιμεύσουν ως μοχλός πίεσης προς τη λήψη περισσότερο δημοκρατικών αποφάσεων από μέρος της διοίκησης του πανεπιστημίου, σε διάλογο με τους φοιτητές και το εκπαιδευτικό προσωπικό. Αυτό άλλωστε που έχει τη μεγαλύτερη αξία στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία είναι το γεγονός πως εκφράζει το πνεύμα ανησυχίας και κριτικής διάθεσης που ευτυχώς χαρακτηρίζει ακόμα μέρος του φοιτητικού σώματος.

Ακόμα και αν τελικά το ιστορικό Bungehuis μετατραπεί σε σικ ξενοδοχείο για ευκατάστατους τουρίστες, το πνεύμα ελεύθερης έκφρασης, ανεξάρτητης σκέψης και κριτικής στάσης απέναντι στους θεσμούς που θέλουν το πανεπιστήμιο μονάδα παραγωγής χρηματοοικονομικού χαρακτήρα, θα παραμείνει το σημαντικότερο κληροδότημα από όλες τις συζητήσεις, διενέξεις και προβληματισμούς που έλαβαν χώρα τις 11 αυτές ημέρες εντός -και εκτός- των τειχών του. 

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News