897
O Τζον Πόλσον παρακολουθώντας τένις. Η εμπλοκή του με επενδύσεις στην Ελλάδα του έφερε μόνο ζημιές | EPA/MATT CAMPBEL/CreativeProtagon

Πόλσον, ο κερδοσκόπος που έπαιξε Ελλάδα και έχασε

Πέτρος Καράς Πέτρος Καράς 28 Ιανουαρίου 2019, 09:13
O Τζον Πόλσον παρακολουθώντας τένις. Η εμπλοκή του με επενδύσεις στην Ελλάδα του έφερε μόνο ζημιές
|EPA/MATT CAMPBEL/CreativeProtagon

Πόλσον, ο κερδοσκόπος που έπαιξε Ελλάδα και έχασε

Πέτρος Καράς Πέτρος Καράς 28 Ιανουαρίου 2019, 09:13

Αυξάνονται τα πεφταστέρια. Ένα από τα αστέρια που εμφανίστηκε με την κρίση, αποδεικνύεται «διάττων αστέρας» και προαναγγέλλει την εξαφάνισή του από το στερέωμα των αγορών.

Ο Τζον Πόλσον, ιδρυτής της επενδυτικής «Paulson & Co», δραστήριος και στη ελληνική αγορά καθώς είναι μέτοχος της Τράπεζας Πειραιώς, της Alpha Bank και της ΕΥΔΑΠ, ανακοίνωσε την πρόθεσή του να διακόψει τη λειτουργία του fund που ίδρυσε το 1994. Σκέφτεται να περιοριστεί στη διαχείριση της προσωπικής περιουσίας του, επιστρέφοντας στους πελάτες όσα κεφάλαια έμειναν να διαχειρίζεται. Όπως εύστοχα σημείωναν οι Financial Times, η ανακοίνωση ισοδυναμεί με μετακόμιση στην Φλόριντα, όπως κάνουν Αμερικανοί συνταξιούχοι απολαμβάνοντας στην πολιτεία με το εύκρατο ζεστό κλίμα τη σύνταξή τους.

Μπορεί η απόσυρση από την αγορά να αντιστοιχεί με συνταξιοδότηση αλλά ο Πόλσον διέγραψε διθυραμβική πορεία στο παρελθόν. Ήταν σχετικά άσημος fund μάνατζερ που μετατράπηκε σε διεθνές αστέρι επειδή είχε την πρόνοια, την τύχη λένε κάποιοι, να προβλέψει την κρίση στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ. Η εταιρεία του, μικρή εταιρεία επενδύσεων που ειδικευόταν σε χρηματιστηριακές συναλλαγές με αντικείμενο εξαγορές επιχειρήσεων, αποκτά φήμη και δόξα. Τα ασήμαντα έως τότε κεφάλαια που διαχειριζόταν, εκτοξεύονται το 2011 στα 38 δισ. δολάρια.

Είναι πια μεγάλος και τα μέσα ενημέρωσης καταγράφουν τις απόψεις του, κυβερνήσεις τον υποδέχονται ως σπουδαίο επενδυτή που επιζητούν την προσοχή του. Κυριαρχεί στο παγκόσμιο επενδυτικό χωριό. Είναι γνωστός και ως «Ο Κύριος Δύο και Είκοσι». Είναι η αγαπημένη συνταγή του. Εννοεί, να εισπράττει από τους πελάτες που τον εμπιστεύονται 2% των κεφαλαίων ως ετήσια αμοιβή (management fee) και 20% το χρόνο, αμοιβή από την απόδοση (κέρδη) που (θα) πετύχει στα κεφάλαια των πελατών. «Τα κέρδη απλά πέφτουν από τον ουρανό» σχολίαζε κάποτε, μεθυσμένος από την επιτυχία του.

Και επειδή τα κέρδη έρχονταν με την επιβεβαίωση εντυπωσιακών προβλέψεων, άρχισε να ενδιαφέρεται περίπου το 2009 και για την ελληνική οικονομία. Προέβλεπε ότι αυτή θα χρεοκοπήσει επίσημα και ότι θα υπάρξει Grexit, με αποτέλεσμα διάλυση της ευρωζώνης αλλά και ισχυρό πλήγμα στην γερμανική οικονομία. Πόνταρε ουσιαστικά στο «σενάριο Βαρουφάκη». Οι προβλέψεις όμως δεν επιβεβαιώθηκαν και το στοίχημα εναντίον των γερμανικών κρατικών ομολόγων, στο οποίο είχε «ποντάρει», έφερε τεράστιες ζημιές. Η απόδοση των γερμανικών ομολόγων όχι μόνον δεν εκτοξεύτηκε στα ύψη όπως περίμενε ο Πόλσον, αλλά έμεινε «καρφωμένη» κοντά στο 0%! Δεν ήταν οι μοναδικές λάθος προβλέψεις.

Ανάμεσα στις άστοχες επενδυτικές επιλογές συγκαταλέγονται οι αγορές μετοχών των φαρμακευτικών Allergan και Valeant, οι αγορές (ελληνικών και άλλων) τραπεζικών μετοχών και χρυσού. Τα περιουσιακά στοιχεία στο χαρτοφυλάκιο της «Paulson & Co.» βρίσκονται πλέον σε πτωτική πορεία και στα τέλη του 2016 είχαν ήδη περιοριστεί στα 16 δισ. δολάρια. Σήμερα διαχειρίζεται 8,7 δισ. δολάρια. Προφανώς, μέρος των κεφαλαίων αυτών που του ανήκουν, θα τα διαχειρίζεται, με έδρα κάποιον φορολογικό παράδεισο.

Η ελληνική εμπλοκή του Πόλσον, έγινε μέσα στην κρίση, οπότε θεώρησε ότι η επένδυση σε τράπεζες και αργότερα στην ΕΥΔΑΠ αποτελούν ευκαιρία, αλλά προφανώς ατύχησε καθώς του έφεραν μόνον ζημιές. Στην Ελλάδα έχει επενδύσει συνολικά περί το 1 δισ. αποκτώντας αρχικά το 9,3% της Τράπεζας Πειραιώς και το 5,6% της Alpha Bank ενώ αργότερα μπήκε και στην ΕΥΔΑΠ.

Προσπάθησε να «κερδοσκοπήσει» στο τοπικό πολιτικό παιχνίδι, κτίζοντας συμμαχίες με στελέχη ή παρατρεχάμενους της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Δήλωνε αισιόδοξος και πιστός στην προοπτική της ελληνικής ανάκαμψης, που ακόμα αναμένεται. Ήταν – υποτίθεται- έτοιμος για νέες επενδύσεις εάν συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις από τον Αλέξη Τσίπρα – έναν «επιδέξιο πολιτικό αρχηγό», όπως ο ίδιος τον χαρακτήριζε σε συνέντευξή του. Στην Ελλάδα θαύμαζε τον «αριστερό» πρωθυπουργό, αλλά στις ΗΠΑ ήταν από τους πλέον πιστούς υποστηρικτές του Ντόναλτ Τραμπ, με τον οποίο συμφωνούσε κυρίως στην εξαγγελία για μείωση των φορολογικών συντελεστών στους πλούσιους.

Οι κινήσεις του βέβαια στην ελληνική αγορά αποσκοπούσαν ουσιαστικά στη συγχώνευση των δύο τραπεζών όπου είχε επενδύσει, με στόχο να περιορίσει τις ζημιές, ακόμα και να δημιουργήσει κέρδη. Το παιχνίδι των εξαγορών και συγχωνεύσεων ήταν άλλωστε αυτό που ήξερε καλά.

Μόλις πριν από δυόμιση χρόνια, τον Νοέμβριο του 2016, είχε παραχωρήσει συνέντευξη στον διευθυντή της εφημερίδας «Καθημερινή», τον Αλέξη Παπαχελά, με τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Πιστεύουμε στο μέλλον των ελληνικών τραπεζών».

Στη συνέντευξη, «ο αμερικανός μεγαλοεπενδυτής Τζον Πόλσον» όπως παρουσιαζόταν, απαντά στο ερώτημα που αποτελούσε τότε κοινό μυστικό: ότι καθοδηγεί την επιλογή της νέας διοίκησης της Τράπεζας Πειραιώς. Δεν αρνείται την εμπλοκή του, αντίθετα την δικαιολογεί: «Υπήρξαν καθυστερήσεις στη θεσμοθέτηση των αναγκαίων αλλαγών στο διοικητικό συμβούλιο, οι οποίες όμως ολοκληρώθηκαν τις τελευταίες ημέρες. Οι αλλαγές είναι πολύ θετικές για την τράπεζα. Στο διοικητικό συμβούλιο έχουν επίσης προστεθεί αρκετά ακόμα έμπειρα, μη εκτελεστικά μέλη. Με αυτές τις προσθήκες, το διοικητικό συμβούλιο είναι πλέον έτοιμο να προχωρήσει σε μία σωστή διαδικασία, σε συμμόρφωση με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, ώστε να βρει έναν εξαιρετικά ικανό διευθύνοντα σύμβουλο.»

Λίγους μήνες πριν από αυτήν την συνέντευξη, site που ανήκει σε ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, τον παρουσίαζε με περισσότερο ρεαλισμό, καθώς έλεγε τα πράγματα με το όνομά τους. «Ο Τζον Πόλσον, ο άνθρωπος που σύμφωνα με τραπεζικούς κύκλους έδωσε την υπόγεια μάχη για να παραιτηθεί ο Μιχάλης Σάλλας από την Πειραιώς, έφτιαξε τον μύθο του στη λίστα του Forbes κερδοσκοπώντας κατά της αμερικανικής αγοράς ακινήτων στη μεγάλη κρίση των subprime το 2007.»

Ο 63χρονος σήμερα Πόλσον, πρόσφατα απαντούσε στο ερώτημα γιατί μετακινήθηκε από τις εξαγορές-συγχωνεύσεις που ήταν ο τομέας του, στη διαχείριση κεφαλαίων. «Ακούστε», είπε, «τα έσοδα από τις εξαγορές είναι συνήθως ανάλογα με τον χρόνο που διαθέτεις, όπως οι εισπράξεις των δικηγόρων περιορίζονται από τον παράγοντα χρόνο. Αν διαχειρίζεστε χρήματα, τα έσοδα δεν περιορίζονται από τον χρόνο, μπορούν να αυξάνονται απεριόριστα».

Φαίνεται όμως ότι το ίδιο συμβαίνει και με τις ζημιές που πολλαπλασιάζονται χωρίς όριο, θα προσθέταμε βλέποντας τις επιδόσεις του.