Κλείνω σήμερα, τη σειρά των κειμένων μου που έχουν σχέση με θάλασσα και αέρα και βέβαια με διακοπές. Θα αναφερθώ στην κλίμακα Μποφόρ με την οποία μετράμε την ένταση του ανέμου. Σε λίγες μέρες, που θα επιστρέψετε όλοι πίσω, ποιος θα νοιάζεται πια για τη θάλασσα, για τις παραλίες και για τα Μποφόρ των ανέμων.  Άλλωστε μας περιμένουν, για την ακρίβεια μας την έχουνε στημένη, κάτι άλλα μποφόρια ακόμα πιο άγρια από εκείνα της θάλασσας, όπως ο νόμος πλαίσιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και η πληθώρα των μέτρων που θα μας επιβληθούν στα πλαίσια των μνημονιοτροϊκανοδουνουτού συμφωνιών.

Στην πρόγνωση του καιρού από την τηλεόραση και το ραδιόφωνο, μας λένε ότι την επόμενη μέρα η θερμοκρασία θα κυμανθεί, στη στεριά, από, μέχρι και οι άνεμοι θα φυσήξουν, στα πελάγη, με ένταση από, μέχρι. Η θερμοκρασία δίνεται σε βαθμούς Κελσίου και η ένταση των ανέμων στην κλίμακα Μποφόρ.

Η κλίμακα επινοήθηκε το 1806 από τον Ιρλανδό ναύαρχο και υδρογράφο Φράνσις Μποφόρ (Francis Beaufort), προκειμένου να τυποποιηθεί η περιγραφή των καιρικών συνθηκών και να διευκολυνθεί η συνεννόηση όσων ταξίδευαν στη θάλασσα. Εκείνη την εποχή αρχίζει και η μονοκρατορία της Μεγάλης Βρετανίας στις παγκόσμιες θάλασσες οπότε ήταν απαραίτητη η ύπαρξη ενός τέτοιου εργαλείου. Το 1838 η κλίμακα αυτή υιοθετήθηκε από το Βρετανικό Ναυαρχείο και το 1874, η Διεθνής Μετεωρολογική Επιτροπή, αποφάσισε τη διεθνή χρήση της. Η κλίμακα Μποφόρ δεν βασίζεται σε όργανα, σχετικά σπάνια εκείνη την εποχή, αλλά στην παρατήρηση της δράσης του ανέμου στα δέντρα, για τη στεριά, και στον κυματισμό, για τη θάλασσα.. Σαν παρατηρησιακή κλίμακα που είναι, δεν είναι γραμμική αλλά λογαριθμική, κάτι ανάλογο με την κλίμακα Ρίχτερ για τους σεισμούς. Έτσι η ένταση 6 Μποφόρ δεν είναι διπλάσια από την ένταση 3 αλλά πολλαπλάσια, και η ένταση 10 από την ένταση 5, ακόμα πιο πολλαπλάσια. Για λεπτομέρειες στον ορισμό της κλίμακας Μποφόρ δείτε εδώ.

Πολλοί συνάδελφοι μετεωρολόγοι θεωρούν ότι η χρήση της κλίμακας Μποφόρ είναι σήμερα ξεπερασμένη και ότι θα έπρεπε να αντικατασταθεί από μετρητικές κλίμακες της ταχύτητας του ανέμου όπως m/sec, Km/hour, miles/hour (κόμβοι). Η αλήθεια είναι ότι σε επίπεδο ευρωπαϊκό μόνο η δικιά μας ΕΜΥ χρησιμοποιεί ακόμα την κλίμακα αυτή. Προσωπικά, δικαιολογώ την ΕΜΥ με την έννοια ότι η κλίμακα Μποφόρ χρησιμοποιείται κυρίως για τη θάλασσα, και από θάλασσα, δόξα το θεό, έχουμε μπόλικη.

Αν για εμάς η πρόγνωση του καιρού παρουσιάζει κάποιο ενδιαφέρον, για τους ναυτικούς μας είναι  βασικό εργαλείο στη δουλειά τους και κάποιες φορές στοιχείο άμεσα συνδεδεμένο ακόμη και με την επιβίωσή τους. Ο πεθερός μου, άνθρωπος γλυκύτατος, καπετάνιος σε φορτηγά πλοία, είχε γυρίσει όλες τις θάλασσες και τους ωκεανούς του κόσμου. Ακόμα και μετά που βγήκε στη σύνταξη, γύρω στο 1975, η μετάδοση της πρόγνωσης του καιρού, ήταν, γι’ αυτόν, το πιο σημαντικό κομμάτι των ειδήσεων! Την ώρα της μετάδοσης δεν έπρεπε να μιλάει κανείς στο σπίτι, απόλυτη τσιμουδιά (σσς… ο καιρός), ο ίδιος, δε, στεκόταν σχεδόν πάντα όρθιος κοντά στην τηλεόραση, σαν να ήταν στη γέφυρα του πλοίου, όπως παλιά.  Με το χέρι στο αυτί για να ακούει καλύτερα, ακόμα και όταν ήταν γνωστό από πριν, ότι ο καιρός θα ήταν υπέροχος και η θάλασσα λάδι. Συνήθειες μιας ολόκληρης ζωής!

Κλείνοντας το σημερινό σύντομο αυτό κείμενο, θέλω να το αφιερώσω στον Καπετάν Ηλία αλλά και σε όλους τους ναυτικούς μας και τις οικογένειές τους που αγωνιούν και περιμένουν ξέροντας ότι οι άνθρωποί τους ταξιδεύουν ακόμα και με καιρούς σαν αυτούς στο βίντεο

Εύχομαι καλή επιστροφή με λίγα ή καθόλου Μποφόρ.

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News