Μαζικές διαδηλώσεις ξέσπασαν τη Δευτέρα σε όλο το Ιράν με κεντρικό σύνθημα «θάνατος στον δικτάτορα», καθώς οι διαδηλωτές κατηγορούν τον Αλί Χαμενεΐ για την οικονομική κρίση.

Η αστυνομία διέλυσε τους διαδηλωτές με δακρυγόνα, ενώ καταστήματα έκλεισαν στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης και στις κύριες αγορές.

Φοιτητές κάλεσαν τους συνομιλίκους τους να συμμετάσχουν στις διαδηλώσεις, ενώ συνθήματα ακούστηκαν σε αρκετές πόλεις.

Το ιρανικό ριάλ υποχώρησε σε ιστορικά χαμηλά, με φόντο τις συνεχιζόμενες απειλές από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.

Τη Δευτέρα, οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν χρήση δακρυγόνων για να διαλύσουν τους διαδηλωτές στην Τεχεράνη, ενώ οι κάτοικοι στο Μαλάρντ, 40 χιλιόμετρα ανατολικά της πρωτεύουσας, αντιμετώπισαν ένοπλες δυνάμεις ασφαλείας.

Σε αρκετές πόλεις, οι άνθρωποι ανέβηκαν στις στέγες τους και φώναζαν συνθήματα κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας και του αγιατολάχ.

Το Ισραήλ επαίνεσε τους διαδηλωτές, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με στρατιωτική δράση εάν το Ιράν ανοικοδομήσει το πυρηνικό ή το πυραυλικό του πρόγραμμα, προειδοποιώντας ότι θα τα «εξουδετερώσει».

Σε πολλά πανεπιστήμια, φοιτητές προέτρεψαν τους συνομηλίκους τους να συμμετάσχουν σε διαδηλώσεις μετά τα επεισόδια στη φοιτητική εστία του Πανεπιστημίου της Τεχεράνης.

Οι δυνάμεις ασφαλείας περικύκλωσαν τον κοιτώνα τη Δευτέρα το βράδυ και έκλεισαν τις πύλες του με ισχυρή παρουσία ασφαλείας γύρω από την πανεπιστημιούπολη.

Οι φοιτητές φώναζαν συνθήματα όπως «Γυναίκα, ζωή, ελευθερία», «φοιτητές πεθαίνουν αλλά δεν δέχονται την ταπείνωση» και «να φοβάστε, να φοβάστε, είμαστε όλοι μαζί».

Ενας φοιτητής μέσα στην εστία είπε στην Telegraph: «Εκλεισαν τις πύλες και ειδικές δυνάμεις με μοτοσικλέτες μας περικυκλώνουν. Είμαστε αποφασισμένοι -μερικοί από εμάς μπορεί να συλληφθούν, τα πράγματα θα μπορούσαν να χειροτερέψουν- αλλά δεν θα κάνουμε πίσω».

Τα ιρανικά πανεπιστήμια αποτελούν εδώ και καιρό κέντρα πολιτικού ακτιβισμού, με τους φοιτητές να παίζουν βασικούς ρόλους στις διαμαρτυρίες εδώ και δεκαετίες.

Ο Αχμαντρεζά, φοιτητής πανεπιστημίου στο Μαλάρντ, δήλωσε στην Telegraph: «[Οι διαδηλωτές] έχουν κλείσει δρόμους σε αρκετές γειτονιές και συνθήματα ακούγονται από παντού. Οι άνθρωποι φωνάζουν επίσης από τις στέγες τους. Είναι σχεδόν αδύνατο να μετακινηθείς από το ένα μέρος της πόλης στο άλλο. Υπάρχουν περιπολικά με κλούβες. Οι άνθρωποι είναι θυμωμένοι και εξαντλημένοι καθώς οι τιμές αυξάνονται μέρα με τη μέρα».

Οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν το απόγευμα της Κυριακής, όταν οι καταστηματάρχες κινητών τηλεφώνων και ηλεκτρονικών ειδών στην Τεχεράνη έκλεισαν τα καταστήματά τους, καθώς το ριάλ υποχώρησε στο ιστορικό χαμηλό του 1,42 εκατομμυρίων για ένα δολάριο.

Τα ΜΑΤ αντιμετώπισαν εκατοντάδες διαδηλωτές κοντά στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης και στην περιοχή της οδού Σαάντι το απόγευμα της Δευτέρας.

Οι έμποροι έκλεισαν τα καταστήματά τους και παρότρυναν και άλλους να απεργήσουν.

Οι δυνάμεις ασφαλείας διατήρησαν έντονη παρουσία σε πολλά σημεία σε όλη την πρωτεύουσα.

Το νόμισμα ανέκαμψε ελαφρώς το βράδυ της Δευτέρας, μετά την παραίτηση του διοικητή της κεντρικής τράπεζας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αλλά παραμένει περίπου 40% χαμηλότερα από τον Ιούνιο.

Η κατάρρευση του νομίσματος του Ιράν επιδεινώνει τον σοβαρό πληθωρισμό.

Το κρατικό στατιστικό κέντρο ανέφερε ότι ο πληθωρισμός έφτασε το 42,2% τον Δεκέμβριο, σημειώνοντας αύξηση 1,8 ποσοστιαίων μονάδων από τον Νοέμβριο.

Οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 72% και τα είδη υγιεινής και ιατρικής περίθαλψης αυξήθηκαν κατά 50% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι.

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, δήλωσε την Κυριακή στο Κοινοβούλιο: «Δεν έχω κανένα κίνητρο να παραμείνω στην κυβέρνηση ή να παραμείνω πρόεδρος αν δεν μπορώ να λύσω τα προβλήματα του λαού και των απόρων. Αυτό δεν είναι κάτι για το οποίο θέλω να είμαι περήφανος. Δεν μπορούμε να κυβερνήσουμε ενώ οι άνθρωποι έχουν προβλήματα… λένε ότι οι μισθοί είναι χαμηλοί, άρα είναι χαμηλοί, λένε ότι τους επιβάλλετε πάρα πολλούς φόρους, άρα τους επιβάλλουμε πάρα πολλούς φόρους».

«Από την άλλη πλευρά, λένε να αυξήσουμε τους μισθούς. Κάποιος να μου πει, από πού να βρω τα χρήματα για να δώσω;», είπε.

Ο Πεζεσκιάν αναφέρθηκε στις διαδηλώσεις, λέγοντας ότι θα ακούσει τα αιτήματα των διαδηλωτών.

«Εχουμε στην ημερήσια διάταξη θεμελιώδη μέτρα για τη μεταρρύθμιση του νομισματικού και τραπεζικού συστήματος και τη διατήρηση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών. Εχω αναθέσει στον υπουργό Εσωτερικών να ακούσει τα δίκαια αιτήματα των διαδηλωτών μέσω διαλόγου με τους εκπροσώπους τους, ώστε η κυβέρνηση να μπορέσει να ενεργήσει με όλες της τις δυνάμεις για την επίλυση των προβλημάτων και να ανταποκριθεί υπεύθυνα», σημείωσε ο ιρανός πρόεδρος.

Τον Οκτώβριο, επανήλθαν οι κυρώσεις του ΟΗΕ, οι οποίες είχαν αρθεί το 2015 στο πλαίσιο της συμφωνίας ΗΠΑ, συμμάχων και Τεχεράνης για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Το 2015, 32.000 ριάλ ισοδυναμούσαν με ένα δολάριο.

Το Ιράν βίωσε τελευταία φορά διαμαρτυρίες σε εθνικό επίπεδο το 2022 και το 2023 μετά τη δολοφονία της 22χρονης Μαχσά Αμινί από την αστυνομία του ήθους. Τότε, εκατοντάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν, περισσότεροι από 20.000 συνελήφθησαν και αρκετοί εκτελέστηκαν.

Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης αναφέρθηκαν στις διαμαρτυρίες της Δευτέρας, λέγοντας ότι οι καταστηματάρχες ανησυχούσαν μόνο για τις οικονομικές συνθήκες.

Οι δημοσιογράφοι των κρατικών μέσων ενημέρωσης προσπάθησαν να παρουσιάσουν τις διαμαρτυρίες ως οικονομικές και όχι ως αντικαθεστωτικές, δείχνοντας σκηνές κανονικότητας στους δρόμους και παίρνοντας συνεντεύξεις από κατοίκους.

Ενας καταστηματάρχης δήλωσε στις κάμερες: «Αν πουλήσουμε κάτι σήμερα, δεν μπορούμε να το αγοράσουμε ξανά στην ίδια τιμή αύριο. Η κυβέρνηση θα πρέπει να σκεφτεί την κατάσταση».

Το κυβερνητικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA ανέφερε ότι οι πωλητές κινητών τηλεφώνων διαμαρτύρονταν για την υποτίμηση του νομίσματος.

Το Ιράν αύξησε επίσης τις τιμές της βενζίνης αυτόν τον μήνα, πυροδοτώντας προειδοποιήσεις από τους νομοθέτες για μια πιθανή επανάληψη των βίαιων διαμαρτυριών για τα καύσιμα, το 2019, κατά τις οποίες σκοτώθηκαν εκατοντάδες άνθρωποι στις μέχρι τότε φονικότερες ταραχές από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Ο Μοσταφά Τατζαντέχ, ο φυλακισμένος ιρανός αντικαθεστωτικός πολιτικός, δήλωσε στην Telegraph: «Τώρα ήρθε η ώρα για όλους όσους θέλουν ένα ελεύθερο και ανεξάρτητο Ιράν, να μιλήσουν με μία φωνή και να ζητήσουν τον διαχωρισμό των θρησκευτικών θεσμών από τους πολιτικούς θεσμούς, να παραδώσει ο κλήρος την εξουσία πίσω στον λαό και να επιστρέψει στην παραδοσιακή του βάση στα μοναστήρια. Ο ασφαλέστερος και πιο αξιόπιστος τρόπος για να βγούμε από την κρίση είναι να συγκληθεί μια συντακτική συνέλευση και να τροποποιηθεί το Σύνταγμα σύμφωνα με τη βούληση του έθνους».

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News