633
| ΙΝΤΙΜΕΝΕWS/ΓτΠΔ

Αρβελέρ: Η παρεξήγηση με το Βυζάντιο και γιατί στη Γαλλία μού έστελναν συλλυπητήρια κάθε 29η Μαΐου

Protagon Team Protagon Team 28 Μαΐου 2022, 12:53
|ΙΝΤΙΜΕΝΕWS/ΓτΠΔ

Αρβελέρ: Η παρεξήγηση με το Βυζάντιο και γιατί στη Γαλλία μού έστελναν συλλυπητήρια κάθε 29η Μαΐου

Protagon Team Protagon Team 28 Μαΐου 2022, 12:53

Η αφορμή είναι προφανής: η 29η Μαΐου, η επέτειος της Αλωσης της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, το τέλος του Βυζαντίου. Και ποιος είναι ο πλέον κατάλληλος να μιλήσει για αυτό το θέμα; Επίσης προφανές: Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ, κορυφαία βυζαντινολόγος, ακαδημαϊκός, ένα πνεύμα οξύ κι ας είναι τον Αύγουστο να κλείσει τα 96 της χρόνια.

Η κυρία Αρβελέρ έδωσε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη στα «Νέα Σαββατοκύριακο» και στη Διονυσία Μαρίνου, περιγράφοντας τι σήμαινε για τον κόσμο αλλά και για τον ελλαδικό χώρο η πτώση της Πόλης – αλλά και πώς η ίδια πολέμησε για την ανάδειξη του βυζαντινού πολιτισμού στη διάρκεια της ακαδημαϊκής της καριέρας.

«Η πτώση της Κωνσταντινούπολης σημαίνει τη στροφή από τον Μεσαίωνα στην Αναγέννηση. Είναι η εποχή που λίγο μετά ανακαλύπτεται η Αμερική. Αυτές οι δύο χρονολογίες, 1453 και 1492, συμπυκνώνουν αυτή τη στροφή. Με τη διαφορά ότι η Αναγέννηση, η οποία σημαίνει επιστροφή στο μεγαλείο το ελληνορωμαϊκό, γίνεται τώρα ερήμην των γεννητόρων της. Την ίδια, δηλαδή, περίοδο, υπό την Τουρκοκρατία, οι Ελληνες γνωρίζουν τον “μεσαίωνα”, ενώ πριν δεν είχαν» επεσήμανε σε ένα σημείο.

Η ίδια κατέδειξε και το «μπόλιασμα» που έγινε στη Δύση μετά την Πτώση της Πόλης και αυτό συνέβαλε στην Αναγέννηση.

«Με την πτώση της Πόλης αλλάζει όλος ο πολιτισμός. Αυτό που θα λέγαμε ύφος και ήθος. Μπορεί ο Μωάμεθ να χρησιμοποιεί τα ελληνικά και να έχει την Κωνσταντία ως πρωτεύουσα αλλά όλη η αρχαία μεγαλοσύνη δεν υπάρχει εκείνη τη στιγμή, τουλάχιστον στην Πόλη. Οι φυγάδες διανοούμενοι, όπως ο Βησσαρίων και ο Γαζής, πηγαίνουν στην Ιταλία και εκεί συμβάλλουν στην Αναγέννηση. Βέβαια, μετέφεραν τη γνώση της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού διδάγματος, οπότε βοήθησαν στη δυτική Αναγέννηση, αλλά να μην υπερβάλλουμε και να μην ξεχνάμε ότι ήδη υπήρχαν ο Δάντης, ο Βοκάκιος, ο Φρα Αντζέλικο, ο Ντονατέλο κ.ά. Πάντως ήταν μια συνέπεια της Πτώσης ότι η ελληνική πολυμάθεια έγινε και δυτική χάρις ακριβώς και στους Ελληνες. Να θυμηθούμε ότι ο Βησσαρίων ο Τραπεζούντιος φεύγει με τα βιβλία του, τα οποία στη Βενετία συνιστούν την πρώτη μαγιά της περίφημης Μαρκιανής Βιβλιοθήκης», σημείωσε.

Σε άλλο σημείο ανέφερε και την παρεξήγηση για το όνομα Βυζάντιο:

«Η παρεξήγηση γύρω από το Βυζάντιο ήταν ότι οι ιστορικοί που άρχισαν να το ερευνούν ήταν Δυτικοί. Οταν άρχισαν να δημοσιεύουν κείμενα της εποχής αναφέρονταν στην αρχαία Ελλάδα. Οταν έφτασαν σε Ζωναράδες, Προκόπιους, Σκυλίτζηδες και τα λοιπά, αναρωτιόντουσαν τι είναι όλοι αυτοί. Σκέφτηκαν να πουν «Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία». Ηταν καθολικοί όμως καλόγεροι κι έτσι απέφυγαν το “ρωμαϊκή” γιατί θεωρούσαν ότι οι ίδιοι εκπροσωπούσαν τη Ρώμη, δεν ήταν αιρετικοί. Σκέφτηκαν μετά το «Βασίλειο Κωνσταντινούπολης». Ούτε όμως αυτό στάθηκε γιατί υπήρχε το Φραγκικό Βασίλειο, το οποίο έγινε το 1204 έως το 1261, οπότε ξαναπήραν οι Βυζαντινοί την Πόλη. Τότε κάποιος από τους μοναχούς είπε ότι η Κωνσταντινούπολη χτίστηκε στο παλαιό Βυζάντιο. Και πράγματι ονομάστηκε “Βυζάντιο”, αλλά μόνο από τους Καθολικούς στη Γαλλία. Οι Αγγλοι μιλούσαν για “Υστερη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία”, οι Γερμανοί για «Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία». Μόνο όταν οι Ελληνες έκαναν λόγο για Βυζάντιο -και όχι για Ρωμιοσύνη – καθιερώθηκε το όνομα».

Και προς το τέλος η κυρία Αρβελέρ ανέφερε τον δικό της αγώνα για το Βυζάντιο:

«Πολέμησα πολύ στη Γαλλία για να βρει το Βυζάντιο τη θέση που του αξίζει στην Ιστορία. Νομίζω ότι τα κατάφερα κατά κάποιον τρόπο γιατί οι φοιτητές μου στις 29 Μαΐου μού έστελναν συλλυπητήριο τηλεγράφημα. Επειτα πρέπει να πούμε ότι αν κοιτάξεις πόσες εκθέσεις έχουν γίνει στην Αμερική, στη Γαλλία και παντού το δήθεν σκοταδιστικό Βυζάντιο έχει βρει τη θέση του. Είναι η βάση της πρώτης Αυτοκρατορίας της Ευρώπης. Γιατί η Ευρώπη είναι η αρχαία Ελλάδα, η νομοθεσία η ρωμαϊκή και η χριστιανική πίστη. Δηλαδή Αθήνα, Ρώμη, Ιερουσαλήμ. Ποιο είναι το κράτος, ποια είναι η αυτοκρατορία πού βασίστηκε και στα τρία αυτά; Ακριβώς το Βυζάντιο. Δεν είναι τίποτα άλλο παρά η συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας εξελληνισμένη και εκχριστιανισμένη. Αρα η πρώτη ευρωπαϊκή αυτοκρατορία είναι το Βυζάντιο».

Ακολουθήστε το Protagon στο Google News