542
Aυθεντικός ή νάρκισσος; Ενας καλλιτέχνης που διχάζει, συναρπάζει και εξοργίζει. Από τις 20 Μαΐου τα έργα του θα εκτίθενται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης | Gao Yuan

Ai Weiwei/ Mια ταινία και η οργή των κριτικών

Aυθεντικός ή νάρκισσος; Ενας καλλιτέχνης που διχάζει, συναρπάζει και εξοργίζει. Από τις 20 Μαΐου τα έργα του θα εκτίθενται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
|Gao Yuan

Ai Weiwei/ Mια ταινία και η οργή των κριτικών

Το ανακοίνωσε στη Βρέμη όπου βρίσκεται για την παρουσίαση της μεγαλύτερης συλλογής κινεζικής τέχνης του κόσμου. Και ήταν μια ανακοίνωση που συνθέτει θραύσματα εικόνων από την παρουσία του διεθνούς φήμης ακτιβιστή και καλλιτέχνη στη Λέσβο και στην Ειδομένη. Φέρνει ξανά στην επιφάνεια τα πλάνα που έκαναν τον γύρο του κόσμου –από το λευκό πιάνο με την ουρά στα λασπωμένα χωράφια της Ειδομένης μέχρι τον ίδιο να φωτογραφίζεται ως μικρός νεκρός ΑϊλάWeiweiν στην παραλία της Λέσβου. Με τη βοήθεια επαγγελματικού κινηματογραφικού συνεργείου (χρησιμοποιεί επαγγελματίες για πρώτη φορά, πάντα στα έργα του στηριζόταν στη δική του κάμερα ή στο δικό του κινητό τηλέφωνο) ετοιμάζει την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία.

ai-ailan
H περιβόητη φωτογραφία του Ai Weiwei που παραπέμπει στο πνιγμένο σώμα του μικρού Αϊλάν

WeiweiWeiweiΕχει φυσικά θέμα το Προσφυγικό. Μέχρι στιγμής έχει κάνει 600 ώρες γυρισμάτων, περισσότερες από εκατό συνεντεύξεις, ενώ τα γυρίσματα έχουν γίνει σε περίπου οκτώ διαφορετικές τοποθεσίες. Συμπεριλαμβάνει σε αυτά τα ταξίδια που κάνει εσχάτως στη Μέση Ανατολή, στα σύνορα Συρίας-Τουρκίας, στην Ιορδανία και σε χώρους συγκέντρωσης προσφύγων στην ευρύτερη περιοχή.

«Το να πηγαίνει ο Αi Weiwei στη Λέσβο είναι σαν να πηγαίνει ο Λόρενς στην Αραβία» γράφει ο πάντα οξύς κριτικός της Guardian Tζόναθαν Τζόουνς. «Είναι μια ναρκισσιστική αποστολή, μια πράξη συναισθηματικής αποικιοκρατίας με την οποία ο διάσημος καλλιτέχνης αισθάνεται πως μπορεί να μιλήσει άμεσα για τους εγκαταλελειμμένους και να ενώσει την εικόνα του με αυτή ενός νεκρού παιδιού. Ας ελπίσουμε πως στην ταινία του θα δούμε την αυθεντική συμπόνοια των καλύτερων έργων του Ας ελπίσουμε ότι θα δώσει την κεντρική σκηνή στους ίδιους τους πρόσφυγες».

Τα φώτα των διεθνών ΜΜΕ πέφτουν ξανά πάνω στον ακτιβιστή δημιουργό, λίγο πριν τα εγκαίνια της μεγάλης του έκθεσης στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, όπου θα δούμε σπουδαία γνωστά του έργα που έχουν εκτεθεί στα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου, αλλά και νέες δημιουργίες. Ο ίδιος, μιλώντας στη Βρέμη για την ταινία του και γενικότερα για την εμπειρία του με τους πρόσφυγες, τόνισε για τα ταξίδια του και για τη δημιουργία ενός στούντιο στη Λέσβο: «Για εμένα είναι ένας τρόπος να καταλάβω τον κόσμο έξω από την Κίνα. Δεν μου επιτρεπόταν να κυκλοφορώ τα τελευταία σχεδόν πέντε χρόνια και τώρα πρέπει να επιταχύνω την έρευνά μου για το πώς πραγματικά είναι η κατάσταση σε άλλες περιοχές του κόσμου. Χρειαζόμουν μια περισσότερο ισορροπημένη εικόνα του κόσμου».

Η έδρα του Αi Weiwei είναι πλέον στο Βερολίνο. Μεταξύ άλλων διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Καλών Τεχνών του Βερολίνου μαθήματα σχετικά με την προσφυγική κρίση.  Δεν χάνει ευκαιρία, δε, να καταδικάζει την Ευρώπη για το γεγονός πως δεν πράττει όσα μπορεί και πρέπει για την αντιμετώπιση του ζητήματος.

Και όλα αυτά υπό το άγρυπνο βλέμμα των κριτικών που δεν τον αφήνουν σε ησυχία. Σαν τον Τζόναθαν Τζόνας που επιμένει στη στήλη του στον Guardian: «Στην καλύτερη περίπτωση ο Ai κάνει τέχνη με αυθεντική κοινωνική συνείδηση. Ομως η φήμη  του κάνει κακό στη δουλειά του. Ειλικρινά, δείχνει να παγιδευμένος στη διασημότητα». Αναφερόμενος στη φωτογραφία που υποδύεται το πνιγμένο προσφυγόπουλο σημειώνει ο Τζόνας πως ίσως δείχνει πως υπάρχει κι ένα σύμπλεγμα Μεσσία στον κινέζο ακτιβιστή και καλλιτέχνη…