Οταν η οκτάχρονη Εστερ Σόουζα ανεβαίνει στον άμβωνα της μικρής εκκλησίας του πατέρα της στην αγροτική πολιτεία του Σάο Πάολο της Βραζιλίας, το εκκλησίασμα σκύβει ευλαβικά να την ακούσει. Με αυτοπεποίθηση χολιγουντιανού σταρ, το κορίτσι στέκεται μπροστά σε μια ανοιχτή Βίβλο, πιάνει το μικρόφωνο και αρχίζει το κήρυγμα.
Η μητέρα της «ανεβάζει» τα κηρύγματά της στους λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης της κόρης, που έχουν σχεδόν δύο εκατομμύρια ακολούθους. Ενα βίντεο στο οποίο μεταφέρει το ίδιο χριστιανικό της μήνυμα στο σεβαστό βραζιλιάνικο τηλεοπτικό πρόγραμμα «Show de Calouros» έχει πάνω από 11 εκατομμύρια προβολές.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Washington Post, η Εστερ είναι ένα από τα πολλά νέα παιδιά που βοηθούν στη διάδοση του ευαγγελικού χριστιανισμού στη Βραζιλία – ένα κίνημα που συνδυάζει τη νεανικότητα, την πίστη και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να κερδίζει ψυχές.
Το νοτιοαμερικανικό κράτος των 212 εκατομμυρίων κατοίκων, πρώην πορτογαλική αποικία, φιλοξενεί τον μεγαλύτερο καθολικό πληθυσμό στον κόσμο. Αλλά ο ευαγγελισμός κερδίζει έδαφος, με το ποσοστό των ευαγγελικών χριστιανών στη χώρα να έχει τετραπλασιαστεί – από 6,5% το 1980 σε πάνω από 26% σήμερα. Μέχρι το 2050 οι δημογράφοι προβλέπουν ότι στη μεγαλύτερη χώρα της Λατινικής Αμερικής την πλειοψηφία θα έχουν οι ευαγγελικοί.
Η Καθολική Εκκλησία προσπαθεί εδώ και καιρό να προσελκύσει νέους πιστούς. Διαχειρίζεται το μεγαλύτερο σχολικό σύστημα στον κόσμο, ενώ η Παγκόσμια Ημέρα Νεολαίας, που διοργανώνει κάθε λίγα χρόνια, προσελκύει εκατομμύρια συμμετέχοντες. Τον περασμένο Σεπτέμβριο ο πάπας Λέων ΙΔ’ αγιοποίησε τον Κάρλο Ακούτις, έναν 15χρονο παίκτη video games και influencer που πέθανε το 2006 και έγινε ο πρώτος άγιος της νέας χιλιετίας.
Αλλά οι νέοι της Καθολικής Εκκλησίας χρειάζονται χρόνια εκπαίδευσης προτού αρχίσουν να γίνονται ιερείς και επίσημοι κήρυκες, την ώρα που ο καθένας με μια Βίβλο στο χέρι μπορεί να γίνει ευαγγελικός κήρυκας – ακόμη και ένα μικρό παιδί.
Οι έφηβοι κηρύττουν εδώ και καιρό το Ευαγγέλιο στη Βραζιλία, όπως και στις ΗΠΑ, αλλά και σε πολλές άλλες χώρες. Σημείο καμπής στο ευαγγελικό κήρυγμα ήταν η άφιξη του διαδικτύου, με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να τροφοδοτούν την άνοδο των ευαγγελικών influencers. Για τους θαυμαστές τους είναι αθώοι φορείς έμπνευσης, αλλά οι επικριτές τους αμφισβητούν το μείγμα νεότητας, θρησκείας, χρημάτων και κουλτούρας σελέμπριτι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Μία από τις κύριες ανησυχίες τους είναι ότι η επιρροή κάθε είδους απομακρύνει τα παιδιά από τον χώρο που χρειάζονται για φυσιολογική ανάπτυξη και τα ωθεί προς την επιχειρηματικότητα και το οικονομικό κέρδος – εκθέτοντας τα στη διαδικτυακή παρενόχληση και απειλώντας την ψυχική τους υγεία.
Ο 15χρονος Μιγκέλ Ολιβέιρα αυτοαποκαλούνταν προφήτης, με βίντεο να τον δείχνουν να σχίζει τη διάγνωση λευχαιμίας μιας γυναίκας, υποσχόμενος ότι θα τη θεραπεύσει εκείνος. Κάποιοι θεατές τον αποκάλεσαν «Αντίχριστο» και «ψευδοπροφήτη». Ορισμένοι εξαπέλυσαν απειλές εναντίον του.
Το κυβερνητικό Συμβούλιο Προστασίας του Παιδιού της Βραζιλίας ανέστειλε τον λογαριασμό του στο Instagram και του απαγόρευσε τα ταξίδια για κηρύγματα. Οι Αρχές συνεχίζουν να διερευνούν τις καταγγελίες για απειλές και παρενόχληση, αλλά ο μικρός Μιγκέλ ανέκτησε την πρόσβαση στον λογαριασμό του τον περασμένο Ιούνιο και συνέχισε να ταξιδεύει και να δημοσιεύει παθιασμένα βίντεο.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, σύμφωνα με αναλυτές, ένα παιδί ιεροκήρυκας μπορεί να θεωρηθεί ταυτόχρονα τσαρλατάνος και θύμα. Στην εφηβεία δεν έχει την ικανότητα να διακρίνει το σωστό από το λάθος, αλλά το κεντρικό ερώτημα είναι αν διαθέτει την απαραίτητη καθοδήγηση για να αναλογιστεί τις συνέπειες των πράξεών του, όπως επισημαίνουν στην Washington Post. Ωστόσο οι ευαγγελικές εκκλησίες επενδύουν στα παιδιά, προσφέροντάς τους επιφανείς θέσεις.
Η Εστερ ισχυρίζεται ότι απολαμβάνει τη φήμη που έχει αποκτήσει. Είναι γλυκιά, ομιλητική και χαρισματική και ζει μαζί με τους γονείς της και τα δύο μεγαλύτερα αδέλφια της. Η οικογένεια πίστευε ότι η μικρή θα γινόταν τραγουδίστρια γκόσπελ και βιντεοσκοπούσαν τα τραγούδια της από την ηλικία των τριών ετών – όμως η Εστερ είχε άλλο «κάλεσμα».
Το πρώτο της κήρυγμα το έκανε, απροσδόκητα, στα τέλη του 2019. Αλλά λίγους μήνες αργότερα αρρώστησε και πέρασε δύο μήνες στο νοσοκομείο με σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια – ήταν η περίοδος της πανδημίας, οπότε δεν είχε τη συμπαράσταση των γονιών της. Ενα βράδυ είδε «έναν άνδρα με μια λαμπερή λευκή ρόμπα που είπε ότι θα με φρόντιζε», αποκαλύπτει στην Post. «Τότε ένιωσα ήρεμη ξανά – νομίζω πως ήταν ο Θεός».
Της έγινε μεταμόσχευση νεφρού τον Μάρτιο του 2021 και αμέσως άρχισε να κηρύττει τακτικά στην εκκλησία των γονιών της. Τον Ιούλιο του 2024 τα βίντεο της έγιναν, τελικά, viral. Πολλά παιδιά κοντά στην ηλικία της λατρεύουν τα κηρύγματά της, τόσο στην εκκλησία όσο και στο διαδίκτυο.
Η Εστερ κηρύττει στην εκκλησία του πατέρα της σχεδόν κάθε εβδομάδα, αλλά έχει αρχίσει πλέον να δέχεται προσκλήσεις για εμφανίσεις και σε άλλες πόλεις – μέχρι και προσφορές για να γυρίσει διαφημίσεις. Της αρέσει να βρίσκεται στον άμβωνα, όπως λέει στην Washington Post, και δεν κουράζεται ποτέ να κηρύττει. Αν ξεχάσει να «ανεβάσει» τα κηρύγματά της στο διαδίκτυο, της το υπενθυμίζει ο πατέρας της.