«Γιατί είναι δύσκολο να σβήσουν οι δασικές πυρκαγιές στην Ελλάδα (και όχι μόνο);
Διότι δεν τις προλαβαίνουμε, απαντά στην Καθημερινή ο Παλαιολόγος Παλαιολόγου, αναπληρωτής καθηγητής Δασοπροστασίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Και εξηγεί: «Το ζήτημα είναι να μην ξεσπάσει η πυρκαγιά, διότι ακόμα και με ένα χιλιόμετρο να τρέχει, μέσα σε πέντε – δέκα λεπτά που χρειάζεται ένα πυροσβεστικό όχημα για να ξεκινήσει την κατάσβεση, η φωτιά έχει φύγει 150 μέτρα».
Σύμφωνα με τον καθηγητή, στην περίπτωση αυτή η καταστολή στηρίζεται στα εναέρια μέσα, που μπορούν να είναι αποτελεσματικά, όμως το παράδειγμα που μας έρχεται από την Αμερική είναι πως πρέπει να επιχειρούν συντονισμένα με τις χερσαίες δυνάμεις, τουλάχιστον στις δασικές περιοχές».
«Είναι ένα δύσκολο πρόβλημα το πώς θα γίνει η διαχείριση των πυρκαγιών. Είναι τόσες οι παράμετροι, και τόση πολλή η κοινωνική πίεση σε όλες τις χώρες, που γίνονται λάθη στον σχεδιασμό», υπογραμμίζει ο κ.Παλαιολόγου.
Καλώδια και εμπρησμοί
Σχετικά με τις αιτίες εκδήλωσης των πυρκαγιών, στην Ελλάδα ο υπ’ αριθμόν ένα «ύποπτος» είναι σύμφωνα με την επίσημη έρευνα, το δίκτυο ηλεκτροδότησης.
Ο ειδικός παρατηρεί: «Στα 8 Μποφόρ, τα καλώδια ακόμα και στους πυλώνες υψηλής τάσης χορεύουν δεξιά – αριστερά, δημιουργούν τόξα και μπορεί να δημιουργήσουν αναφλέξεις. Στον καύσωνα «σκάνε» οι πυκνωτές και οι μετασχηματιστές, λιώνει το μέταλλο, πέφτει κάτω και δημιουργούνται εστίες. Εχουμε και εγκλήματα εμπρησμού, αλλά ο μεγαλύτερος εμπρηστής έχει αποδειχθεί ότι είναι τα δίκτυα».
Ως εκ τούτου, η πρόληψη δεν αφορά μόνο την διαχείριση των δασικών περιοχών, με αντιπυρικές ζώνες, καθαρισμό της καύσιμης ύλης, κ.ά., αλλά και διαχείριση στον τομέα των υποδομών. Η υπογειοποίηση του δικτύου ηλεκτροδότησης θα μπορούσε να είναι μέρος αυτής της διαχείρισης, αν και αποτελεί ακριβή επένδυση.
Για τις περιπτώσεις εμπρησμού, ο κ.Παλαιολόγου αναφέρει: «Να δούμε ποιοι είναι οι άνθρωποι που προκαλούν από αμέλεια ή εσκεμμένα τις πυρκαγιές και γιατί. Να ενισχυθεί η επιτήρηση από τις Αρχές». Και προσθέτει: «Πολλοί κάτοικοι αγροτικών περιοχών προσπαθούν με αυτόν τον τρόπο να βελτιώσουν τη βοσκήσιμη ύλη, ή δεν αντιλαμβάνονται ακόμα τους κινδύνους όταν πραγματοποιούν εργασίες που περιλαμβάνουν σπινθήρες, παρά τις συνεχείς ενημερώσεις των Αρχών».
Νέα πραγματικότητα
Σύμφωνα με τον κ. Παλαιολόγου, σε πέντε χρόνια οι περιοχές που κάηκαν στην Πάτρα θα είναι όπως ήταν πριν ξεσπάσει η φωτιά. Αυτό σημαίνει ότι με τις ίδιες περιβαλλοντικές συνθήκες σε μια πενταετία μία ίδια πυρκαγιά είναι πολύ πιθανό να συμβεί. «Οι ίδιες πυρκαγιές που μελετώ εκεί από το διδακτορικό μου το 2011, ξαναέκαψαν το 2012, το 2016, φέτος δύο φορές. Η καύσιμη ύλη θα ξαναβγεί. Δεν είναι πλέον πρωτόγνωρο ότι μπαίνει η πυρκαγιά μέσα σε οικισμούς», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος τονίζει ότι το πρόβλημα των πυρκαγιών είναι κοινωνικό και απαιτεί συνειδητοποίηση από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. «Ο κόσμος θεωρεί ότι είναι ο Προμηθέας. Μπορεί να ανάβει και να σβήνει τη φωτιά κατά βούληση. Οταν καίει μια φωτιά, δεν μπορείς να κάνεις πολλά και οι κάτοικοι που λένε να μείνουν και να υπερασπιστούν τα σπίτια τους δεν μπορούν να το κάνουν με λάστιχα και κουβάδες. Εάν κάποιος διαθέτει χωματουργικά οχήματα, δεξαμενές, γεννήτριες και παρόμοια συστήματα, τότε μπορεί και πρέπει να συνδράμει την πυροσβεστική. Δεν μπορούμε να διαθέτουμε τόσες δυνάμεις όσα και τα σπίτια που κινδυνεύουν, ειδικά αν υπάρχουν πολλαπλά μέτωπα σε όλη την Ελλάδα», καταλήγει.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη Δημοσιότητα το υπουργείο Πολιτικής Προστασίας, αυτό που διανύουμε είναι το δεύτερο δυσκολότερο καλοκαίρι στο μέτωπο των δασικών πυρκαγιών.
Τις τελευταίες ημέρες, εκδηλώνονταν περί τις 70 φωτιές ημερησίως, ενώ οι συνθήκες επί έξι ημέρες (θερμοκρασία, ξηρασία, άνεμος) δημιουργούσαν ακραίο κίνδυνο πυρκαγιάς και επί 29 ημέρες πολύ υψηλό κίνδυνο.
Οι ειδικοί, εξάλλου, προβλέπουν ότι εφέτος ο κίνδυνος θα διατηρηθεί υψηλός μέχρι και τον Οκτώβριο!