Ήταν πριν από περίπου έξι χρόνια, για την ακρίβεια το ημερολόγιο έγραφε 17 Δεκεμβρίου 2019, όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πολύ φρέσκος ακόμα από τον θρίαμβο των εκλογών πέντε μήνες νωρίτερα, είχε ζητήσει με tweet του (δεν υπήρχε καν το Χ), συγγνώμη από τους Αθηναίους για την ταλαιπωρία που είχαν υποστεί από μία απεργιακή κινητοποίηση στο Μετρό και είχε ανακοινώσει ότι «άμεσα θα υπάρξει νομοθετική ρύθμιση για προσωπικό ασφαλείας», ώστε αυτό να μην ακινητοποιείται κάθε φορά που κάποιος αποφάσιζε να κάνει τη συνδικαλιστική γυμναστική του.
Είναι πραγματικά αδιάφορο αν υπήρξε τελικά αυτή η νομοθετική ρύθμιση· κι εδώ που τα λέμε ίσως να είναι καλύτερα να μην υπήρξε, για να μην κοροϊδευόμαστε: το Μετρό εξακολουθεί να κλείνει με κάθε ευκαιρία και η ταλαιπωρία των Αθηναίων είναι πια τόσο συνηθισμένη που κανένας μετρ πολιτικής επικοινωνίας δεν σκέφτεται να απασχολήσει με αυτήν τα πρωθυπουργικά social media.
Το Μετρό, όπως και ο Ηλεκτρικός και το Τραμ, ακινητοποιήθηκαν και πάλι, για κάποιες ώρες το Σάββατο, αυτή τη φορά για την κηδεία του άτυχου 50χρονου εργαζόμενου που έχασε τη ζωή του στο αμαξοστάσιο της ΣΤΑΣΥ στον Πειραιά. Την Τετάρτη είχαν ακινητοποιηθεί σε ένδειξη πένθους και διαμαρτυρίας για το δυστύχημα, εντελώς αιφνιδιαστικά όμως, προκαλώντας απίστευτα προβλήματα σε όλη την πρωτεύουσα, η οποία έφτασε, όπως σωστά ειπώθηκε, στα όρια της εσωτερικής κατάρρευσης: εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι σαστισμένοι να προσπαθούν να επιστρέψουν σπίτια τους και να μην μπορούν, τουρίστες να χάνουν τις πτήσεις τους, οι δρόμοι να μπλοκάρουν εκθετικά, ένα χάος απελπισίας που εξαπλωνόταν ταχύτατα σε όλο σχεδόν το Λεκανοπέδιο.
Είναι σαφές ότι κάτι πρέπει να γίνει, γιατί η πόλη παραλύει. Ας μην είναι τόσο «άμεσα» που υποσχόταν πριν έξι χρόνια ο Πρωθυπουργός, ας είναι μελετημένα και προσεκτικά. Αλλά αυτή η εφιαλτική κατάσταση δεν μπορεί να επαναληφθεί, ούτε φυσικά να επαναλαμβάνεται κάθε τόσο σαν να είναι της μοίρας μας γραφτό. Πρέπει να αλλάξει το πλαίσιο και οι αντιλήψεις γύρω από το Μετρό. Να γίνει η απουσία εργατικών ατυχημάτων επί της αρχής προτεραιότητα, αλλά να γίνει και αντιληπτό σε όλους ότι η εύρυθμη λειτουργία του Μετρό αποτελεί όρο επιβίωσης για την Αθήνα: το Μετρό είναι απαραίτητο όσο και το νερό (που τόσο μας ανησυχεί τελευταία). Πρέπει να γίνει αντιληπτό και στους συνδικαλιστές ότι δεν μπορούν, αντανακλαστικά ή όχι, να υπονομεύουν κάθε τόσο μια ολόκληρη πόλη, αλλά και στην κυβέρνηση, που σαν να το έχει παρατήσει το θέμα για να μην μπλέκει κάθε τόσο με τις γνωστές μειοψηφίες.
Η αλήθεια, βέβαια, είναι ότι από εκείνο το αποφασισμένο tweet του κ. Μητσοτάκη, οι αρμόδιοι για το Μετρό υπουργοί Μεταφορών δεν υπήρξαν –για να το θέσουμε διακριτικά– και μεγάλες επιτυχίες. Ο ένας ήταν ο γνωστός Κώστας Αχ. Καραμανλής και ο άλλος ο Χρήστος Σταϊκούρας ο οποίος απομακρύνθηκε από το κυβερνητικό σχήμα καθώς δύο χρόνια δεν έκανε τίποτα. Ο τωρινός, ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης, δείχνει σαφώς πιο δραστήριος και αποφασιστικός, ας αναλάβει, λοιπόν, δράση για να αλλάξει μια ολόκληρη φιλοσοφία που θέλει το Μετρό να είναι όχι ένα κοινωνικό αγαθό που πρέπει να προσφέρεται αδιάλειπτα, αλλά, ακόμα χειρότερα, να έχει μετατραπεί σε ένα είδος διοικητικού φέουδου το οποίο ο καθένας το διαφεντεύει όταν νιώθει ότι μπορεί να το κάνει: οι μεν εργαζόμενοι να το κλείνουν όποτε αυτοί κρίνουν, η δε κυβέρνηση να το αφήνει στην τύχη του στον βωμό της αποφυγής του όποιου πολιτικού κόστους.
Διότι εδώ υπάρχει μια άλλη τεράστια παρανόηση. Το Μετρό δεν ανήκει ούτε στους εργαζόμενούς του, ούτε ανήκει στην κυβέρνηση, την όποια κυβέρνηση. Το Μετρό της Αθήνας ανήκει στους κατοίκους αυτής της πόλης. Σε αυτούς που το πλήρωσαν από τους φόρους τους και το πληρώνουν με τα εισιτήρια. Σε αυτούς που ταλαιπωρήθηκαν επί πολλά χρόνια, που έχασαν ώρες, μέρες, εβδομάδες ζωής στα μποτιλιαρίσματα των εργοταξίων, αλλά μετά άλλαξαν συνήθειες, βγήκαν από τα αυτοκίνητά τους, καλωσόρισαν, σεβάστηκαν και αγάπησαν το νέο Μέσο, που 25 χρόνια μετά παραμένει, όταν λειτουργεί, μια όαση ευρωπαϊκής ευταξίας σε μια έρημο βαλκάνιας «κανονικότητας».
Κοντεύουμε πια στο 2026. Είναι ώρα να αντιληφθούμε κάποια πράγματα. Οι ανώνυμοι κάτοικοι της Αθήνας τα έχουμε αντιληφθεί, τα ζούμε. Ας τα αντιληφθούν επιτέλους και οι ένοικοι της Ηρώδου Αττικού 19, που μπορούν αν θέλουν να αναπολήσουν τον μεταρρυθμιστικό οίστρο του ’19…