«Περιόρισε τον αριθμό των πραγμάτων που θα ευχόσουν να είχες κάνει διαφορετικά όταν θα είσαι ογδόντα ετών»: αυτή είναι η αρχή με την οποία ζει ο Τζεφ Μπέζος. Ο ίδιος την αποκαλεί «regret minimisation framework».
Το 1994 η εν λόγω αρχή τον ώθησε να εγκαταλείψει την άνετη δουλειά του σε ένα hedge fund για να στήσει την Amazon. Βρίσκεται επίσης πίσω από μεγάλα στοιχήματα που έβαλε ο Μπέζος -από την Amazon Prime έως την Amazon Web Services- που μετέτρεψαν ένα διαδικτυακό βιβλιοπωλείο σε έναν τεχνολογικό κολοσσό αξίας 2,3 τρισ. δολαρίων και εκτόξευσαν τον ίδιο στο τοπ 3 των πλουσιότερων ανθρώπων του κόσμου, με περιουσία που ξεπερνά σήμερα τα 215 δισ.
Η ίδια αρχή εξηγεί επίσης γιατί πριν από έξι χρόνια ο Μπέζος αποφάσισε να εγκαταλείψει την επί 25ετία πρώην σύζυγό του για την πρώην τηλεπαρουσιάστρια Λόρεν Σάντσεζ. Και γιατί ξόδεψε, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, περί τα 50 εκατομμύρια δολάρια για να νοικιάσει σχεδόν ολόκληρη τη Βενετία για τον μεγαλοπρεπή γάμο τους που έλαβε χώρα την προηγούμενη εβδομάδα, προκαλώντας την έντονη δυσφορία των πολιτών της Γαληνοτάτης.
«Ο 61χρονος Μπέζος πιθανότατα έχει σήμερα μια ακόμη καλύτερη ιδέα για το τι μπορεί να μετανιώσει ο 80χρονος εαυτός του από ό,τι είχε κατά νου στα 31, στα 41 ή στα 51 του, όταν τα 80ά γενέθλιά του απείχαν πολύ ακόμα», σχολιάζει ο Schumpeter, αρθρογράφος του Economist με ειδίκευση στις επιχειρηματικές τάσεις, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα.
Τι μπορεί, όμως, να μην θέλει να μετανιώσει σε 19 χρόνια από σήμερα ο Τζεφ Μπέζος; Επιδιώκοντας να προσφέρει μια απάντηση στους αναγνώστες του, ο Schumpeter εστιάζει την προσοχή του στο πώς ξοδεύει, πρώτον, τον χρόνο του και, δεύτερον, την τεράστια περιουσία του.
«Μόλις ο δισεκατομμυριούχος επιστρέψει από το μήνα του μέλιτος, οι λεπτομέρειες του οποίου είναι τόσο μυστικές όσο πομπώδης ήταν ο γάμος, θα αφοσιωθεί στην άλλη του αγάπη, την Blue Origin», σημειώνει καταρχάς ο αρθρογράφος του Economist, γράφοντας πως ο Τζεφ Μπέζος έχει πάθος με το Διάστημα εδώ και πολλές δεκαετίες, από τότε που ήταν μόλις πέντε ετών και παρακολούθησε τον αρχηγό της διαστημικής αποστολής Apollo 11 Νιλ Αρμστρονγκ να πραγματοποιεί «ένα μικρό βήμα για τον άνθρωπο, ένα τεράστιο άλμα για την ανθρωπότητα» στην επιφάνεια της Σελήνης τον Ιούλιο του 1969.
Περισσότερο από τρεις δεκαετίες μετά, το 2000, ίδρυσε τη διαστημική του εταιρεία με στόχο να καταστήσει πιο οικονομικά τα ταξίδια στο Διάστημα, με επαναχρησιμοποιούμενα σκάφη. Ο απώτερος σκοπός είναι να δοθεί η δυνατότητα στην ανθρωπότητα να συνεχίσει να αναπτύσσεται σε ένα πλούσιο σε πόρους και αμόλυντο Διάστημα, επιτρέποντας παράλληλα στη Γη να ευδοκιμήσει ως ένα πλανητικό φυσικό καταφύγιο. Μέχρι να αποσυρθεί από τη θέση του επικεφαλής της Amazon το 2021, ο Μπέζος αφιέρωνε μισή ημέρα κάθε εργάσιμη εβδομάδα (συν τα πρωινά του Σαββάτου) για να μετατρέψει αυτή την επιστημονική φαντασία σε επιχειρηματικό γεγονός.
Το έμβλημα της Blue Origin είναι «gradatim ferociter»: βήμα-βήμα με θάρρος στα ελληνικά. Ενας από τους λόγους της αποχώρησής του από την Amazon ήταν, όπως έχει ομολογήσει ο ίδιος ο Μπέζος, ότι η Blue Origin προχωρούσε βήμα-βήμα μεν αλλά όχι με αρκετό θάρρος. Εκείνη την περίοδο η SpaceX, η οποία ιδρύθηκε δύο χρόνια μετά από την Blue Origin, έθετε δεκάδες ωφέλιμα φορτία κάθε χρόνο σε τροχιά ενώ η εταιρεία του Μπέζος δεν είχε ακόμη εκτοξεύσει κανένα.
Εκτοτε, ο Μπέζος αφιερώνει το 90% του χρόνου του στην Blue Origin. Κατέχει εξ ολοκλήρου την εταιρεία, αλλά δεν τη διευθύνει καθημερινά. Αυτή είναι δουλειά του Ντέιβιντ Λιμπ, τον οποίο ο Μπέζος απέσπασε από την Amazon το 2023, όπου επέβλεπε διάφορα projects σχετικά με συσκευές, μεταξύ αυτών την ψηφιακή βοηθό Alexa, τον ηλεκτρονικό αναλόγιο Kindle και το Project Kuiper, ένα σύστημα δορυφορικής ευρυζωνικής σύνδεσης που ανταγωνίζεται το Starlink της SpaceX.
Σύμφωνα, όμως, με εσωτερικές πηγές ο Τζεφ Μπέζος είναι ντε φάκτο συν-διευθύνων σύμβουλος, καθώς και επικεφαλής αντιμετώπισης προβλημάτων. Αναζητά συνεχώς τρόπους ώστε τα τέσσερα εργοστάσια και τα επτά γραφεία της Blue Origin ανά την αμερικανική επικράτεια να λειτουργούν ολοένα πιο αποτελεσματικά. Για παράδειγμα δεν μπορεί να αποφάσισε άλλος, τον περασμένο Φεβρουάριο, να απολύσει το ένα δέκατο του εργατικού δυναμικού της εταιρείας, που ανέρχεται σε 14.000 άτομα.
Οσον αφορά το μέλλον, πριν από δύο χρόνια η Blue Origin κέρδισε τη σύμβαση για την ανάπτυξη ενός διαστημοπλοίου προσεδάφισης για την προγραμματισμένη επανδρωμένη επιστροφή της NASA στη Σελήνη. Και τον περασμένο Ιανουάριο ολοκληρώθηκε το καθυστερημένο παρθενικό ταξίδι του πυραύλου New Glenn, ο οποίος έφτασε σε τροχιά με την πρώτη προσπάθεια ενώ μια δεύτερη εκτόξευση έχει προγραμματιστεί για τον Αύγουστο.
Ο αρθρογράφος του Econοmist δεν παραλείπει, φυσικά, να αναφέρει πως η σκληρή κόντρα του Ελον Μασκ με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, ενδέχεται να ευνοήσει σημαντικά την Blue Origin σε βάρος της SpaceX, με ομοσπονδιακές συμβάσεις που προορίζονταν για την εταιρεία του Μασκ να καταλήγουν, τελικά, στην εταιρεία του Μπέζος. Ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν προσκεκλημένος στον γάμο του μεγιστάνα στη Βενετία ενώ η Washington Post, η οποία επίσης ανήκει στον Μπέζος, είναι, πλέον, λιγότερο αντι-τραμπική σε σχέση με το παρελθόν.
Ομως το ότι ο Τζεφ Μπέζος έχει την προσοχή του στραμμένη κυρίως στο Διάστημα δεν σημαίνει πως δεν νοιάζεται για τη Γη. Η Amazon ακμάζει υπό τη διεύθυνση του Αντι Τζέισι, η Washington Post φαίνεται να μην τον ενδιαφέρει ιδιαίτερα. Ετσι, όποτε δεν ασχολείται με την Blue Origin, ο Τζεφ Μπέζος εστιάζει στο Bezos Earth Fund, με τον Economist να εξηγεί πως «εάν η Blue Origin συμβάλλει στο να καταστεί το διάστημα κατοικήσιμο στο μέλλον, το φιλανθρωπικό ίδρυμα των 10 δισ. δολαρίων έχει ως στόχο να συνεχίσει η Γη να είναι κατοικήσιμη στο παρόν».
Αυτή η μακροχρόνια διπλή επιθυμία του Τζεφ Μπέζος επηρεάζει ολοένα περισσότερο τις επενδύσεις του. Η περιουσία του προέρχεται κυρίως από το 8,6% της Amazon που κατέχει και αξίζει λίγο λιγότερο από 200 δισ. δολάρια. Η διαχείρισή της γίνεται εν μέρει μέσω της Bezos Expeditions. Σύμφωνα με την εταιρεία παροχής δεδομένων PitchBook, η οικογενειακή επενδυτική εταιρεία του Μπέζος διαχειρίζεται περιουσιακά στοιχεία ύψους 108 δισ. δολαρίων.
Κατά το παρελθόν η Bezos Expeditions είχε στοιχηματίσει σε εταιρείες όπως οι Airbnb, Twitter, Uber και αρκετές άλλες νεοφυείς επιχειρήσεις που, τελικά, κατέστησαν κολοσσοί. Πλέον, όμως, τα στοιχήματά της Bezos Expeditions είναι πιο ριψοκίνδυνα αλλά και δυνάμει εξαιρετικά χρήσιμα για ένα είδος -το ανθρώπινο- που ταξιδεύει στο Διάστημα ενώ ο πλανήτης του αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα.
Εχει υποστηρίξει νεοσύστατες επιχειρήσεις που αναπτύσσουν τεχνητά νοήμονες εγκεφάλους για ρομπότ (Skild AI, Physical Intelligence) και διεπαφές για τη σύνδεση ανθρώπινων εγκεφάλων με τεχνητά άκρα (Synchron). Εχει χρηματοδοτήσει επίσης General Fusion, η οποία εργάζεται για την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας στη Γη, και την NotCo, η οποία χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για την παραγωγή κρέατος φυτικής προέλευσης. Και έχει επενδύσει και στην Atlas Data Storage, η οποία επιδιώκει να αντικαταστήσει το πυρίτιο με συνθετικό DNA για την αποθήκευση πληροφοριών. «Για κάποιους όλα αυτά μπορεί να παραπέμπουν σε έναν μεγιστάνα ο οποίος, έχοντας φτάσει ήδη στην ακμή του, αναζητά τρόπους να ξοδέψει τα χρήματά του», γράφει ο Economist και καταλήγει: Ο Τζεφ Μπέζος «ζει ένα παιδικό όνειρο χωρίς να το μετανιώνει».