Σαν σήμερα: αυτές οι Ατζέντες καταγράφουν, όσα χρόνια και να περάσουν, γεγονότα που υπήρξαν μεγάλοι σταθμοί για την ανθρωπότητα, πρόσωπα που ήταν πραγματικοί πρωταγωνιστές μιας εποχής και φράσεις που πέρασαν στη συλλογική μνήμη κι έγιναν συνθήματα. Είτε ήταν ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και το “I have a dream”, πριν 50 χρόνια, είτε η λήξη του δικού μας εμφυλίου το 1949.
Στα ημερολόγια, τις προσωπικές Ατζέντες, γράφονται αυτά που δεν θα απασχολήσουν την Ιστορία, με κεφαλαίο, αλλά την προσωπική μικρή ιστορία του καθένα μας και που αν κάποτε μπορούσαν να σκορπίσουν ανά τον κόσμο αυτές οι σελίδες και να ενωθούν θα έφτιαχναν την ιστορία της ανθρωπότητας. Με τα μεγάλα και τα μικρά. Με τα κορυφαία και τα καθημερινά.
“Time stays. We go” έλεγε ο Σαίξπηρ, κι ακόμη τον μνημονεύουμε κι αυτόν, ως μεγάλο ποιητή του θεάτρου. Κι αν ξεφυλλίσει κάποιος το βιβλίο της ανθρωπότητας θα δει ότι ο χρόνος μένει, εμείς φεύγουμε και τα αιτήματα παραμένουν ίδια και απαράλλαχτα, παρά τους αγώνες, παρά την πρόοδο, παρά την εξέλιξη. Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία, Liberté Egalité, Fraternité, με την Ελευθερία να προτάσσεται σε όποια γλώσσα, σε όποια εποχή, σε όποια επανάσταση.
Ελευθερία ή Ασφάλεια: το δίλημμα αυτό είναι σχετικά πρόσφατο. Η ελευθερία θέλει εκτός από αρετή και τόλμη, που έλεγε ο εθνικός μας ποιητής, να πάρεις κι ένα μεγάλο ρίσκο. Για την ασφάλεια, πάλι πρέπει να καταθέσεις ένα τίμημα. Το δίλημμα ταίριαξε ασορτί με το αφοριστικό «όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας». Κι έτσι μπορείς να βγάζεις λόγο για την Ειρήνη, ενώ προετοιμάζεσαι για Πόλεμο, να επικαλείσαι τη Δημοκρατία για να την επιβάλλεις με το ζόρι. Μ' αυτό τον τρόπο έχουμε ζήσει τα τελευταία χρόνια έναν ανίερο διαγωνισμό: ποιανού ο νεκρός είναι καλύτερος, από ποια πλευρά στέκονται τα θύματα για να αποφασίσουμε για τους θύτες και αντίστροφα.
I have no dream. Θα μπορούσαν να το πουν σήμερα πολλοί, εκατομμύρια, που δεν γεννήθηκαν στην άτυχη πλευρά αυτού του πλανήτη, αλλά στην αναπτυγμένη Δύση, στην κοιτίδα του πολιτισμού, στην Ευρώπη, που γίνεται όλο και πιο γηραιά και συντηρητική και αδιάφορη για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
* Η ατζέντα γράφτηκε την ώρα της ομιλίας του Μπάρακ Ομπάμα, με αφορμή τα 50 χρόνια από την ιστορική ομιλία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ κι ενώ τα ειδησεογραφικά πρακτορεία μετέδιδαν ότι η Συρία βρίσκεται στο γνωστό χρονολόγιο της ανάφλεξης: «από στιγμή σε στιγμή», «από ώρα σε ώρα», κ.λπ.