898
Τα παιδιά παθιάζονται με τη διαδικασία της υφαντικής -όπως δεν θα τα δείτε να παθιάζονται με τα tablets και άλλου τύπου ηλεκτρονικά παιχνίδια | .

To φαινόμενο «Αποστολή Πηνελόπη Gandhi»/ Η Κρήτη αρχίζει να υφαίνει ξανά

Κατερίνα I. Ανέστη Κατερίνα I. Ανέστη 16 Ιουνίου 2016, 14:27
Τα παιδιά παθιάζονται με τη διαδικασία της υφαντικής -όπως δεν θα τα δείτε να παθιάζονται με τα tablets και άλλου τύπου ηλεκτρονικά παιχνίδια
|.

To φαινόμενο «Αποστολή Πηνελόπη Gandhi»/ Η Κρήτη αρχίζει να υφαίνει ξανά

Κατερίνα I. Ανέστη Κατερίνα I. Ανέστη 16 Ιουνίου 2016, 14:27

Η εμπειρία που έχει δημιουργήσει η «Αποστολή Πηνελόπη Gadhi»με την έκθεση  «Ο μίτος της Αριάδνης και ο αργαλειός της Πηνελόπης» που διαρκεί ως τις 20 Ιουνίου, είναι μοναδική. Καθώς το σπουδαίο ανά τον κόσμο μουσείο δέχεται χιλιάδες επισκέπτες κάθε μέρα, οι περισσότεροι από αυτούς περνούν και στέκονται γοητευμένοι στην αίθουσα της έκθεσης με τους δυο αργαλειούς. Εναν σύγχρονο σαν κι αυτούς που συναντάμε στα σπίτια της Κρήτης και έναν μοναδικό στον κόσμο που είναι  πιστό αντίγραφο μινωικού αργαλειού με βάρη (για πρώτη φορά γίνεται μια τέτοια κίνηση).

Η έκθεση που φέρνει -όχι με αποστειρωμένη διάθεση, αλλά με χειροποίητη αυθεντική ποιότητα και ζωντανή διαδραστικότητα- την υφαντική μέσα στο μουσείο, προκαλεί συγκινήσεις. Οπως μας εξηγεί η Βαρβάρα Τερζάκη-Παλλήκαρη (εμπνεύστρια και συντονίστρια της Αποστολής), η μία αφορά το γεγονός ότι πραγματικοί μεταξοσκώληκες μεγαλώνουν από τον Μάιο πάνω σε φύλλα μουρνιάς σε μια γωνία της αίθουσας. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι φύλακες έχουν τόσο πολύ αγαπήσει την έκθεση που συχνά φέρνουν φρέσκα φύλλα μουρνιάς για τους μεταξοσκώληκες.

«Εχουμε κάνει ολόκληρη καλλιέργεια μεταξοσκωλήκων μέσα στο Μουσείο. Πρόσφατα ήρθαν υφάντρες από τον ορεινό Μυλοπόταμο και μόλις είδαν πόσο ωραίοι και μεγαλωμένοι μας είπαν ότι θέλουν και αυτές να καλλιεργήσουν», επισημαίνει η κυρία Τερζάκη-Παλλήκαρη. Σημειώνουμε ότι από κάθε μεταξοσκώληκα παράγονται ως και πέντε κιλά μετάξι.

Οι επισκέπτες στέκονται με δέος και πλάι στον αργαλειό όπου κορυφαίες υφάντρες της Κρήτης υφαίνουν. Οι τουρίστες στέκονται εντυπωσιασμένοι ζητώντας πληροφορίες για την αρχαία υφαντική τέχνη. Οι Ελληνες συγκινημένοι καθώς βλέπουν εικόνες οικείες, εικόνες που έχουν βιώσει. «Είναι σημαντική η υποστήριξη που έχουμε δεχθεί από τους δασκάλους του νησιού και από τον σύλλογο ξεναγών. Ισως επειδή στα περισσότερα σπίτια του νησιού υπάρχουν αργαλειοί και συνδέονται με αυτό που συμβαίνει στην έκθεση».

gandhi2
Περίφημες υφάντρες της Κρήτης υφαίνουν μέσα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

Κάθε γκρουπ που θα μπει στο μουσείο θα επισκεφθεί και την έκθεση. Ενώ περισσότερα από 100 σχολεία επισκέφθηκαν τον χώρο και παρακολούθησαν τα εκπαιδευτικά προγράμματα με τα παιδιά να παθιάζονται όπως δεν θα τα δούμε να παθιάζονται με tamplets και ηλεκτρονικά παιχνίδια, σημειώνει η κυρία Τερζάκη-Παλλήκαρη. Στη συνέχεια δημιουργούν μοναδικές ζωγραφιές με έμπνευση από τη διαδικασία της ύφανσης. Πολλά είναι όμως και τα παιδιά τουριστών που επισκέπτονται το μουσείο, τα οποία γοητεύονται από τη διαδικασία και μυούνται σε αυτή.

gandhi3
Περισσότερα από 100 σχολεία έχουν επισκεφθεί την έκθεση με τα παιδιά στη συνέχεια να ζωγραφίζουν εμπευσμένα από όσα βλέπουν και μαθαίνουν

Ομως, μεταξύ των επισκεπτών υπάρχουν και πολλοί που είναι καθηγητές Πανεπιστημίων και ειδικοί σε θέματα τέχνης και ιστορίας. Ετσι ήδη η Αποστολή έχει δεχθεί πολλά αιτήματα για να δημιουργήσει αντίστοιχες εκθέσεις, με αρχαία ενδύματα σε συνεργασία με μουσεία και πανεπιστήμια των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Ο διεθνής δρόμος για την πανάρχαια τέχνη της υφαντικής της Κρήτης έχει ήδη αρχίσει.

Η Αποστολή που αποτελεί μέρος των δράσεων του Πανεπιστήμιου των Ορέων προσπαθεί να πείσει τα νοικοκυριά να επιστρέψουν σε αυτή την υπέροχη τέχνη που μπορεί να προσφέρει ακόμα και οικονομικούς πόρους μέσω της νέας παραγωγής. «Προσπαθούμε να πείσουμε να μην πουλάνε τα παλιά υφαντά της οικογένειας που είναι τα ιερά κόκκαλα των γονιών τους. Η υφαντική είναι η ιστορία όπως την βλέπει η γυναίκα. Η γυναίκα στην Κρήτη έγραψε ιστορία και με τη σαΐτα της» λέει η κυρία Τερζάκη-Παλλήκαρη.

gandhi1
Μια υπέροχη δημιουργία, πάνω σε ύφασμα από μικρή επισκέπτρια

Στην είσοδο της αίθουσας σχεδόν υποδέχεται τους επισκέπτες ένα υπέροχο υφαντό φόρεμα με χρυσό κέντημα. «Είναι το φόρεμα της Φρονίμης», εξηγεί η κυρία Τερζάκη – Παλλήκαρη. «Μας ζήτησε να το υφάνουμε ο Νίκος Σταμπολίδης για μια ταινία που ετοίμασε για την Φρονίμη και θα προβάλλεται στο Μουσείο της Αρχαίας Ελεύθερνας (εγκαινιάζεται στις 19 Ιουνίου)».

Συνέργειες, αξιοποίηση του πλούτου και του ανθρωπίνου δυναμικού και κυρίως όραμα: τα υλικά για τη συνέχεια για τη δημιουργία νέων αφηγήσεων μέσα από την γνώση. Αυτός είναι ένας κεντρικός στόχος του Πανεπιστημίου των Ορέων που ίδρυσε ο Ιωάννης Παλλήκαρης σε συνεργασία με καθηγητές ελληνικών και ξένων πανεπιστημίων το 2008. Είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που έχει στόχο να συνδέσει τους κατοίκους των ορεινών περιοχών και της υπαίθρου με αυτούς των αστικών περιοχών, να ενισχύσει την παραδοσιακή οικονομία με μοντέρνα εργαλεία και να αναπτύξει λαϊκά επαγγέλματα που χάθηκαν, να δημιουργήσει οικονομίες μικρής κλίμακας.

«Οι άνθρωποι στην ύπαιθρο της Κρήτης ζουν με έναν τρόπο που στην ολότητά του απαντά σε πανάρχαιους τρόπους ζωής και σχέσης του ανθρώπου με τη φύση», λέει η κυρία Τερζάκη-Παλλήκαρη. «Στόχος του Πανεπιστημίου των Ορέων είναι να αποτρέψει την εγκατάλειψη των χωριών και να μάθει στους ανθρώπους να μην εξαντλούν τους φυσικούς πόρους, να μη ρυπαίνουν τον υδροφόρο ορίζοντα, να σέβονται τη φύση, να μη διαταράσσουν την ηρεμία ζώων και πουλιών και να βρουν τρόπους να δημιουργήσουν νέους οικονομικούς πόρους και να συμβάλουν στην ανάπτυξη, μέσα από τις παραπάνω αρχές».

 

Στο περιθώριο της έκθεσης, κάθε Σάββατο και Κυριακή γινόταν μια σειρά ομιλιών υπό τον τίτλο «Μικρή Σπουδή του Νήματος-Νοήματος» από τις 17.30 ως τις 19.00. Το Σάββατο 18 Ιουνίου θα μιλήσουν οι Dr. Sudha Kankaria («Save Girl Child» mission, Ινδία) , Γεώργιος Νικολακάκης (αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, Μανώλης Γ. Ανδρουλιδάκης (σύμβουλος καθηγητής Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου), Αμαλία Φιλλιπάκη (υποδιευθύντρια Σχολείου Ευρωπαϊκής Παιδείας Ηρακλείου). Την Κυριακή 19 Ιουνίου θα μιλήσουν οι Στέλλα Μανδαλάκη (προϊσταμένη, Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου), Βαρβάρα Τερζάκη-Παλλήκαρη (εμπνεύστρια- συντονίστρια της Αποστολής Πηνελόπη Gandhi), Λουίζα Καραπιδάκη (ιστορικός τέχνης, Κέντρο Λαογραφίας Ακαδημία Αθηνών).

13339594_1040923972689433_2537329190792808537_n
Εικόνες από την έκθεση της «Αποστολής Πηνελόπη Gandhi»