Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, και ο κινέζος ηγέτης, Σι Τζινπίνγκ, συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των χωρών τους, με στόχο την επίλυση των διαφορών για τους δασμούς που έχουν ταράξει την παγκόσμια οικονομία, σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις από Ουάσινγκτον και Πεκίνο, έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία των ανδρών, την Πέμπτη.
«Δεν θα έπρεπε να υπάρχουν πλέον ερωτήματα για την πολυπλοκότητα των προϊόντων σπάνιων γαιών», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Οι ομάδες μας θα συναντηθούν σύντομα, σε τοποθεσία που θα οριστεί». Και οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν ότι οι δύο ηγέτες προσκάλεσαν ο ένας τον άλλο να επισκεφθούν τις χώρες τους στο μέλλον, μετέδωσε το Reuters.
Το Πεκίνο δήλωσε μέσω του κρατικού πρακτορείου Xinhua: «Η αμερικανική πλευρά θα πρέπει να δει ρεαλιστικά την πρόοδο που έχει σημειωθεί και να αποσύρει τα αρνητικά μέτρα που έχει επιβάλει στην Κίνα». Ο Σι Τζινπίνγκ, σύμφωνα με την ανακοίνωση, προσκάλεσε εκ νέου τον Τραμπ στην Κίνα, με τον τελευταίο να εκφράζει «ειλικρινή ευγνωμοσύνη».
Όπως επισημαίνει ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social, στην τηλεφωνική επικοινωνία με τον Σι συμφωνήθηκε να συναντηθούν σύντομα διαπραγματευτικές ομάδες των δύο χωρών. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι δύο ηγέτες συζήτησαν σχεδόν αποκλειστικά για το εμπόριο.
Αναλυτικά αναφέρει στην ανάρτησή του: «Μόλις ολοκλήρωσα μια πολύ καλή τηλεφωνική συνομιλία με τον πρόεδρο Σι της Κίνας, συζητώντας ορισμένες από τις λεπτομέρειες της πρόσφατης εμπορικής μας συμφωνίας, στην οποία συμφωνήσαμε. Το τηλεφώνημα διήρκεσε περίπου μιάμιση ώρα και είχε μια πολύ θετική κατάληξη και για τις δύο χώρες. Δεν θα πρέπει πλέον να υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με την πολυπλοκότητα των προϊόντων των Σπάνιων Γαιών. Οι αντίστοιχες ομάδες μας θα συναντηθούν σύντομα σε τοποθεσία που θα καθοριστεί.
Θα μας εκπροσωπήσουν ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ και ο Εμπορικός Αντιπρόσωπος των Ηνωμένων Πολιτειών, Πρέσβης Τζέιμισον Γκριρ.
Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, ο Πρόεδρος Σι προσκάλεσε ευγενικά την Πρώτη Κυρία και εμένα να επισκεφθούμε την Κίνα, και εγώ ανταποκρίθηκα. Ως Πρόεδροι δύο μεγάλων εθνών, αυτό είναι κάτι που και οι δύο ανυπομονούμε να κάνουμε. Η συζήτηση επικεντρώθηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου στο ΕΜΠΟΡΙΟ. Δεν συζητήθηκε τίποτα σχετικά με τη Ρωσία/Ουκρανία ή το Ιράν. Θα ενημερώσουμε τα μέσα ενημέρωσης σχετικά με τον προγραμματισμό και την τοποθεσία της συνάντησης που θα πραγματοποιηθεί σύντομα. Σας ευχαριστούμε για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!»
Το παρασκήνιο της τηλεφωνικής επικοινωνίας
Η πολυαναμενόμενη κλήση ήρθε εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου σχετικά με τις «σπάνιες γαίες», ένα ζήτημα που απειλεί να διαλύσει τη λεπτή εμπορική εκεχειρία μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.
Οι δύο χώρες είχαν συνάψει μια συμφωνία 90 ημερών στις 12 Μαΐου, προκειμένου να περιορίσουν προσωρινά τους εκατέρωθεν τιμωρητικούς δασμούς που επιβλήθηκαν μετά την ορκωμοσία του Τραμπ τον Ιανουάριο. Αν και η συμφωνία είχε θετική επίδραση στις αγορές, δεν έλυσε βαθύτερα προβλήματα, όπως το εμπόριο φαιντανύλης, το θέμα της Ταϊβάν και οι αμερικανικές ενστάσεις για το κρατικοκεντρικό κινεζικό οικονομικό μοντέλο.
Η απόφαση της Κίνας τον Απρίλιο να αναστείλει εξαγωγές κρίσιμων μετάλλων και μαγνητών συνεχίζει να διαταράσσει την εφοδιαστική αλυσίδα για την παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία, τη μικροηλεκτρονική και την αμυντική βιομηχανία.
Το Πεκίνο βλέπει τις εξαγωγές ορυκτών ως μοχλό πίεσης, η αναστολή τους θα μπορούσε να ασκήσει εσωτερική πολιτική πίεση στον Τραμπ, εάν η αμερικανική οικονομία αρχίσει να υποχωρεί λόγω έλλειψης βασικών πρώτων υλών.
Παρά τη συμφωνία των 90 ημερών, η κατάσταση παραμένει ασταθής: ο Τραμπ έχει κατηγορήσει την Κίνα για παραβίαση της συμφωνίας και έχει διατάξει περιορισμούς στις εξαγωγές λογισμικού σχεδιασμού τσιπ και άλλων τεχνολογιών, ενώ διπλασίασε τους δασμούς σε χάλυβα και αλουμίνιο στο 50%. Το Πεκίνο απέρριψε τις κατηγορίες και απείλησε με αντίμετρα.
Διπλωματικά ήπιοι, γεωπολιτικά σκληροί
Η Ουάσινγκτον χαρακτηρίζει πλέον ανοιχτά την Κίνα ως τον υπ’ αριθμόν ένα γεωπολιτικό της αντίπαλο — τη μοναδική χώρα που μπορεί να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ σε οικονομικό και στρατιωτικό επίπεδο.
Παρά τη σκληρή ρητορική και τις συνεχείς εμπορικές απειλές, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφραστεί με θαυμασμό για τον Σι, αναγνωρίζοντας την αντοχή και την πολιτική του δύναμη, ακόμη και για την παραμονή του στην εξουσία χωρίς περιορισμούς θητειών — κάτι που ισχύει για τους Αμερικανούς προέδρους.
Ο Τραμπ επιδίωκε εδώ και καιρό μια νέα συνομιλία ή συνάντηση με τον Σι, αλλά το Πεκίνο παραδοσιακά επιμένει πρώτα στη διευθέτηση των ουσιωδών ζητημάτων πριν συζητήσουν οι ηγέτες. Η Πέμπτη, ωστόσο, αποτέλεσε εξαίρεση: το Πεκίνο επιβεβαίωσε ότι η κλήση έγινε κατόπιν αιτήματος του Τραμπ.
Το επόμενο βήμα – και το ρίσκο
Δεν είναι σαφές πότε είχαν μιλήσει τελευταία φορά οι δύο άνδρες. Αν και ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι είχε τηλεφωνικές επαφές με τον Σι μετά την ανάληψη των καθηκόντων του στις 20 Ιανουαρίου, η Κίνα δεν το είχε επιβεβαιώσει.
Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς ένας ανεξέλεγκτος εμπορικός πόλεμος θα μπορούσε να πλήξει τα εταιρικά κέρδη και τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Οι δασμοί του Τραμπ συνεχίζουν να αποτελούν αντικείμενο δικαστικής διαμάχης στις ΗΠΑ.
Οι δύο ηγέτες έχουν συναντηθεί αρκετές φορές στο παρελθόν, με αποκορύφωμα τις ανταλλαγές επισκέψεων το 2017. Ωστόσο, από την τελευταία τους πρόσωπο με πρόσωπο συνάντηση το 2019 στην Οσάκα, οι σχέσεις δεν έχουν επανέλθει πλήρως. Ο Σι επισκέφθηκε για τελευταία φορά τις ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 2023, για σύνοδο με τον τότε πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, όπου επιτεύχθηκαν συμφωνίες για επανέναρξη στρατιωτικών διαύλων και περιορισμό της παραγωγής φαιντανύλης.