736
Τα γυναικεία οστά που βρέθηκαν στο παρεκκλήσι | Φαίδων Χατζηαντωνίου

Θρίλερ στο Αγιο Ορος: Σε ποια ανήκουν τα «γυναικεία» οστά που βρέθηκαν θαμμένα σε παρεκκλήσι;

Protagon Team Protagon Team 16 Δεκεμβρίου 2019, 12:59
Τα γυναικεία οστά που βρέθηκαν στο παρεκκλήσι
|Φαίδων Χατζηαντωνίου

Θρίλερ στο Αγιο Ορος: Σε ποια ανήκουν τα «γυναικεία» οστά που βρέθηκαν θαμμένα σε παρεκκλήσι;

Protagon Team Protagon Team 16 Δεκεμβρίου 2019, 12:59

Το μυστήριο με τα γυναικεία οστά που βρέθηκαν στο Αγιο Ορος αναμένεται να λυθεί σε τρεις μήνες, όταν ολοκληρωθούν οι έρευνες για τη χρονολόγησή τους.

Ο αρχιτέκτονας που είχε αναλάβει την ανακαίνιση στο παρεκκλήσι του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη δεν πίστευε στα μάτια του, όταν ανακάλυψε ανθρώπινα οστά κάτω από το δάπεδο.

Καθώς ήταν η πρώτη φορά που ο Φαίδων Χατζηαντωνίου -αρχιτέκτονας με εμπειρία 40 χρόνων σε αναστυλώσεις στη μοναστική χερσόνησο- έβρισκε οστά σε παρεκκλήσι, ανέλαβε τον ρόλο… ντετέκτιβ.

«Ηταν η πρώτη φορά που έβλεπα οστά κάτω από το δάπεδο σε παρεκκλήσι. Αμέσως, μου κινήθηκε η περιέργεια και ήρθα σε επαφή με ειδικούς, όπως η αμερικανίδα ανθρωπολόγος Λόρα Γουίν-Αντίκας. Το μόνο που ήξερα με σιγουριά, ήταν ότι αυτοί οι άνθρωποι ήταν σημαντικοί για το μοναστήρι, αλλιώς δεν θα βρίσκονταν θαμμένοι εκεί», είπε ο κ. Χατζηαντωνίου, αρχιτέκτονας-αναστηλωτής του Κέντρου Διαφύλαξης Αγιορείτικης Κληρονομιάς, στην Guardian.

Οταν η κυρία Γουίν-Αντίκας -που διεξάγει ανθρωπολογικές έρευνες στην Ελλάδα εδώ και δεκαετίες- πήρε τα οστά στα χέρια της, είδε προς μεγάλη της έκπληξη ότι κάποια ήταν γυναικεία.

«Ανάμεσά τους, ήταν ένα αντιβράχιο, μία κνήμη και ένα ιερό οστό πολύ διαφορετικά στη μορφολογία τους και ήταν φανερό πως ανήκουν σε μία ή περισσότερες γυναίκες», είπε η ανθρωπολόγος στην Guardian.

Δεξιά, το παρεκκλήσι όπου βρέθηκαν τα οστά

Το θέμα, όπως ήταν αναμενόμενο, αναφέρθηκε και στα βρετανικά Μέσα, καθώς οι Βρετανοί δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο Αγιο Ορος. Αλλωστε, ο πρίγκιπας Κάρολος το επισκέπτεται συχνά.

Ποια -ή ποιες- ήταν;  Πώς βρέθηκαν εκεί, πότε έζησαν, πού έζησαν; Τα ερωτήματα είναι πολλά.

Ενα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι τα οστά είχαν μεταφερθεί στο σημείο με μεγάλη προσοχή από άλλη ταφή.

Η μονή Παντοκράτορος, στην οποία βρίσκεται το παρεκκλήσι, ενδιαφέρθηκε άμεσα και πρότεινε να εξεταστούν τα οστά με τη μέθοδο χρονολόγησης ραδιενεργού άνθρακα 14.

«Αν πράγματι πιστοποιηθεί ότι πρόκειται για γυναίκα, θα είναι η πρώτη φορά που ανακαλύπτεται γυναικείος τάφος στο Αγιο Ορος», είπε στην Guardian ο κ. Χατζηαντωνίου.

Τα οστά τουλάχιστον επτά ανθρώπων βρέθηκαν κάτω από το δάπεδο

«Υπάρχουν γνωστά περιστατικά, όπου λόγω πειρατικών ή άλλων εχθρικών επιδρομών, οι μοναχοί επέτρεψαν σε  γυναίκες να εισέλθουν στο Αγιο Ορος, αλλά είναι πολύ σπάνια. Υπάρχει και η περιβόητη ιστορία για τον σέρβο βασιλιά που πήρε μαζί τη γυναίκα του, την οποία κουβαλούσαν παντού για να μην πατήσει στο έδαφος του Αγίου Ορους. Και μέσα στα μοναστήρια έστρωναν χαλιά μην τυχόν πατήσει στο έδαφος».

Ο Φαίδων Χατζηαντωνίου – Facebook

Κάτω από το δάπεδο στο παρεκκλήσι βρέθηκαν τα οστά τουλάχιστον επτά ατόμων, σύμφωνα με την Γουίν-Αντίκας. Δεν έχει βρεθεί όμως, κανένα κρανίο. «Οι δευτερεύουσες ταφές, όπως αυτή, δεν είναι εύκολες στην εξέτασή τους γιατί τα οστά έχουν μεταφερθεί από την αρχική τους ταφή και πολύτιμες πληροφορίες έχουν χαθεί. Ομως, παράλληλα, μας λέει ότι αυτοί οι άνθρωποι ήταν σημαντικοί για να σκάψουν το δάπεδο σε μία σημαντική εκκλησία και να τους βάλουν εκεί».

Εργαστίες αναστύλωσης στο παρεκκλήσι

Το γιατί μεταφέρθηκαν από τον αρχικό τόπο ταφής τους, είναι ένα μυστήριο. Πάντως, έγινε με μεγάλη προσοχή, αφού μικρά οστά που εύκολα μπορούσαν να χαθούν ή να μείνουν πίσω, είχαν μεταφερθεί και αυτά.

«Οταν βρούμε την χρονολογία, ένα μέρος του παζλ θα έχει λυθεί. Θα μας δώσει πολύτιμες πληροφορίες για το ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι», λέει η επιστήμονας.

Τα οστά μεταφέρθηκαν στο Εθνικό Κέντρο Ερευνών των Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», το φθινόπωρο, στο εργαστήριο του Γιάννη Μανιάτη, προϊστάμενου του Εργαστηρίου Αρχαιομετρίας.

«Η διαδικασία θα πάρει τρεις μήνες. Αν μπορέσουμε να χρονολογήσουμε τα οστά σε μία περίοδο που σχετίζεται με γνωστά και συγκεκριμένα γεγονότα, τότε θα είναι απαραίτητη η εξέταση DNA για να πιστοποιηθεί ότι πράγματι πρόκειται για γυναικεία οστά», εξήγησε ο κ. Μανιάτης.

Η Λόρα Γουίν-Αντίκας και ο Γιάννης Μανιάτης μελετούν τα οστά στον «Δημόκριτο»

Οι επιστήμονες παρουσίασαν το εύρημά τους στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, στο 4o Διεθνές Επιστημονικό Εργαστήριο της Αγιορείτικης Εστίας.

Πάντως, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις τους και μετά από μελέτη ιστορικών στοιχείων, όπως αναφέρει το Εθνος, τα οστά ανήκουν στη Στάνα, τη σύζυγο ενός από τους κτήτορες της μονής Παντοκράτορος, του Μπάρμπουλ ή Μπάρμπουλη, βλάχικης καταγωγής, ο οποίος μόνασε εκεί μαζί με τους τρεις γιους του.

 

Η Μονή Παντοκράτορος και μπροστά δεξιά, το παρεκκλήσι του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη