Φαντεζί ιστορία με χαμένα τιμαλφή αμύθητης αξίας και με αυτοκρατορίες-φαντάσματα του παρελθόντος – παρεμπιπτόντως, και με αυτοκρατορικά υποκείμενα όχι και τόσο φιλικά προς την Ελλάδα και την εθνική ενοποίησή της. Η είδηση, εν ολίγοις, είναι ότι ένα μυστήριο του Μεσοπολέμου και όλων των κατοπινών χρόνων λύθηκε: ο χαμένος θησαυρός των Αψβούργων βρέθηκε στον Καναδά. Μεταξύ των ευρημάτων και το περίφημο από απόψεως γεμολογίας «Διαμάντι της Φλωρεντίας», 137 καρατίων, απαθανατισμένο σε φωτογραφία του 1918.
Το 1918, λοιπόν, πάνω στο ταραχώδες λυκόφως της αυτοκρατορίας των Αψβούργων, ο αυτοκράτορας Κάρολος Α’ διέταξε να σωθούν όλα τα κοσμήματα του παλατιού της Βιέννης και να μεταφερθούν εσπευσμένα στην Ελβετία. Ανάμεσα στα κοσμήματα αυτού του θησαυρού ήταν και το διάσημο «Στέμμα της Σίσσυς», όλο διαμάντια και σμαράγδια, το οποίο δεν βρέθηκε στον Καναδά και η τύχη του, πλέον, αγνοείται.
Ειδικά για το «Διαμάντι της Φλωρεντίας», επί 100 χρόνια κυκλοφορούσαν φήμες ότι κομματιάστηκε σε τεμάχια που είτε πουλήθηκαν είτε χάθηκαν, αυτό όμως τίποτε δεν έπαθε και επέστρεψε στο φως. Το πώς εξηγείται στην ακόλουθη ιστορία, που εκτός των άλλων αποκαλύπτει και την αριστοκρατική κρυψίνοια.
Ολος ο θησαυρός είχε μεταφερθεί στον Καναδά από την αυτοκράτειρα Ζίτα, όταν εκείνη διέφυγε στο εξωτερικό, κρυμμένος σε βαλίτσα. Από τη βαλίτσα εκείνη τα κοσμήματα δεν βγήκαν ποτέ: παρέμειναν εντός της και μαζί «ετάφησαν» μέσα σε καναδικό τραπεζικό θησαυροφυλάκιο.
Την υπόθεση ερεύνησε το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel υπό τις εξής συνθήκες. Ενας εκ των τελευταίων Αψβούργων, ο επιχειρηματίας Καρλ Χάμπσμπουργκ, αποκάλυψε το αυτοκρατορικό μυστικό σε συντάκτη του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel. Του είπε ότι το «Διαμάντι της Φλωρεντίας» φυλάσσεται μαζί με άλλα κοσμήματα σε τραπεζικό χρηματοκιβώτιο του Κεμπέκ και ότι ο ίδιος δεν ήξερε τίποτε προτού ειδοποιηθεί από δύο εξαδέλφους του.
Το νόστιμο είναι ότι αυτοί οι δύο εξάδελφοι του Χάμπσμπουργκ ενημερώθηκαν, προφανώς από την καναδική τράπεζα, κατόπιν εντολών της… Ζίτα! Η αυτοκράτειρα είχε δώσει εντολή να ειδοποιηθούν το 2022 δύο άνδρες κληρονόμοι της οικογένειας για το περιεχόμενο της βαλίτσας, δηλαδή 100 χρόνια μετά τη μεταφορά των κοσμημάτων!
Η συνέχεια είναι λιγότερο τρελή. Οι τελευταίοι Αψβούργοι επικοινώνησαν με τον απόγονο του βασιλικού κοσμηματοπώλη, ο οποίος πήγε στον Καναδά με τον κατάλογο των αυτοκρατορικών θησαυρών και επιβεβαίωσε τη γνησιότητα των ευρημάτων. «Είμαι ενθουσιασμένος» δήλωσε στο Spiegel. «Αλλωστε, αυτό είναι κάτι που συμβαίνει μόνο μία φορά στη ζωή». Ο ίδιος επιβεβαίωσε και την απουσία δύο σημαντικών κοσμημάτων, του προαναφερθέντος της Σίσσυς και ενός κολιέ με τριαντάφυλλα, της Μαρίας Θηρεσίας.
Ο Καρλ Χάμπσμπουργκ εξήγησε πώς έχει η ιστορία της μεταφοράς. Η οικογένεια πήρε μαζί της μερικούς από τους θησαυρούς όταν, το 1923, εγκατέλειψε τη Βουδαπέστη. Τη βοήθησε ο άγγλος συνταγματάρχης Edward Lisle Strutt, ο οποίος, εκ μέρους του βασιλιά της Αγγλίας, οργάνωσε τη διαφυγή όλων τους μέχρι την τελευταία στάση, όταν οι Αψβούργοι εγκατέλειψαν την Ευρώπη. Η Ζίτα, χήρα με οκτώ παιδιά, έφυγε από το Μπορντό για τον Καναδά.
Το πόσο αξίζει σήμερα ο θησαυρός των Αψβούργων είναι εύκολο να απαντηθεί: είναι ατίμητος. Θεωρητικώς, αν βγουν κάποια κομμάτια σε δημοπρασίες, θα έχουν εκκίνηση από αστρονομικά ποσά. Αλλά θα βγουν ποτέ στο σφυρί; Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο θησαυρός θα απασχολήσει τα δικαστήρια. Τα τιμαλφή ανήκουν στο αυστριακό κράτος ή στην οικογένεια των Αψβούργων;
Οι κληρονόμοι θέλουν να τα εκθέσουν αμέσως, εκτός Αυστρίας φυσικά, ισχυριζόμενοι ότι μεταφέρθηκαν στο εξωτερικό προτού τεθεί σε ισχύ ο αυστριακός νόμος που κατάσχει τα αυτοκρατορικά περιουσιακά στοιχεία. Θα είναι μακρά η δικαστική μάχη, ενώ θα αιωρούνται και άλλα, πιο συναρπαστικά, ερωτήματα: τι απέγιναν τα χαμένα κοσμήματα και τι άλλο κρύβεται στα θησαυροφυλάκια άλλων τραπεζών;