773
Οι δύο απολιθωμένοι κορμοί όπως βρέθηκαν στο σημείο της ανασκαφής | ΑΠΕ-ΜΠΕ/Στρατής Μπαλάσκας

Λέσβος: Ανακάλυψαν τους δύο μεγαλύτερους κορμούς δένδρων του απολιθωμένου δάσους

Protagon Team Protagon Team 12 Αυγούστου 2019, 16:45
Οι δύο απολιθωμένοι κορμοί όπως βρέθηκαν στο σημείο της ανασκαφής
|ΑΠΕ-ΜΠΕ/Στρατής Μπαλάσκας

Λέσβος: Ανακάλυψαν τους δύο μεγαλύτερους κορμούς δένδρων του απολιθωμένου δάσους

Protagon Team Protagon Team 12 Αυγούστου 2019, 16:45

Δυο γιγαντιαίοι κορμοί απολιθωμένων κωνοφόρων δένδρων, που υπέρκειται ο ένας του άλλου, μήκους ο ανώτερος 21 μέτρων και ο κατώτερος 23 μέτρων, αποκαλύφθηκαν σε άριστη κατάσταση κατά την διάρκεια σωστικών ανασκαφών που διενεργεί το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου σε συνεργασία με την ΔΕΗ Ανανεώσιμες.

Οι σωστικές ανασκαφές πραγματοποιούνται στα πλαίσια του έργου «Αιολικός Σταθμός Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας στη θέση Ακρόχειρας» της Κοινότητας Σιγρίου στη δυτική Λέσβο. Πρόκειται για τους δύο μεγαλύτερους μέχρι στιγμής απολιθωμένους κορμούς δένδρων που έχουν αποκαλυφθεί μέχρι σήμερα σε όλη την έκταση του απολιθωμένου δάσους της Λέσβου.

Σύμφωνα με τον διευθυντή του μουσείου, καθηγητή του τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου Νίκο Ζούρο, «πρόκειται κατά πάσα πιθανότητα για προγονικές μορφές σεκόιας και η έρευνα που θα ακολουθήσει θα επιβεβαιώσει τα ακριβή στοιχεία της ταυτότητας τους».

Ενας από τους δύο κορμούς

Οπως είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ o κ. Ζούρος, «τα ευρήματα είναι συγκλονιστικά καθώς αποκαλύπτουν την βιαιότητα των ηφαιστειακών εκρήξεων που έγιναν πριν από 20 περίπου εκατομμύρια χρόνια στο χώρο όπου σήμερα βρίσκεται η Λέσβος. Τα γιγάντια δένδρα όπως αυτά που αποκαλύφθηκαν, ξεριζώθηκαν και παρασύρθηκαν από μεγάλες  λασποροές ηφαιστειακών υλικών με αποτέλεσμα να τοποθετηθούν το ένα πάνω στο άλλο στη θέση που εντοπίσθηκαν».

Η ανασκαφή ολοκληρώθηκε σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και έγινε με την ευκαιρία της αντικατάστασης εννέα ανεμογεννητριών από τρεις νέες.

Αποκάλυψε μεγάλο αριθμό απολιθωμάτων στις περιοχές θεμελίωσης των ανεμογεννητριών «τα οποία διαχειρισθήκαμε σύμφωνα με τους κανόνες της επιστημονικής έρευνας και έχουν ήδη μεταφερθεί στους χώρους του μουσείου», πρόσθεσε ο κ. Ζούρος.

Οι απολιθωμένοι κορμοί πριν μεταφερθούν στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου στο Σίγρι

Σε χώρο όμως παρακείμενο του χώρου θεμελίωσης μιας από τις ανεμογεννήτριες, αποκαλύφθηκαν ιδιαίτερα σημαντικά απολιθώματα τα οποία θα διατηρηθούν στη θέση τους ώστε να καταστούν επισκέψιμα στο μέλλον. Εκτός από τους δυο τεράστιου μήκους κορμούς, έχουν αποκαλυφθεί τέσσερις ακόμη ιστάμενοι μικρότεροι κορμοί, οι οποίοι θα διατηρηθούν επίσης.

Η νέα απολιθωματοφόρα θέση βρίσκεται δίπλα σε ήδη περιφραγμένη έκταση με πλήθος απολιθωμένων κορμών, με την οποία είναι δυνατό να ενοποιηθεί και να αποτελέσει επισκέψιμο πάρκο απολιθωμάτων το οποίο θα λειτουργεί στην περιοχή σε συνεργασία με την ΔΕΗ.

Το δεινοθήριο της Λέσβου στο μουσείο

Το δεινοθήριο της Λέσβου, το πρόπλασμα του δεινοθειρίου που έζησε στη Λέσβο πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια υποδέχεται το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους στο Σίγρι.

Πρόκειται για το ακριβές τεχνητό αντίγραφο ενός μεγάλου προβοσκιδωτού ζώου σε φυσικές διαστάσεις το οποίο διαθέτει ηχητικά εφέ και κίνηση και κατασκευάσθηκε με βάση τα στοιχεία από τα οστά και την οδοντοστοιχία του ζώου του αποκαλύφθηκαν πριν από 20 χρόνια στην περιοχή του Γαβαθά της Λέσβου.

Το έκθεμα εντάσσεται στις μόνιμες εκθέσεις του μουσείου μαζί με τα πολλά νέα ευρήματα των ανασκαφών που εμπλουτίζουν την εμπειρία της επίσκεψης μετατρέποντάς την σε ένα μοναδικό ταξίδι στο χρόνο και στα οικοσυστήματα της Αιγηίδας, της ενιαίας ξηράς που υπήρχε πριν από εκατομμύρια χρόνια στην περιοχή του Αιγαίου.

Το δεινοθήριο της Λέσβου είναι ένα από τα παλαιότερα απολιθώματα θηλαστικών της Ελλάδας και ανήκει σε κατηγορία ζώων που μετανάστευσαν από την Αφρική στην Ευρασία εκείνη την περίοδο.

Το δεινοθήριο της Λέσβου

Βρέθηκε τον Σεπτέμβριο του 1999, κοντά στο χωριό της βορειοδυτικής Λέσβου Γαβαθάς. Τότε, βρέθηκαν η κάτω γνάθος με τα μασητικά δόντια και τα οστά που συνέδεαν αυτήν με το κρανίο του ζώου. Το εύρημα βρισκόταν μέσα σε λιμναία ιζήματα τα οποία σκεπάστηκαν από ηφαιστειακά στρώματα που περιέχουν απολιθωμένους κορμούς.

Οι παλαιοντολόγοι που μελέτησαν το απολίθωμα έβγαλαν το συμπέρασμα πως ανήκει σε προβοσκιδωτό, δηλαδή σε ζώο της ομάδας που περιλαμβάνει και τους σημερινούς ελέφαντες. Μετά από τον καθαρισμό του απολιθώματος και τη σύγκρισή του με απολιθώματα από πρωτόγονα ζώα, διαπιστώθηκε ότι ανήκει σε ζώο της οικογένειας των δεινοθηρίων, και, συγκεκριμένα, σε προδεινοθήριο.

Το προδεινοθήριο του Γαβαθά συγκρίθηκε με προδεινοθήρια από άλλες χώρες της Ευρώπης και βρέθηκε ότι είναι πιο πρωτόγονο από αυτά. Προέκυψε τελικά το συμπέρασμα πως το ζώο αυτό έζησε πριν από 18,4 με 19 εκατομμύρια χρόνια.

«Η ανακάλυψη του απολιθώματος του προδεινοθηρίου στο Γαβαθά της Λέσβου ήταν πολύ σημαντική επειδή:

1. το απολίθωμα αυτό είναι ένα από τα παλαιότερα απολιθώματα σπονδυλωτών ζώων που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα,

2. η ύπαρξη του απολιθώματος σε ιζήματα κάτω από τα πρώτα ηφαιστειακά πετρώματα της δυτικής Λέσβου υποδηλώνει ότι το ζώο ήταν ένας από τους κατοίκους του υποτροπικού δάσους που υπήρχε στη Λέσβο πριν από τις ηφαιστειακές εκρήξεις που το απολίθωσαν,

3. αποτελεί το παλαιότερο απολίθωμα της ομάδας των δεινοθηρίων στην Ευρώπη και

4. με το εύρημα αυτό αποδεικνύεται η μετακίνηση των δεινοθηρίων από το χώρο προέλευσής τους, την Αφρική, προς την Ευρώπη μέσω της Μικράς Ασίας-Ελλάδας, πριν από περίπου 19 εκατομμύρια χρόνια», τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Ζούρος.