«Στη Δίνη του Μάελστρομ», ο Έντγκαρ Άλαν Πόε περιγράφει με εξαιρετικό τρόπο την ιστορία ενός ψαρά, ο οποίος επέζησε από ένα τρομακτικό ναυάγιο σε μία ακόμη πιο τρομακτική ρουφήχτρα, κοντά στον Βόρειο Πόλο. Μετά το δυνατό στροβίλισμα, έρχεται η απόλυτη ηρεμία, πριν ξαναρχίσει το στροβίλισμα και μετά ξανά η ηρεμία. Ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο, που κατά τη δράση του -όμως- κατασπαράζει υλικά κι ανθρώπινες ψυχές. Από βάρκες και γυναίκες, μέχρι σκούνες κι οικογένειες ολόκληρες. Μπορεί το κείμενο να γράφτηκε σχεδόν 200 χρόνια πριν, αλλά αντικατοπτρίζει εξαιρετικά την κατάσταση στην Ελλάδα, το 2015.
Την ώρα που το μισό μιντιακό σύστημα -και το μισό πολιτικό στα πηγαδάκια, όχι με επίσημες δηλώσεις- ασχολείται με το πουκάμισο του Βαρουφάκη, ο ΟΗΕ έδινε στη δημοσιότητα τις αναθεωρημένες προβλέψεις του για την κατάσταση στον πλανήτη σε όχι και τόσα πολλά χρόνια από σήμερα. Το 2050, ο πληθυσμός της Γης θα κοντεύει τα 10 δισεκατομμύρια, ενώ όταν θα συμπληρώνεται ο 21ος αιώνας και θα μπαίνουμε στον 22ο τα δισεκατομμύρια θα είναι πάνω από 11. Οι εκτιμήσεις αυτές είναι διορθωμένες προς τα πάνω από τις προηγούμενες του ΟΗΕ, με τον μέσο όρο ηλικίας, επίσης, να αυξάνεται.
Μπείτε εδώ, μπορείτε να βρείτε εξαιρετικά χρήσιμα στοιχεία κι αναλύσεις. Η κατάσταση στην Ελλάδα θα είναι ελαφρώς διαφορετική. Ο συνολικός πληθυσμός εμφανίζει μειωτικές τάσεις (ειδικά μετά το 2050), ενώ το μεγάλο πρόβλημα παραμένει η ηλικία. Μία γηρασμένη κοινωνία, ένας κοινωνικός ιστός που θα αποτελείται από ολοένα και λιγότερο νέους κι ολοένα και περισσότερους ηλικιωμένους. Ακόμη κι οι μεσήλικες θα μειώνονται. Δείτε το γράφημα στη φωτογραφία και σκεφτείτε ποια βήματα έχουμε κάνει ως χώρα για να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα. Τίποτα, ακόμη προσπαθούμε να λύσουμε το συνταξιοδοτικό με όρους περασμένων δεκαετιών και ξεπερασμένων αναγκών. Σε μερικές δεκαετίες από τώρα, τα μισά επαγγέλματα δεν θα υπάρχουν ή θα έχουν ριζικά διαφορετική μορφή σε σχέση με αυτό που ξέρουμε σήμερα. Δεν θα χρειάζονται οδηγοί σε Μέσα Μεταφοράς, αλλά σχεδιαστές αυτοματοποιημένων συστημάτων και σύγχρονοι πολεοδόμοι. Δεν θα απαιτείται τόσο μεγάλος αριθμός δασκάλων και καθηγητών, αλλά σχεδιαστές και προγραμματιστές εκπαιδευτικών προγραμμάτων (εδώ περισσότερα). Αντί να τα δούμε σοβαρά όλα αυτά. στην Ελλάδα ακόμη διοργανώνουμε σεμινάρια για σύνταξη βιογραφικών.
Χθες το σούρουπο, σε μια παραλία στο Λιβυκό πέλαγος, ένας Νορβηγός μεσήλικας μου εξηγούσε πως η ερώτηση «τι θες να γίνεις όταν μεγαλώσεις» δεν έχει νόημα στη χώρα του. Η σωστή απάντηση είναι «δεν ξέρω ακόμη» ή «κάτι που δεν υπάρχει σήμερα». Παραδίπλα, ελληνική οικογένεια, με τη μαμά και τον μπαμπά να φωνάζουν στο παιδί να μην μπαίνει στα βαθιά για να μην πνιγεί. Τους φαντάζομαι να ρωτούν το γιο τους τι θέλει να γίνει όταν μεγαλώσει. Κι αν αυτός δεν απαντήσει δικηγόρος και γιατρός να κατεβάζουν μούτρα.
*Για τον υπερπληθυσμό και τα ζητήματα που δημιουργεί δείτε τη σειρά του Channel4, Utopia.