1168
Χρυσός και κοσμήματα: ο αρχηγός της Οικονομικής Αστυνομίας της Μαλαισίας επιδεικνύει μερικές από τις αποδείξεις της μεγάλης κλοπής | EPA/AHMAD YUSNI

Η μεγαλύτερη υπόθεση κλεπτοκρατίας στον κόσμο

Protagon Team Protagon Team 17 Φεβρουαρίου 2019, 12:04
Χρυσός και κοσμήματα: ο αρχηγός της Οικονομικής Αστυνομίας της Μαλαισίας επιδεικνύει μερικές από τις αποδείξεις της μεγάλης κλοπής
|EPA/AHMAD YUSNI

Η μεγαλύτερη υπόθεση κλεπτοκρατίας στον κόσμο

Protagon Team Protagon Team 17 Φεβρουαρίου 2019, 12:04

Στη Μαλαισία μιλούν για τη «δίκη του αιώνα». Την Τρίτη, 12 Φεβρουαρίου, στην Κουάλα Λουμπούρ ενώπιον του ανωτάτου δικαστηρίου εμφανίστηκε ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας Νατζίμπ Ραζάκ, ηλικίας 65 ετών, ο οποίος κατηγορείται για την υπεξαίρεση δισεκατομμυρίων δολαρίων και το στήσιμο μιας τεράστιας επιχείρησης ξεπλύματος μαύρου χρήματος, οι δραστηριότητες της οποίας εκτείνονταν έως τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Ωστόσο, οι δικηγόροι του κατάφεραν να πετύχουν την αναβολή της έναρξης της.

Αυτό δεν σημαίνει πως δεν θα λογοδοτήσει στη Δικαιοσύνη. Γιατί σύμφωνα με την πρώην αμερικανίδα υπουργό Δικαιοσύνης Λορέτα Λιντς πρόκειται για τη μεγαλύτερη «υπόθεση κλεπτοκρατίας στον κόσμο», για μια ιστορία στην οποία εμπλέκονται πολιτικοί και ανώτατοι κρατικοί αξιωματούχοι της Μαλαισίας, αστέρες του Χόλιγουντ όπως ο Λεονάρντο ντι Κάπριο και αιθέριες υπάρξεις του διεθνούς τζετ σετ όπως η Πάρις Χίλτον και η Μιράντα Κερ. Πολυτελή γιοτ και πίνακες του Πικάσο, ακίνητα στο Μανχάταν, πανάκριβα κοσμήματα και τσάντες αξίας εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων συμπληρώνουν το σκηνικό.

«Αυτή η δίκη έχει τεράστια σημασία για τη Μαλαισία. Δεν πρόκειται για μια απλή υπόθεση λογοδοσίας και απόδοσης ευθυνών, πρόκειται περί ενός τεράστιου σκανδάλου που ντρόπιασε τη χώρα», σημείωσε, μιλώντας στον Guardian, η Μπρίτζετ Γουέλς, καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο Τζον Κάμποτ της Ρώμης με ειδίκευση στην πολιτική της ασιατικής χώρας. «Αυτή η δίκη δεν αφορά μόνον τη Μαλαισία, αλλά ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα και τους ανθρώπους που το χρησιμοποίησαν προς όφελός τους», υπογράμμισε, δεδομένου ότι αυτήν τη στιγμή πραγματοποιούνται έρευνες σε δώδεκα, συνολικά, χώρες ανά την υφήλιο. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει ήδη προβεί στην απαγγελία κατηγοριών εναντίον δύο πρώην τραπεζιτών της Goldman Sachs για συνωμοσία με στόχο το ξέπλυμα δισεκατομμυρίων δολαρίων που προήλθαν από το κρατικό ταμείο επενδύσεων της Μαλαισίας.

Ο πρώην πρωθυπουργός της Μαλαισίας Nατζiμ Ραζάκ φτάνει στο Ανώτατο Δικαστήριο στην Κουάλα Λουμπούρ

Όλα άρχισαν το 2009, όταν ο Νατζίμπ Ραζάκ κέρδισε τις εκλογές και ανέλαβε την πρωθυπουργία. Σχεδόν αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του έδωσε εντολή για τη δημιουργία ενός κρατικού ταμείου επενδύσεων, του «1Malaysia Development Berhard» (1MDB), με στόχο την οικονομική ανάπτυξη της χώρας και την προσέλκυση ξένων επενδυτών. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, κατά τη διάρκεια της επόμενης πενταετίας δισεκατομμύρια δολάρια είτε υπεξαιρέθηκαν και κατέληξαν στο εξωτερικό είτε ξεπλύθηκαν μέσω θυγατρικών του ταμείου εταιρειών.  

Σήμερα φέρεται ότι το ένα τέταρτο των χρημάτων που εκλάπησαν, κατέληξε στον προσωπικό λογαριασμό του Νατζίμπ Ραζάκ, με τον μαλαισιανό πρώην πρωθυπουργό να τα χρησιμοποιεί για να χρηματοδοτήσει την χλιδάτη του ζωή αλλά και τα πανάκριβα γούστα της συζύγου του.  Ο άνθρωπος, ωστόσο, που ξεπέρασε κάθε όριο, είναι ο οικονομολόγος Τζο Λόου, προσωπικός φίλος του Ρίζα Αζίζ, θετού γιου του Νατζίμπ Ραζάκ, και ανεπίσημος σύμβουλος του 1MDB

Διαδηλωτές με ομοίωμα του πολυτελούς γιοτ που διατηρεί ο Τζό Λόου, ο οποίος κατηγορείται για το ξέπλυμα χρήματος μέσω του κρατικού ταμείου 1MDB. | EPA/FAZRY ISMAIL

Οικειοποιήθηκε δισεκατομμύρια δολάρια από το ταμείο, μέρος των οποίων ξόδεψε για να αγοράσει ακίνητα στο Μανχάταν, , υπερπολυτελή γιοτ, ένα γυάλινο πιάνο και κοσμήματα αξίας άνω των οχτώ εκατομμυρίων δολαρίων για το πρώην μοντέλο της Victorias Secret από την Αυστραλία Μιράντα Κερ, έναν πίνακα του Πικάσο και ένα αγαλματίδιο Όσκαρ για τον Λεονάρντο ντι Κάπριο. 

Στις δεξιώσεις του έδιναν το παρών προσωπικότητες του διεθνούς τζετ σετ όπως οι αμερικανίδες σοσιαλιτέ Πάρις Χίλτον και Λίντσεϊ Λόχαν και ο βρετανός ηθοποιός Τζέιμι Φοξ. Αρκετά από τα εκατομμύριά του κατέληξαν και στα ταμεία της Red Granite Productions, της εταιρείας που ανέλαβε την παραγωγή της χολιγουντιανής υπερπαραγωγής «Ο Λύκος της Γουόλ Στριτ» σε σκηνοθεσία του Μάρτιν Σκορσέζε και πρωταγωνιστή τον Ντι Κάπριο. Πρέπει να σημειωθεί επίσης πως συνιδρυτής της εταιρείας είναι ο θετός γιος του Νατζίμπ Ραζάκ.

«Ένας αριθμός διεφθαρμένων αξιωματούχων κατέληξε να χρησιμοποιεί το κρατικό ταμείο σαν προσωπικό τους λογαριασμό», είχε δηλώσει το 2016 η επικεφαλής του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης. Σύμφωνα με διεθνείς ερευνητές τουλάχιστον 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια υπεξαιρέθηκαν από το 1MDB. Εναντίον του Τζο Λόου εκκρεμεί ένταλμα σύλληψης. Εκείνος, ωστόσο, φρόντισε αμέσως μετά την ήττα του Νατζίμπ Ραζάκ στις εκλογές του περασμένου Μαΐου, να εγκαταλείψει τη Μαλαισία και έκτοτε καταζητείται.

Η αποκάλυψη

Το σκάνδαλο άρχισε να ξεσκεπάζεται χάρη στις έρευνες της βρετανίδας (με έδρα τη Μαλαισία) δημοσιογράφου Κλερ Ρουκάσλ-Μπράουν, η οποία ξεκίνησε να γράφει για αυτό το 2015 στον προσωπικό της ιστότοπο The Sarawak Report. 

Ο Νατζίμπ Ραζάκ προέβη αμέσως στις απαραίτητες ενέργειες ώστε να εκδοθεί ένταλμα σύλληψης της δημοσιογράφου, απάλλαξε από τα καθήκοντά του τον γενικό εισαγγελέα που ερευνούσε την υπόθεση, χαρακτήρισε κρατικό απόρρητο το σχετικό ενοχοποιητικό πόρισμα και απομάκρυνε από τις θέσεις τους όλους τους κρατικούς αξιωματούχους κατά της διαφθοράς που συμμετείχαν στις έρευνες. Στη συνέχεια διέταξε τη διεξαγωγή νέας έρευνας, την πορεία της οποίας έλεγχε ο ίδιος. Και, φυσικά, μετά την ολοκλήρωσή της, απαλλάχτηκε από όλες τις κατηγορίες. Για την Κλερ Ρουκάσλ-Μπράουν η προοπτική του να δει τον μαλαισιανό πρώην (επί εννέα χρόνια) πρωθυπουργό να λογοδοτεί για τα πεπραγμένα του, έπειτα από τόσα χρόνια που διωκόταν η ίδια από την κυβέρνησή του, είναι απλά «σουρεαλιστική».

Αλλά ακόμα και πριν η υπόθεση φτάσει στο ανώτατο δικαστήριο της Μαλαισίας, η επανεξέταση της, την οποία διέταξε σχεδόν αμέσως μετά το σχηματισμό της η νέα κυβέρνηση, και όλα όσα επακολούθησαν, συγκλόνισαν την κοινή γνώμη της χώρας των 31,6 εκατομμυρίων κατοίκων. Έπειτα από επιδρομές της αστυνομίας σε κατοικίες του πρώην πρωθυπουργού, κατασχέθηκαν πολυτελή αντικείμενα συνολικής αξίας 273 εκατομμυρίων δολαρίων μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονταν 1.400 περιδέραια, 567 τσάντες διάσημων οίκων μόδας, 423 ρολόγια, 2.200 δαχτυλίδια, 1.600 καρφίτσες και 14 τιάρες.

Η αστυνομία έχει κατασχέσει πάνω από 70 σακούλες που περιέχουν μετρητά και τιμαλφή και περισσότερα από 280 κιβώτια τσάντες σχεδιαστών σε επιδρομή στο διαμέρισμα του πρώην πρωθυπουργού Νατζίμπ Ραζάκ. |EPA/STR MALAYSIA OUT

Έως σήμερα, ο Νατζίμπ Ραζάκ έχει συλληφθεί τέσσερις, συνολικά, φορές, τελευταία την περασμένη Παρασκευή καθώς δειπνούσε με τη σύζυγό του για την επέτειο του γάμου τους. Αντιμετωπίζει 42 κατηγορίες σε σχέση με το σκάνδαλο του 1MDB,  μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν εκείνες για διαφθορά, ξέπλυμα μαύρου χρήματος και κατάχρηση εξουσίας. Με 16 κατηγορίες βρίσκεται αντιμέτωπη και η σύζυγός του. Αμφότεροι δηλώνουν πως είναι αθώοι ενώ πέρυσι τον Σεπτέμβριο, κατά τη δεύτερη σύλληψή του, ο Νατζίμπ Ραζάκ είχε δηλώσει στους δημοσιογράφους πως «δεν είμαι κλέφτης…αλλά χαίρομαι γιατί τώρα έχω την ευκαιρία να αποκαταστήσω το όνομά μου οριστικά». Πάντως στην περίπτωση που κριθεί ένοχος, δεν αποκλείεται να περάσει το υπόλοιπο της ζωής του στη φυλακή.

Η σύζυγος του πρώην πρωθυπουργού της Μαλαισίας συνοδεύεται από αστυνομικούς καθώς φθάνει στο ανώτατο δικαστήριο της Κουάλα Λουμπούρ.| EPA/AHMAD YUSNI

Ο ίδιος, ωστόσο, έσπευσε να παρουσιάσει τον εαυτό του ως θύμα μιας πολιτικής βεντέτας και τη δίκη του ως απόπειρα πολιτικής εξόντωσής του, εξαπολύοντας μια εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρόσφατα, για παράδειγμα, εμφανίστηκε σε βίντεο που έγινε αμέσως viral, να τραγουδά το «Kiss and Say Goodbye», ένα τραγούδι του αμερικανικού συγκροτήματος The Manhattans που σημείωσε εξαιρετική επιτυχία στη δεκαετία του 1970. Άλλαξε, όμως, τους στίχους  με στόχο να επικρίνει τη νέα κυβέρνηση και να δηλώσει για ακόμη μια φορά αθώος.