597
|

Ο Πολιτισμός μας σε Μετάβαση: από τον καταναλωτισμό στην αειφορία

protagon.import 3 Δεκεμβρίου 2010, 20:55

Ο Πολιτισμός μας σε Μετάβαση: από τον καταναλωτισμό στην αειφορία

protagon.import 3 Δεκεμβρίου 2010, 20:55

 

Η φετινή έκδοση στα ελληνικά της Κατάστασης του Κόσμου, του Ινστιτούτου Worldwatch, αποτελεί ένα κομβικό εκδοτικό γεγονός. Η νεοσύστατη οικολογική ΜΚΟ «Οργάνωση Γη», που φρόντισε τα της έκδοσης του 2010, πρότεινε στην Καθημερινή, έναν μεγάλο και καταξιωμένο στην οικολογική θεματική εκδοτικό φορέα, να τυπώσει και να διανείμει στο αναγνωστικό της κοινό το βιβλίο. Η Καθημερινή δέχτηκε και πριν από λίγες ημέρες οι αναγνώστες της εφημερίδας είχαν την ευκαιρία να αποκτήσουν δωρεάν ένα βιβλίο με υψηλές απαιτήσεις ποιότητας (δεν είναι σεντονιάδα, έχει ένα σωρό πίνακες, διαγράμματα, φωτογραφίες, πλήρη τεκμηρίωση, index, εξαιρετική σελιδοποίηση κοκ) και έκταση 270 σελίδες!

Το φετινό βιβλίο το οποίο συντόνισε ο διακεκριμένος ανθρωπολόγος-θρησκειολόγος Έρικ Ασσαντουριάν, ασχολείται με την ανάγκη της ανθρωπότητας να προχωρήσει σε μια δραστική μετάβαση: από τον πολιτισμό του καταναλωτισμού σε έναν πολιτισμό αειφορίας, με ποιότητα ζωής για όλους. Η στροφή στις βιολογικές καλλιέργειες, η σήμανση των προϊόντων, τα δικαιώματα των καταναλωτών είναι πλευρές μιας παρόμοιας στροφής. Όμως, αυτό που τονίζεται στο παρόν βιβλίο είναι η ανάγκη μιας πολιτισμικής στροφής και όχι απλώς οι επιμέρους πολιτικές. Η αλλαγή αυτή, όπως επισημαίνει ο Ασσαντουριάν έχει ήδη δρομολογηθεί, καθώς τατελευταία πέντε χρόνια παρακολουθούμε μια άνευ προηγουμένου κινητοποίηση της ανθρωπότητας για την καταπολέμηση της διαρκώς επιταχυνόμενης οικολογικής κρίσης. Από το 2005 και μετά, χιλιάδες νέες κυβερνητικές πολιτικές έχουν θεσμοθετηθεί, εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ έχουν επενδυθεί σε πράσινες επιχειρήσεις και υποδομές, ενώ επιστήμονες και μηχανικοί έχουν επιταχύνει σημαντικά την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς «πράσινων» τεχνολογιών και τα ΜΜΕ έχουν στρέψει μεγάλο μέρος του ενδιαφέροντος της κοινής γνώμης στα περιβαλλοντικά προβλήματα.

Μέσα σε αυτή την έντονη οικολογική δραστηριοποίηση, μια διάσταση του περιβαλλοντικού μας διλήμματος παραμένει σε μεγάλο βαθμό παραμελημένη: οι πολιτισμικές ρίζες του. Καθώς ο καταναλωτισμός έχει ριζώσει για τα καλά στον πολιτισμό μας τα τελευταία 50 χρόνια, έχει μετατραπεί σε έναν ισχυρό παράγοντα ασυγκράτητης αύξησης στη ζήτηση φυσικών πόρων και παραγωγής αποβλήτων. Χωρίς μια δραστική στροφή του πολιτισμού μας προς μια κατεύθυνση που να δίνει μεγαλύτερη αξία στην αειφορία και όχι στον καταναλωτισμό, καμία κυβερνητική δέσμευση ή τεχνολογική πρόοδος δεν θα είναι αρκετή να σώσει την ανθρωπότητα από επικίνδυνα περιβαλλοντικά και κλιματικά ρίσκα, συμπεραίνει το Ινστιτούτο Worldwatch.

Το 2006, ο ανθρώπινος πληθυσμός της γης κατανάλωσε αγαθά και υπηρεσίες αξίας 30,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, όγκος αυξημένος κατά 28% σε σχέση με τα αντίστοιχα μεγέθη που ίσχυαν μόλις πριν από δέκα χρόνια. Αυτή η άνοδος στην κατανάλωση οδήγησε σε δραματική αύξηση της εξόρυξης φυσικών πόρων. Εάν ολόκληρος ο κόσμος ζούσε με αυτόν τον τρόπο, τότε η Γη θα μπορούσε να συντηρήσει μόνο 1,4 δισεκατομμύρια ανθρώπους, ή μόλις το ένα πέμπτο του σημερινού πληθυσμού, μαθαίνουμε από το βιβλίο.

Αυτό που εντυπωσιάζει πιο πολύ στην φετινή έκδοση είναι η ριζοσπαστικότητα με την οποία οι συγγραφείς της Κατάστασης του Κόσμου προσεγγίζουν το ζήτημα της ανάγκης για απαγκίστρωση από τον πολιτισμό του καταναλωτισμού. Είναι ένα βιβλίο γραμμένο με τόλμη, με περιεχόμενο ικανό να δυσαρεστήσει πολυεθνικές και μη εταιρείες που θίγονται τα συμφέροντά τους. Η μεγάλη διάδοση του βιβλίου σε ένα ευρύ αναγνωστικό κοινό δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, δικαιώνει την επίπονη και επίμονη προσπάθεια που έγινε τα προηγούμενα χρόνια για την μετάφραση και έκδοση των εκδόσεων του Worldwatch στην Ελλάδα. Και αναμφίβολα μπορούμε να πούμε ότι η Οργάνωση Γη παίρνει επάξια την σκυτάλη της εκδοτικής προσπάθειας από την Ευώνυμο Οικολογική Βιβλιοθήκη –που εξέδωσε ανελλιπώς το διεθνώς διάσημο αυτό βιβλίο από το 2005 μέχρι το 2009.

Για όποιον δεν μπόρεσε να προμηθευτεί το βιβλίο με την έκδοση της Καθημερινής, μπορεί να το αναζητήσει στο «Βιβλιοπωλείο της Γης», το πρώτο οικολογικό βιβλιοπωλείο στην Ελλάδα που εγκαινίασε πριν από λίγες ημέρες η Οργάνωση Γη, σε χώρο που έχει ενοικιάσει από το Πάρκο Τρίτση.

Πληροφορίες www.organizationearth.org & www.parkotritsi.gr.

 

* Ο Σάκης Κουρουζίδης είναι Διευθυντής της Ευωνύμου Οικολογικής Βιβλιοθήκης