Στην Ιταλία του 1957. Αστυφύλακας κόβει κλήση σε λουόμενη επειδή έχει τολμήσει να φορέσει μπικίνι | Flickr
Απόψεις

Πριν από το μπουρκίνι απαγόρευαν το μπικίνι

Ας είμαστε ειλικρινείς: η ιστορία με το ισλαμικό μαγιό στη Γαλλία είναι καθαρός ρατσισμός. Ομως στην ιστορία της ανθρωπότητας, το τι (δεν) θα φορέσουν οι γυναίκες το υπαγόρευε πάντα ο νόμος που θέσπιζαν άνδρες
Κιάρα Σουγκανίδου

Δεν είναι λίγα τα χτυπήματα που έχει δεχθεί η Γαλλία από το Ισλαμικό Κράτος: H μαύρη Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015 με το μακελειό στο Μπατακλάν και αλλού, η τρομακτική επίθεση στη Νίκαια τη 14η Ιουλίου, η σφαγή του ιερέα στη Ρουέν 13 μέρες μετά. Ασύμμετρα αντίποινα του ISIS  για την επέμβαση στη Συρία, ένας φρικτός πόλεμος των πολιτισμών, μια δραματική αποτυχία της ενσωμάτωσης του μουσουλμανικού στοιχείου στη γαλλική κοινωνία, συνέθεσαν ένα πλαίσιο που εν όψει και των προεδρικών εκλογών του 2017, έφεραν τους Γάλλους έκθετους στον φόβο αλλά και στη ρατσιστική ρητορική της ακροδεξιάς.

Ο κόσμος είναι πια φοβισμένος απέναντι στο διαφορετικό. Και οι πολιτικοί σπεύδουν δυστυχώς να καλλιεργήσουν το κλίμα και να εκμεταλλευτούν τον φόβο. Ολα αυτά κατανοητά. Αλλά…

Το μπουρκίνι δεν σχεδιάστηκε από μουσουλμάνα. Το σχεδίασε η αυστραλή Αχέντα Ζανέτι, από το Σίδνεϊ. Η ίδια δήλωσε στο Reuters πως παρά την απαγόρευσή του στη Γαλλία, οι πωλήσεις εκτινάχθηκαν!

Τον περασμένο Ιούλιο το ισλαμικό μαγιό, το περίφημο μπουρκίνι, απαγορεύτηκε σε περισσότερες από 26 πόλεις της Νότιας Γαλλίας και την περασμένη εβδομάδα οι φωτογραφίες από μια γυναίκα που υπό το βλέμμα τριών αστυνομικών αφαιρούσε τη φαρδιά πουκαμίσα (μέρος του μπουρκίνι) της έκαναν τον γύρο του κόσμου και ήραν συζητήσεις για κάθε εκδοχή του «κατά πόσο»…

Κατά πόσο είναι δίκαιο; Δημοκρατικό; Πολιτικά ορθό; Προληπτικό μέσο ενάντια σε πιθανή τρομοκρατική επίθεση; Δεν είναι τίποτα απ΄όλα αυτά.

Το σέξι μαγιό των αρχών του 19ού αιώνα για τις δυτικές γυναίκες περιελάμβανε μακριά πουκαμίσα, φούστα, φουφούλα μέχρι το γόνατο, καλσόν και γάντια (Hulton Archive/Getty Images/Ideal Images)

Ωστόσο η σύγχυση είναι μεγάλη στο εσωτερικό της χώρας ακόμα κι ο πρωθυπουργός, Μανουέλ Βαλς, μπερδεύει τα λόγια του μεταξύ δηλώσεων σε ΜΜΕ και facebook. Αλλοτε λέει πως δεν αρμόζει ένας τέτοιος νόμος στη Γαλλία κι άλλοτε πως η χώρα δεν μπορεί να δεχθεί να καταπιέζονται οι μουσουλμάνες με το μπουρκίνι για να κάνουν ένα μπάνιο στη θάλασσα.

Από την άλλη οργανώσεις για την καταπολέμηση της ισλαμοφοβίας αλλά και υπέρ των δικαιωμάτων των μουσουλμάνων γυναικών στη Γαλλία εξανίστανται και ζητούν τα φώτα της δημοσιότητας με σχόλια όπως: «Αυτός ο νόμος προχωράει ένα ακόμη βήμα παραπέρα τον διχασμό σε σχέση με τους μουσουλμάνους μέσα στη Γαλλία» ή «Πόσοι αστυνομικοί χρειάζονται για να βγάλει τα ρούχα της μια γυναίκα;».

Φέτος η Γαλλία γιόρτασε τα 70 χρόνια μπικίνι με πλείστες εκθέσεις φωτογραφίας και παλιών αυθεντικών σχεδίων. Σημειωτέον πάντως πως όταν δημιουργήθηκε το μπικίνι το 1946, κανένα μοντέλο δεν δεχόταν να ποζάρει για τη διαφήμιση κι έτσι το φόρεσε μια στρίπερ

Κατ΄αρχάς για να βάλει ή για να βγάλει τα ρούχα της μια γυναίκα ‒όλες οι γυναίκες‒ εδώ και αιώνες αποφασίζουν οι άνδρες, διά του νόμου:

Λουόμενες με «άσεμνα» μαγιό στις ΗΠΑ συλλαμβάνονται κακήν κακώς όπως όριζε ο νόμος στις αρχές του 20ού αιώνα (Topical Press Agency/Getty Images/Ideal Images)
Κομψές μπούρκες από τους Dolce & Gabbana. Σοφή επιχειρηματική κίνηση από το ιταλικό σχεδιαστικό δίδυμο αλλά και επιτέλους, λίγη αληθινή φινέτσα σ΄αυτό το άχαρο ρούχο

Δεν είναι απαραίτητα επιλογή των μουσουλμάνων γυναικών να φοράνε μαντήλα, όπου υπάρχει πιθανότητα να τις δει μάτι άλλου μουσουλμάνου. Σε ορισμένες περιπτώσεις ίσως να είναι. Σε πολλές όμως σίγουρα είναι προϋπόθεση για να μην εξοβελιστούν από την οικογένεια και τον κοινωνικό περίγυρο. Επίσης είναι και θέμα προσωπικής ασφάλειας.

Η τουρνούρα στις αρχές του 20ού αιώνα φοριόταν πάνω από το εσώρουχο και κάτω από την -υποχρεωτικά μαξι- φούστα, ώστε να τη σηκώνει και να μη λασπώνεται ο ποδόγυρος

Οσο για το μπουρκίνι, όπως και η τουρνούρα, στα τέλη του 20ού αιώνα, είναι ένα είδος μόδας, με πρακτική σημασία. Το μπουρκίνι επιτρέπει στις μουσουλμάνες να κολυμπήσουν στη θάλασσα ή να βουτήξουν στην πισίνα, χωρίς να πνιγούν μέσα στους μανδύες. Δεν σχεδιάστηκε καν από μουσουλμάνα, κι όμως οι μουσουλμάνες το αγκάλιασαν, δεν το θεώρησαν «δάκτυλο των άθεων». Το φορούν επειδή τους επιτρέπει να μην αποκλείονται κοινωνικά όταν τα παιδιά τους ή τα αδέρφια τους πηγαίνουν για μπάνιο.

Αντίστοιχα την τουρνούρα, έναν αιώνα πριν οι Δυτικές γυναίκες τη φορούσαν για να διευκολύνουν την κίνησή τους με τα μακριά φορέματα και για να φαίνονται πιο χαριτωμένες. Αυτό το αστείο «πανωσήκωμα» στη φούστα, τις βοηθούσε να περπατάνε στον δρόμο χωρίς να λασπώνουν τις φούστες και τα φορέματα που πολύ δύσκολα καθαρίζονταν εκείνη την εποχή.

Αυτή η φωτογραφία δείχνει κάτι απλό: παιχνίδι με φουσκωτά στην πισίνα. Οι μουσουλμάνες μπορούν να τα χαρούν μόνο με μπουρκίνι.

Οι Δυτικές για να απαλλαγούν απ΄όλα αυτά έπρεπε να μεσολαβήσει ένας παγκόσμιος πόλεμος και να γίνουν εργάτριες στα εργοστάσια. Ας μην το ξεχνάμε.

Σε κάθε περίπτωση, λοιπόν, οι μουσουλμάνες καταπιέζονται. Ορισμένες ίσως συνηθίζουν να ζουν με αυτή την καταπίεση, άλλες όχι. Ορισμένες όταν βρεθούν σε Δυτική χώρα, πετάνε τις μαντήλες και φοράνε σορτς και τιραντάκια. Συνάντησα μια μεγάλη τέτοια παρέα από Τουρκάλες στη Ρόδο φέτος.

Να και το λεγόμενο “facekini”. Κινέζες-μασκοφόροι στην παραλία για να μην τις βλέπει καθόλου ο ήλιος. Αν εμφανιστεί καμία έτσι στην Ευρώπη θα την περάσουν για κουκουλοφόρο;

Ηταν τόσο χαρούμενες, τόσο ξέγνοιαστες, που πραγματικά τις έβλεπα και τις χαιρόμουν. Τίναζαν τα μαλλιά τους, έδειχναν τα σκουλαρίκια τους, περπατούσαν ανάλαφρα με τα σορτς και τα πέδιλά τους, το δέρμα τους μύριζε αρώματα και γυάλιζε από τις ενυδατικές κρέμες. Και οι άντρες τους που τις συνόδευαν ένιωθαν ωραία μ΄αυτή την ελευθερία. Δεν φαντάζομαι όμως να ήταν τόσο άνετοι όλοι τους πίσω στην Κωνσταντινούπολη…