425
|

Fake news: η δημοκρατία (ξανά) στο απόσπασμα;

Fake news: η δημοκρατία (ξανά) στο απόσπασμα;

Από την πρώτη μέρα της καθόδου μου στη μάχη των ευρω-εκλογών, αισθάνθηκα ότι η παράταξή μου κι εγώ δεν συμμετέχουμε σε μια πολιτική αντιπαράθεση με επιχειρήματα και προτάσεις αλλά σε μια οιονεί πολεμική σύγκρουση. Εκτοτε, η γυναίκα μου κι εγώ καθημερινά «πολεμάμε» με τα τρολς, τους ψεύτικους λογαριασμούς του διαδικτύου, που ειδικεύονται στη δολοφονία χαρακτήρων και τη διασπορά ψευδολογιών και συκοφαντιών.

Η προσωπική μου εμπειρία είναι ενδεικτική του τρόπου με τον οποίο πολλοί θέλουν να ασκείται η πολιτική στην πατρίδα μας. Μάλιστα, ο εναγκαλισμός της κυβέρνησης με το άγος Πολάκη, σε βάρος του αξιοθαύμαστου Στέλιου Κυμπουρόπουλου και της μεγαλειώδους προσπάθειάς του, αποδεικνύουν ότι η σπίλωση και η διαστρέβλωση δεν είναι περιθωριακά και απομονωμένα φαινόμενα. Αντίθετα φαίνεται πως αποτελούν κεντρικές επιλογές σε μια αντιπαράθεση στην οποία οι κυβερνώντες, με άξιο συναγωνιστή τον ακροδεξιό λαϊκισμό, δεν αναγνωρίζουν κανένα όριο και η λάσπη επιχειρείται να καλύψει την πολιτική χρεοκοπία και να περιορίσει την επικείμενη εκλογική τους ήττα.

Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι μόνο ελληνικό. Σε όλο τον δυτικό κόσμο η Δημοκρατία βάλλεται από τη γιγάντωση των fake news, που η επέκταση του Διαδικτύου και η κυριαρχία των κοινωνικών μέσων δικτύωσης προκαλεί. Ο νέος λαϊκισμός που εξέλεξε τον Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών, υπερψήφισε το Brexit στη Μεγάλη Βρετανία και απειλεί τη συνοχή της Ευρώπης σήμερα βασίζεται στα fake news, τη ψευδολογία, τις συκοφαντίες, τη συνωμοσιολογία, τα διχαστικά διλήμματα και τον ανορθολογισμό. Η γνώση και η επιστημονική αλήθεια θεωρούνται ύποπτες και μέρος του «συστήματος».

Η σύγχρονη δημοκρατία, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής, δεν κινδυνεύει από παρανοϊκούς συνταγματάρχες, όπως στο παρελθόν. Τα τανκς δεν είναι, όπως κάποτε ήταν, το πρόβλημα. Ο μεγάλος κίνδυνος σήμερα είναι η παραπληροφόρηση στο όνομα της ενημέρωσης, η συκοφάντηση στο όνομα της ελευθερίας έκφρασης, η κατάργηση κάθε δεοντολογίας στο όνομα του αποκεντρωμένου αλλά ανεξέλεγκτου διαδικτύου.

Ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμμανουέλ Μακρόν, βίωσε την κατευθυνόμενη, και από το εξωτερικό, λάσπη εναντίον του, κατά τη διάρκεια της εκλογής του, με τα υπονοούμενα για τη σεξουαλικότητά του. Σήμερα έχει αναλάβει πρωτοβουλία ενάντια στα fake news που δηλητηριάζουν τη δημόσια ζωή και κινδυνεύουν να μπαχαλοποιήσουν τις δημοκρατίες μας και να τις καταστήσουν χειραγωγήσιμες από οικονομικά και ξένα συμφέροντα.

Η γαλλική πρωτοβουλία πρέπει να γίνει ευρωπαϊκή. Οι ευρωβουλευτές που θα εκλέξουμε στις προσεχείς εκλογές θα πρέπει να συστρατευθούν στον αγώνα αυτό με όλες τους τις δυνάμεις. Γιατί προϋπόθεση για την Ευρώπη που θέλουμε και την Ελλάδα που αξίζουμε είναι η θωράκιση της δημοκρατίας μας από την κατάπτωση της δημόσιας αντιπαράθεσης στη ψευδολογία και την κατάργηση της πολιτικής από τη λάσπη.


* Ο Δημήτρης Καιρίδης είναι καθηγητής Διεθνούς και Ευρωπαϊκής Πολιτικής και υποψήφιος ευρωβουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία