1092
Τα γυμναστήρια προωθούν την κατανάλωση υγρών και άλλων τροφίμων που είναι πλούσια σε πρωτεΐνες όμως οι ειδικοί προειδοποιούν το κοινό ότι η κατανάλωσή τους είναι εντελώς περιττή, αν όχι επικίνδυνη | (Shutterstock)

Η «δικτατορία» της πρωτεΐνης; Πεταμένα λεφτά!

Κική Τριανταφύλλη Κική Τριανταφύλλη 29 Δεκεμβρίου 2016, 08:00
Τα γυμναστήρια προωθούν την κατανάλωση υγρών και άλλων τροφίμων που είναι πλούσια σε πρωτεΐνες όμως οι ειδικοί προειδοποιούν το κοινό ότι η κατανάλωσή τους είναι εντελώς περιττή, αν όχι επικίνδυνη
|(Shutterstock)

Η «δικτατορία» της πρωτεΐνης; Πεταμένα λεφτά!

Κική Τριανταφύλλη Κική Τριανταφύλλη 29 Δεκεμβρίου 2016, 08:00

Η ζήτηση για τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη, στην Αγγλία τουλάχιστον, έχει φτάσει στα ύψη, οι καταναλωτές τους όμως είναι απίθανο να απολαύσουν τα οφέλη που επιδιώκουν, λένε οι ειδικοί. Τα πρωτεϊνούχα σκευάσματα ήταν μεγάλη τάση την χρονιά που πέρασε, μάλιστα πολλά brands, όπως τα Weetabix, Shreddies, Mars, Snickers και Batchelors Cup a Soup λανσάρισαν νέα προϊόντα ενισχυμένα σε πρωτεΐνη, ενώ όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του ο Guardian πολλά βρετανικά σούπερ μάρκετ έφτιαξαν ειδικά τμήματα αποκλειστικά για πρωτεϊνούχα προϊόντα.  Ακόμα σύμφωνα με την Euromonitor, η αγορά πρωτεϊνούχων σκευασμάτων για αθλητές, στην οποία δεν περιλαμβάνονται τα περισσότερα από τα κύρια εμπορικά σήματα, αναμένεται φέτος να φτάσει τα 485 εκατομμύρια ευρώ και σχεδόν 880 εκατομμύρια (σε σημερινά χρήματα) μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Οι ειδικοί όμως προειδοποιούν ότι οι καταναλωτές, ιδιαίτερα όσοι πηγαίνουν σε γυμναστήρια, είναι θύματα του έξυπνου μάρκετινγκ.

Η διαιτολόγος Άννα Ντάνιελς, εκπρόσωπος της Εταιρείας των Βρετανών Διαιτολόγων δήλωσε ότι: «Οι άνθρωποι έχουν την εσφαλμένη εντύπωση ότι χρειάζονται περισσότερες πρωτεΐνες, ενώ στην πραγματικότητα οι περισσότεροι από εμάς λαμβάνουμε αρκετή πρωτεΐνη. Οι απαιτήσεις μας σε πρωτεΐνη είναι αρκετά χαμηλές. Αν  κάποιος είναι αθλητής έχει υψηλότερες απαιτήσεις, μπορεί όμως να πάρει την πρωτεΐνη που του είναι απαραίτητη από τα αυγά, το γιαούρτι και το κρέας. Η πλειοψηφία όσων πηγαίνουν στο γυμναστήριο για μια ώρα 1-2 φορές την εβδομάδα, δεν έχει καμία ανάγκη επιπλέον πρωτεΐνης. Την λαμβάνουμε [ήδη] μέσω μιας ισορροπημένης υγιεινής διατροφής.»

Σύμφωνα με τις οδηγίες που έχει εκδώσει το γραφείο για τη Δημόσια Υγεία της Αγγλίας (PHE) προτείνεται η πρόσληψη 55,5γρ πρωτεΐνης για άνδρες 19- 64 ετών και 45 γρ για τις γυναίκες, αν και οι ειδικοί λένε ότι η ποσότητα θα πρέπει να ποικίλει ανάλογα με το βάρος. Το Ινστιτούτο Ιατρικής των ΗΠΑ, για παράδειγμα, ορίζει ένα ελάχιστο 0,8 γρ / κιλό σωματικού βάρους ημερησίως. Οι προτεινόμενες ποσότητες  ισοδυναμούν περίπου με το 11% του συνιστώμενου αριθμού θερμίδων από πρωτεΐνες, σύμφωνα όμως με την βρετανική έρευνα National Diet and Nutrition, το πραγματικό ποσοστό για τους ενήλικες κυμαίνεται μεταξύ 17 – 18%.

Selection of protein sources _364428131
Μέσω μιας ισορροπημένης καθημερινής διατροφής μπορούμε τα πάρουμε τις απαραίτητες ποσότητες πρωτεΐνης (Shutterstock)

Η δρ Άλισον Τεντστόουν, επικεφαλής των διατροφολόγων του ΡΗΕ δήλωσε σχετικά: «Η πλειοψηφία των ανθρώπων καταναλώνει πολύ περισσότερο από τη συνιστώμενη ημερήσια δόση πρωτεΐνης μέσω της καθημερινής διατροφής. Έτσι, ακόμη και αν πάτε στο γυμναστήριο συστηματικά, τα συμπληρώματα πρωτεΐνης είναι απίθανο να προσφέρουν οποιοδήποτε επιπλέον όφελος.»

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Euromonitor για τα αναψυκτικά, τις σκόνες πρωτεΐνης και τις μπάρες πρωτεΐνης με μίνιμουμ περιεκτικότητα 20 γρ πρωτεΐνης, η αγορά των ειδών διατροφής για αθλητές έχει αυξηθεί από το 2011 κατά περίπου 160%. Ακόμα σύμφωνα με τη Nielsen, το 2015 παρουσιάστηκε μια αύξηση 63% των πωλήσεων σε μπάρες πρωτεΐνης σε σύγκριση με τους προηγούμενους 12 μήνες, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία της Mintel που δημοσιεύθηκαν τον περασμένο Αύγουστο, κατά το τρέχον έτος λανσαρίστηκαν 40% περισσότερα προϊόντα υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες σε σύγκριση με το 2015.

Ο Τομ Σάντερς, ομότιμος καθηγητής διατροφής και διαιτολογίας στο King College του Λονδίνου, δήλωσε ότι οι άνθρωποι έχουν καταληφθεί από «διατροφο-μωρία»: «Τα γυμναστήρια προωθούν τα πρωτεϊνούχα ποτά, υπάρχει επίσης ανάγκη να απαλλαγούμε από ένα προϊόν που προέρχεται από τα απόβλητα της βιομηχανίας γαλακτοκομικών προϊόντων, που είναι η πρωτεΐνη ορού γάλακτος», είπε. «Είναι πολύ χάλια, ένας τρόπος να πωλούν ένα φθηνό προϊόν σε υψηλή τιμή.»

Ο Ντάνι Κομέιν, λέκτορας του τμήματος διατροφολογίας στο Πανεπιστήμιο του Reading, δήλωσε ότι πρόκειται για «έξυπνο μάρκετινγκ» και ότι «όποιος δεν ασκείται υπερβολικά ή δεν επιδιώκει ακραίους στόχους δεν χρειάζεται επιπλέον πρωτεΐνη.». Είπε ότι ενώ υπήρξαν κάποια στοιχεία που δείχνουν ότι η κατανάλωση περισσότερων πρωτεϊνών θα μπορούσε να βοηθήσει στην αύξηση της μυϊκής μάζας, το γεγονός ότι οι άνθρωποι τρώνε πολύ περισσότερο από ό, τι χρειάζονται καθιστά τα συμπληρώματα διατροφής περιττά. Ο Κομέιν έχει συνεργαστεί με την επιτυχημένη ομάδα κωπηλασίας της Μεγάλης Βρετανίας και δήλωσε ότι ορισμένοι από τους βρετανούς κωπηλάτες δεν λαμβάνουν συμπληρώματα πρωτεΐνης παρά το γεγονός ότι καταναλώνουν 6.000 θερμίδες την ημέρα.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η περιττή πρωτεΐνη εκκρίνεται μέσω των ούρων, έτσι οι άνθρωποι που καταναλώνουν πάρα πολλή στην πραγματικότητα πετάνε τα χρήματά τους στην τουαλέτα. Επίσης δεν είναι απίθανο να κάνουν κακό στον οργανισμό τους. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κρούει εδώ και χρόνια τον κώδωνα του κινδύνου αφού σύμφωνα με έρευνες στη Δυτική Ευρώπη και στις ΗΠΑ η κατανάλωση πρωτεϊνών είναι διπλάσια της θεωρούμενης ακίνδυνης και θα μπορούσε να είναι προβληματική όταν αντικαθιστά άλλες τροφές σημαντικές για την καλή υγεία, όπως τα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά ολικής άλεσης. Πρέπει άλλωστε να λάβει κανείς υπόψη ότι «πολλά από τα [πρωτεϊνούχα] προϊόντα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, χαμηλή σε φυτικές ίνες, δεν είναι υγιεινές επιλογές για τους καταναλωτές», όπως δήλωσε η Άννα Ντάνιελς.

Ο Ντάρεν Μπίαλ, ιδρυτής της ιστοσελίδας musclefood.com, που ειδικεύεται σε άπαχο κρέας, πουλάει όμως επίσης πίτσες σοκολάτα και ακόμα και μπύρα υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες, είπε ότι οι φανατικοί θαμώνες των γυμναστηρίων θέλουν όλο και περισσότερο να ελέγχουν τι βάζουν στο σώμα τους ενώ στην ερώτηση αν οι άνθρωποι τρώνε πάρα πολύ πρωτεΐνη, απάντησε ότι αυτό «εξαρτάται από τους στόχους που βάζουν για την υγεία ή την φυσική τους κατάσταση». Συμπλήρωσε ακόμη ότι «Υπάρχουν έρευνες που δείχνουν ότι μια διατροφή πλούσια σε πρωτεΐνες μπορεί να βοηθήσει στην οικοδόμηση της μυϊκής μάζας, αλλά θα πρέπει να υπάρχει μια ισορροπία με τους υδατάνθρακες και το λίπος. Στόχος μας είναι να παρέχουμε προϊόντα που θα διευκολύνουν τους πελάτες μας να τηρούν το πρόγραμμα υγιεινής διατροφής τους.»

Κανένας από τους παραγωγούς των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο του Guardian δεν ασχολήθηκε με το θέμα, όταν ήρθαν σε επαφή μαζί τους οι συντάκτες της εφημερίδας. Ένας εκπρόσωπος της Ομοσπονδίας Τροφίμων και Ποτών, δήλωσε πάντως: «Οι παραγωγοί τροφίμων ανταποκρίνονται στην αυξανόμενη ζήτηση από τους καταναλωτές για τρόφιμα και ποτά υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες,  τα οποία μπορούν να καταναλωθούν ως μέρος ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Υπάρχουν επίσης κάποιες ενδείξεις ότι τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες μπορούν να μας βοηθήσουν να αισθανόμαστε χορτάτοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα – αυξάνοντας το αίσθημα κορεσμού και βοηθώντας τον έλεγχο της όρεξης- και αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο σε ανθρώπους που προσπαθούν να εξισορροπήσουν την πρόσληψη θερμίδων. Η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες θα πρέπει πάντοτε να αναγράφεται σαφώς, συνήθως παράλληλα με το ποσοστό της συνιστώμενης ποσότητας για ενήλικες που αντιπροσωπεύει, ώστε να βοηθάει τους καταναλωτές να κάνουν συνειδητές επιλογές.»

Τέλος μια εκπρόσωπος της Mars δήλωσε ότι οι μπάρες της εταιρείας σχεδιάστηκαν για να τις «απολαμβάνουν μετά την προπόνηση όσοι ασκούνται, ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής» ενώ εκπρόσωπος της Weetabix δήλωσε ότι η λήψη πρωτεΐνης στο πρωινό «βοηθά στη ρύθμιση της όρεξης και της ημερήσιας πρόσληψης τροφής».