307
|

Τι είναι πραγματικά πραγματικό;

Αννα Λυδάκη 18 Ιανουαρίου 2012, 06:51

Τι είναι πραγματικά πραγματικό;

Αννα Λυδάκη 18 Ιανουαρίου 2012, 06:51

E. Babbie, Εισαγωγή στην κοινωνική έρευνα, εισ.-επιμ. Κ. Ζαφειρόπουλος, μετ. Γ. Βογιατζής, Κριτική, Αθήνα 2011. 

Τα σχήματα απεικονίζουν ένα συζυγικό καβγά. Η γυναίκα, αντικρίζοντας τον εξοργισμένο σύζυγό της, βλέπει αυτό που δείχνει το σχήμα 1-2, ενώ ο σύζυγος βλέπει κάτι τελείως διαφορετικό, κάτι σαν αυτό που απεικονίζεται στο σχήμα 1-3. Ο E. Babbie, που παραθέτει στο βιβλίο του τα σχήματα αυτά και σχολιάζει τη μεταμοντέρνα οπτική της πραγματικότητας, προχωρεί ακόμη παραπέρα: «Ποια γνώμη θα σχημάτιζε ένας εξωτερικός παρατηρητής που θα παρακολουθούσε αυτή τη σκηνή; Δυστυχώς, δεν είναι εύκολο να σκιαγραφήσουμε την τρίτη οπτική αν δεν γνωρίζουμε κάτι για τα προσωπικά συναισθήματα, τις πεποιθήσεις και τις εμπειρίες του παρατηρητή». Ένα άντρας σεξιστής θα έβλεπε την ιστορία όπως τη βλέπει και ο άνδρας του σκίτσου. Μια γυναίκα που πιστεύει ότι οι άντρες είναι φαλλοκράτες και καταπιεστικοί θα έβλεπε την κατάσταση όπως η σύζυγος.

Ο E. Babbie, χρησιμοποιώντας την έννοια του Παραδείγματος του Th. Kuhn (Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων) με γλαφυρό τρόπο και με πολλά παραδείγματα φανερώνει τις διαφορετικές οπτικές όχι μόνο στην επιστήμη, αλλά και σε ζητήματα θρησκευτικά, εθνοτικά, πολιτικά, κοινωνικά κλπ. Η ίδια η καθημερινή μας ζωή, τονίζει, καθορίζεται από τα κυρίαρχα παραδείγματα με βάση τα οποία κοινωνικοποιηθήκαμε, και αυτό θα πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε, αντί να θεωρούμε μόνο τη δική μας πραγματικότητα πραγματική. Αν μπορούμε να «βγαίνουμε» από καιρού εις καιρόν από το δικό μας σύστημα αξιών και να βλέπουμε την πραγματικότητα με τα μάτια των άλλων, θα μπορέσουμε να καταλάβουμε τις φαινομενικά παράξενες απόψεις και πράξεις εκείνων που έτυχε να λειτουργούν μέσα σε διαφορετικό παράδειγμα. 

Στο βιβλίο του Babbie περιγράφονται λεπτομερώς οι μέθοδοι κοινωνικής έρευνας και σχολιάζεται το φιλοσοφικό τους υπόβαθρο. Αυτό καθιστά το βιβλίο ιδιαίτερα χρήσιμο για ένα κοινωνικό επιστήμονα, αλλά παράλληλα βοηθά στην αλληλοκατανόηση εκείνων που έχουν διαφορετικές απόψεις, επιστημόνων και μη.

*Η Άννα Λυδάκη είναι Αν. καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίου.

Προηγούμενα άρθρα της Άννας Λυδάκη