Αναζήτηση:

Διαφήμιση

Διαφήμιση

ΚΟΣΜΟΣ Ισραήλ Ανταποκριτές Σχόλια Αχιλλέας Πεκλάρης Αχιλλέας Πεκλάρης

Εδώ Ισραήλ: Κιμπούτς: Ποιος είναι το αφεντικό;

  • photo: Abbie Stewart@Flickr
    photo: Abbie Stewart@Flickr

Έγραφα πριν από μερικές εβδομάδες σ’ αυτή τη στήλη ότι (εφόσον χρήματα δεν υπάρχουν στη μέση) το μόνο ουσιαστικό κίνητρο που έχει κανείς για να εργαστεί σκληρά και παραγωγικά στο Κιμπούτς είναι η κοινή γνώμης της κοινότητας - η οποία επιβραβεύει ηθικά και αναγνωρίζει τους σκληρά εργαζόμενους ή, αντίθετα, κοιτάζει με μισό μάτι και υποβαθμίζει τους οκνηρούς.

Πλησιάζοντας, όμως, τους πέντε μήνες στο Γιοτβάτα, διαπιστώνω ότι η αποδοχή ή απόρριψη της κοινότητας είναι μάλλον ένα δευτερεύον κίνητρο για την απόδοσή σου. Και ποιο είναι το πρωτεύον; Το αφεντικό του κάθε ενός στον χώρο εργασίας του. Από αυτό εξαρτάται η ποιότητα της δουλειάς του εργαζόμενου, η ενέργεια που θα βάλει, η ευσυνειδησία, η επιμέλεια και η συνέπειά σου - ή, αντίστοιχα, η ανυπαρξία τους. Και επειδή ζούμε σε ένα καθαρόαιμο Αναρχο-σοσιαλιστικό σύστημα και δεν μας αρέσουν αφεντικά και αρχηγοί, το μεγάλο αφεντικό σου, που ορίζει τα πάντα είσαι ΕΣΥ.

«Είναι μια διαρκής μάχη με τον εαυτό σου, που δεν σταματάει ποτέ», μου είπε μια μέρα ένας νέος Κιμπούτσνικ, που πρόσφατα αυτός και η οικογένειά του έγιναν μέλη της κοινότητας. Είναι μια μάχη σκληρή και αδιάκοπη. Εδώ δεν υπάρχει κάποιος που πραγματικά μπορεί να σου επιβάλει να δουλέψεις σκληρά ή έστω σωστά. Κανείς δεν μπορεί να σε απολύσει, ούτε να σου κόψει τον μισθό. Ούτε και αντίστοιχα να στον αυξήσει, ως επιβράβευση. Αν το συγκρίνεις με τον έξω κόσμο μοιάζει με αναρχική ουτοπία: Ο προϊστάμενός σου μπορεί απλά να σου ζητήσει να κάνεις κάτι και στη συνέχεια να ελπίσει ότι θα το κάνεις όπως πρέπει, χωρίς να έχει ουσιαστική δυνατότητα ή τρόπο να σε ελέγξει.

Αυτό το αφεντικό του κάθε ενός λέγεται συνείδηση και είναι πάνω απ’ το κεφάλι σου 24 ώρες το 24ωρο, ακόμα και την ώρα που σκύβεις να δέσεις τα κορδόνια σου. Βλέπει και κρίνει κάθε κίνησή σου. Ξέρει πολύ καλά πότε κάνεις το σωστό και πότε κάνεις το λάθος. Δεν του ξεφεύγει τίποτα. Δεν μπορείς να το γελάσεις σε ΤΙΠΟΤΑ. Κάποια αφεντικά είναι πολύ σκληρά και κάποια άλλα πιο ανεκτικά ή και τελείως αδιάφορα. Και δεν έχει καν νόημα να προσπαθήσεις να κάνεις και τα άλλα αφεντικά γύρω σου να δουλεύουν σκληρά. Κυριολεκτικά, δεν έχει καμία σημασία το τί κάνουν. Ό,τι και να κάνουν, εσύ πάλι με το δικό σου αφεντικό θα έχεις να λογαριαστείς, το οποίο δεν ενδιαφέρεται καθόλου για το τί κάνουν οι γύρω. Το ενδιαφέρει μόνο τι κάνεις εσύ.

Το να προσπαθήσεις να έχεις πάντα τη συνείδησή σου ικανοποιημένη είναι κοπιαστικό και βαρέλι δίχως πάτο - πάντα θα μπορείς «λίγο καλύτερα». Όμως, το συναίσθημα στο τέλος μιας δύσκολης εβδομάδας σε κάνει πάντα να νιώθεις ότι αξίζει τον κόπο. Ναι, αξίζει.

Υ.Γ.: Το κείμενο αυτό είναι αφιερωμένο στον προϊστάμενό μου, τον Γιόκι, έναν πραγματικό κιμπούτσνικ μέχρι το μεδούλι. Που στα 58 του και μετά από 8 χρόνια σ’ αυτή τη θέση, καθημερινά σκύβει πάνω από τους λιγδιασμένους δίσκους, πέφτει στα γόνατα για να ξεβουλώσει λούκια, κουβαλάει παλέτες με κούπες και πιάνει τη σκούπα και τη σφουγγαρίστρα. Αλήθεια, στα 22 χρόνια μου σαν εργαζόμενος, σε χίλιες δυο διαφορετικές δουλειές, δεν θυμάμαι πολλούς τέτοιους μάνατζερς, ακόμα κι αυτούς που αμείβονταν πλουσιοπάροχα - ενώ αυτός δεν παίρνει ούτε ένα σεντ παραπάνω από τον τελευταίο βοηθό του. Προφανώς, το δικό του αφεντικό είναι ακόμα πιο σκληρό.

ένα άρθρο των πρωταγωνιστών